Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 2015

MIDNIGHT EXPRESS - ΤΟ ΕΞΠΡΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΝΥΧΤΙΟΥ














                     
To Εξπρές Του Μεσονυχτίου: Επόμενη στάση: Κόλαση


To Εξπρές Του Μεσονυχτίου:


Επόμενη στάση: Κόλαση

Οι θιασώτες του έκαναν λόγο για έναν ύμνο στην ανθρώπινη θέληση και αξιοπρέπεια, ενώ οι υπόλοιποι δεν είδαν τίποτα περισσότερο από ένα σχηματικό, ακραία ρατσιστικό και πιθανόν ομοφοβικό κρεσέντο βίας. Τριάντα χρόνια μετά την πρώτη του προβολή και με αφορμή την επετειακή κυκλοφορία του σε DVD, το Εξπρές Του Μεσονυχτίου ταξιδεύει ξανά στη χώρα του σκανδάλου, όπου ποτέ δεν σταμάτησε να κατέχει δεσπόζουσα θέση.

Από τον Κωνσταντίνο Σαμαρά


Το τρένο της μεγάλης φυγής


To Εξπρές Του Μεσονυχτίου: Επόμενη στάση: Κόλαση

Κάθε σώφρων κινηματογραφόφιλος θα συμφωνούσε και θα επαύξανε ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ο Όλιβερ Στόουν θα έπρεπε εδώ και χρόνια να μοιράζει συγγνώμες δεξιά και αριστερά: η συστηματική τρικυμία εν κρανίω σε βαθμό κακουργήματος νομίζω ότι είναι αρκετή. Ωστόσο, όταν ο σκηνοθέτης του «Πλατούν» και του «Γεννημένος Την 4η Ιουλίου» επισκέφθηκε την Τουρκία με σαφώς απολογητικές διαθέσεις πριν από περίπου τρία χρόνια, κάποιο άλλο, πολύ παλιότερο γραμμάτιο έπρεπε να ξεχρεώσει. Τόσο παλιό που οι απαρχές του εντοπίζονται περί τον Οκτώβριο του 1970, στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης. Ας μεταφερθούμε εκεί για να καταλάβουμε πώς ξεκίνησαν όλα, αφήνοντας για λίγο στη στάση βρεγμένης γάτας τον συμπαθή Όλιβερ.

To Εξπρές Του Μεσονυχτίου: Επόμενη στάση: Κόλαση


Ο ήρωας μας ονομάζεται Μπίλι Χέις, είναι Αμερικανός φοιτητής που μόλις ολοκλήρωσε τις διακοπές του στην Τουρκία και, όπως κάθε άνθρωπος με γούστο, εκτίμησε τις τιμές και την ποιότητα «μαύρου» της γείτονος χώρας. Μόνο που, παρασυρμένος όπως φαίνεται από τις επιταγές περί επιστροφής στη φύση που πολύ φοριόντουσαν τότε, το παράκανε λίγο στο shopping. Και τώρα, πώς περνάς δυόμισι κιλά αγαπητού πλην παρεξηγημένου χόρτου κάτω από τα μάτια των τουρκικών αρχών; Πάντως ο Μπίλι είναι ο λιγότερο κατάλληλος για να σου δώσει οδηγίες. Το αμερικανάκι θα πέσει στην παγίδα του νόμου, θα δικαστεί για κατοχή ναρκωτικών και θα καταδικαστεί σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση. Κομματάκι αυστηρό πλην αναμενόμενο; Μη βιάζεστε. Επανεξετάζοντας την υπόθεση το 1974, το Ανώτατο Δικαστήριο της Αγκυρας θα τον κρίνει ένοχο για διακίνηση ναρκωτικών και, μέσα σε ένα κλίμα υπερβάλλοντος ζήλου που δεν είναι του παρόντος να αναλύσουμε, θα μετατρέψει την ποινή του σε ισόβια. Βρίσκοντας το σχεδόν ανεξήγητο σθένος να κρατήσει την ψυχραιμία του, ο Χέις θα εκφωνήσει έναν κάπως κατευναστικό λόγο και θα πετύχει τη μείωση της ποινής του σε τριάντα χρόνια.

To Εξπρές Του Μεσονυχτίου: Επόμενη στάση: Κόλαση

Όπως και να χει, η νέα τροπή των πραγμάτων σχηματίζει μόνο μια λέξη στο μυαλό του Χέις: απόδραση. Την οποία και θα πραγματοποιήσει με επιτυχία ένα χρόνο μετά, χάρη σε ένα καλά οργανωμένο σχέδιο που θα τον φέρει σώο και αβλαβή μέχρι τις ελληνικές ακτές, και από κει πίσω στα πάτρια εδάφη. Ένας καταδικασμένος (σχεδόν) σε θάνατο δραπέτευσε και το 1977 θα αποτυπώσει στο χαρτί το πέρασμά του από την κόλαση των τουρκικών φυλακών, όσο είναι ακόμη νωπό: το «Εξπρές Του Μεσονυχτίου» που πήρε το όνομά του από μια αργκό έκφραση της φυλακής για την απόδραση, θα μοσχοπουλήσει και θα προκαλέσει το απαραίτητο σοκ, ώστε η εταιρεία Columbia να καπαρώσει χωρίς καθυστερήσεις τα δικαιώματα κινηματογραφικής μεταφοράς.

Κάπου εδώ μπαίνει επιτέλους (;) στην ιστορία μας ο Ολιβερ Στόουν, παντελώς άγνωστο φυντανάκι της κινηματογραφικής βιομηχανίας που προσπαθούσε να προωθήσει ένα κάποιο σενάριο για τον πόλεμο του Βιετνάμ (ναι, το μετέπειτα «Πλατούν»). Αφού ξεκοκαλίσει το βιβλίο, ο 32χρονος Στόουν θα κλείσει τον Μπίλι Χέις σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, θα τον υποβάλει σε μια συνέντευξη-ανάκριση μιας εβδομάδας και έπειτα θα στρωθεί στη συγγραφή ενός σεναρίου ακραία βίαιου και προβοκατόρικου «πάνω στην απανθρωπιά του ανθρώπου προς άνθρωπο». Απόλυτος συμπαραστάτης του θα είναι εξαρχής ο σκηνοθέτης της ταινίας Αλαν Πάρκερ, του οποίου το αξιοπερίεργο γκαγκστερικό μιούζικαλ «Βugsy Μalone» είχε προσφάτως προκαλέσει μια σχετική αίσθηση. Τη στιγμή που οι Στόουν-Πάρκερ δημιουργούσαν χέρι χέρι, βεβαίως, κανείς δεν μπορούσε να υποψιαστεί ότι ο συνδυασμός τους ισοδυναμούσε με νιτρογλυκερίνη, και μάλιστα κακής ποιότητας.
Μοναδικό συστατικό που έλειπε πια από το εκρηκτικό κοκτέιλ ήταν ο άνθρωπος που θα υποδυόταν τον Μπίλι Χέις. Και ενώ οι αρχικές σκέψεις του Ρίτσαρντ Γκιρ και του Τζον Τραβόλτα έμοιαζαν οι επικρατέστερες, οι ιθύνοντες της ταινίας κατέληξαν στον γνωστό από την τηλεόραση Μπραντ Ντέιβις, ηθοποιό με αναμφισβήτητο ταλέντο και μαγνητικό παρουσιαστικό, που ήδη έδινε όμως μια κρυφή μάχη με τον εθισμό του στα βαριά ναρκωτικά, αλλά και την περιφρούρηση της ομοφυλοφιλίας του. Τα δύο συστατικά που άμεσα ή έμμεσα κυριαρχούσαν στο «Εξπρές Του Μεσονυχτίου» ήταν και αυτά που θα έβαζαν πρόωρο τέλος στις φιλοδοξίες και, λίγο αργότερα, στη ζωή του Ντέιβις, που το 1991 θα έμπαινε στη λίστα των θυμάτων του AIDS.

Εδώ είναι Τουρκία, μάγκα μου!

Τα γυρίσματα ήταν έτοιμα να ξεκινήσουν, όχι βέβαια στις αυθεντικές τοποθεσίες των πραγματικών γεγονότων (η Τουρκία αρνήθηκε να δώσει άδεια γυρισμάτων), αλλά στη φιλόξενη Μάλτα. Μέσα σε πενήντα πέντε ημέρες, οι περισσότεροι συντελεστές της ταινίας -μεταξύ των οποίων και ο ίδιος ο Αλαν Πάρκερ- θα έβγαιναν σωματικά και ψυχικά νοκ άουτ, κάνοντας ομόφωνα λόγο για τα πιο σκληρά γυρίσματα στα οποία έχουν συμμετάσχει ποτέ. Φτιαγμένο σε ατμόσφαιρα-κόλαση, αντάξια του περιεχομένου του, το «Εξπρές Του Μεσονυχτίου» θα ξεκινούσε το αναπόφευκτα σκανδαλώδες ταξίδι του από το φεστιβάλ Καννών του 1978. Μια ιστορική πρώτη προβολή που θα συνοδευτεί από παρατεταμένο χειροκρότημα, μια από τις πιο ηλεκτρισμένες συνεντεύξεις Τύπου στην ιστορία του φεστιβάλ και ο άμεσος στιγματισμός της ταινίας ως ρατσιστικής από μεγάλη μερίδα της κριτικής έκαναν την τουρκική κυβέρνηση να θέσει αστραπιαία ένα ιδιότυπο βέτο κατά της ταινίας, με επίσημο έγγραφο του υπουργείου Εξωτερικών.

Ο τουρκικός δάκτυλος θα πετύχαινε ίσως τον παραγκωνισμό του «Εξπρές» από τα βραβεία του φεστιβάλ, αλλά θα λειτουργούσε και ως δωρεάν διαφημιστική καμπάνια της ταινίας στην παγκόσμια αγορά. Με δούρειο ίππο τούς ίδιους τους πολέμιούς του, το «Εξπρές» θα σάρωνε τα ταμεία των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών αγορών και φυσικά της Ελλάδας, όπου τα γνωστά και μη εξαιρετέα αντιτουρκικά αντανακλαστικά βρήκαν βούτυρο στο ξεροκόμματό τους. Την ίδια στιγμή η αμερικανική κριτική έσφαζε την ταινία χωρίς αναισθητικό, με την Πολίν Καέλ να δίνει ρέστα χαρακτηρίζοντάς την κάτι σαν «πορνό φαντασίωση για τη θυσία μιας παρθένας». Κάτι που διόλου δεν εμπόδισε το «Εξπρές» να χτυπήσει έναν τζίρο περίπου 100 εκ. δολαρίων, αλλά και έξι οσκαρικές υποψηφιότητες, κερδίζοντας στις κατηγορίες σεναρίου και μουσικής.

Προς τι όλη η βαβούρα όμως; Ας γυρίσουμε στην ίδια την ταινία. Αποφασισμένοι να μετατρέψουν την πολύ πιο ισορροπημένη μαρτυρία του Χέις σε ένα πέρασμα του άσπιλου all American ήρωα από ένα σύμπαν αποτελούμενο αποκλειστικά από κτήνη, ο Όλιβερ Στόουν και δευτερευόντως ο Άλαν Πάρκερ απλώς είχαν οργιάσει. Χωρίς καμία εξαίρεση, οι Τούρκοι απεικονίζονταν ως μοχθηρά, σαδιστικά κτήνη (προσθέστε όσα ακόμη «φωσκολικά» θέλετε). Η ομολογημένη από τον πραγματικό Χέις ομοφυλοφιλική σχέση με έναν Σουηδό συγκρατούμενό του μετατρεπόταν στην ταινία σε ερωτική προσέγγιση από τον τελευταίο, που φυσικά αποκρουόταν από τον άσπιλο ήρωα με ύφος μυξοπαρθένας. Η αναίμακτη, άψογα οργανωμένη απόδραση από τις τουρκικές φυλακές είχε αντικατασταθεί από μια βίαιη εκδίκηση, με ολοφάνερες ομοφοβικές προεκτάσεις. Και η νηφάλια ομιλία του Χέις στο δικαστήριο είχε μεταμορφωθεί στο εξής παραλήρημα: «Ο Ιησούς Χριστός συγχώρησε όλους τους μπάσταρδους, αλλά εγώ δεν μπορώ! Σας μισώ! Σας μισώ! Μισώ το έθνος σας! Και μισώ το λαό σας! Και σας γαμάω τις κόρες και τους γιους επειδή είναι γουρούνια! Είστε όλοι γουρούνια».

Το τελευταίο τρένο για την Κωνσταντινούπολη

Με το πέρασμα του χρόνου, η υστερία γύρω από το «Εξπρές Του Μεσονυχτίου» μπορεί να καταλάγιασε, αλλά τα «εύσημα» της ταινίας που αμαύρωσε όσο καμία άλλη την εικόνα ενός κράτους δεν άλλαξαν ποτέ χέρια. Έχοντας διαπιστώσει ότι η χιονοστιβάδα του σκανδάλου συμπαρέσυρε τη φήμη του στην Τουρκία, ο Μπιλ Χέις επιχείρησε κατά καιρούς να αποκαταστήσει το κλίμα, άλλοτε υπερασπιζόμενος αμήχανα την ταινία με μαργαριτάρια του στυλ «Το μήνυμα στο Εξπρές Του Μεσονυχτίου δεν ήταν μην πάτε στην Τουρκία αλλά μην είστε βλάκες και μπλεχτείτε σε υπόθεση ναρκωτικών όπως εγώ» και άλλοτε θυμίζοντας (ορθά) ότι ο Στόουν είχε παραποιήσει την προσωπική του μαρτυρία.

Και κάπως έτσι η ιστορία μας κλείνει τον κύκλο της, για να ξαναβρεί τον άνθρωπο-πέτρα του σκανδάλου εκεί όπου τον είχε αφήσει: να ζητά συγγνώμη από την Τουρκία και να λαμβάνει τη διαβεβαίωση ότι δεν είναι πια persona non grata στη χώρα. Μόνο αυτό; Κατά διαβολική σύμπτωση, την εποχή της ιστορικής συγγνώμης οι γείτονές μας ξεκινούσαν επισήμως τις συζητήσεις τους για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την όχι-και-τόσο-διακριτική υπερατλαντική υποστήριξη. Αλλά τι σημασία έχουν αυτά, εδώ ο Όλιβερ παραδέχτηκε ότι ναι, «υπερ-δραματοποίησε» (sic) τα γεγονότα, αλλά και οι διάφορες ενώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, λέει, τα ίδια υποστήριζαν (όπως το ότι ο Χέις δεν ήταν ομοφυλόφιλος, ας πούμε;). Και από την άλλη, μια σύντομη επίσκεψή του το 1974 στην Τουρκία του είχε δώσει την εντύπωση ενός μέρους... «πολύ Οθωμανικού». Τελικά οι απόψεις μερικών ανθρώπων μπορεί να τρέχουν σαν το εξπρές, αλλά το μυαλό τους βρίσκεται στα ίδια μαύρα μεσάνυχτα.

30 χρόνια στο ίδιο κελί

Η ταινία κυκλοφορεί σε επετειακή DVD έκδοση με τίτλο «Μidnight Express: Anniversary Εdition» που περιλαμβάνει ηχητικό σχολιασμό από τον σκηνοθέτη και εκτενές ντοκιμαντέρ από τα γυρίσματα.

                                ================================

Γιατί το Εξπρές Του Μεσονυχτίου είναι μια καλή ταινία

Το «Εξπρές Του Μεσονυχτίου» ήταν μια από τις πρώτες απόπειρες για έναν εξωραϊσμένο κινηματογραφικό ήρωα - στυλιστικό icon λίγο πριν έρθει η θυελλώδης στυλιστική εικονοπλασία της δεκαετίας του 80 με τους υπερήρωες - pin ups. Το σωτήριο έτος 1978 και εν όσω η Αμερική σειόταν με το feelgood κιτς του «Grease», ο Άλαν Πάρκερ σκηνοθετούσε το σενάριο του Ολιβερ Στόουν βασισμένο στο βιβλίο του Μπιλ Χέις σχετικά με την εμπειρία του το 1970 στις τουρκικές φυλακές, σε παραγωγή Ντέιβιντ Πάτναμ και πραγματικό φόντο το στημένο πλατό στη Μάλτα, μετά την άρνηση της Κωνσταντινούπολης να δώσει άδεια για τα γυρίσματα. Πάρκερ και Στόουν παρέδωσαν μια εξαιρετικά γλαφυρή απεικόνιση, που θα λειτουργούσε ως προάγγελος για τη στυλιστική δουλειά των δύο σημαντικών κινηματογραφιστών στα χρόνια που θα ακολουθούσαν.

Μακριά από οποιοδήποτε αίτημα για ρεαλισμό, το «Εξπρές Του Μεσονυχτίου» πέτυχε από όλες τις απόψεις επειδή ακριβώς οι προθέσεις των δημιουργών του ήταν η δημιουργία ενός ήρωα που παλεύει με σχεδόν υπερρεαλιστικές αντιξοότητες για την επιβίωσή του. Και βλέποντάς το έτσι, όχι μόνο νιώθεις την αγωνία του πρωταγωνιστή Μπραντ Ντέιβις απέναντι στις τερατωδίες που υφίσταται από το περιβάλλον στο οποίο έχει φυλακιστεί αλλά απολαμβάνεις και τη σοφή διάθεση του Πάρκερ στην προσπάθειά του να φτιάξει έναν ήρωα που, όσο περισσότερο σκληραγωγείται από κάθε επόμενο βασανιστήριο, τόσο ομορφαίνει και αποκτάει τις ημιθεϊκές διαστάσεις ενός επιβιώσαντα, όσο τα αδιέξοδα στενεύουν τον ήδη κλειστοφοβικό εφιάλτη του, τόσο ο θεατής πεισμώνει συμπάσχοντας πιο πολύ με τον ίδιο, παρά μισώντας τους «διεστραμμένους Τούρκους». Η λαγνεία της σκηνοθεσίας είναι, πιστεύω, και το ατού της ταινίας, μακριά από την οποιαδήποτε χυδαιότητα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν οι σεξουαλικές επιφάσεις του σεναρίου αλλά και μακριά από την αληθοφάνεια της πρωτότυπης ιστορίας. Στην καταγεγραμμένη πραγματικότητα του βιβλίου του, ο Χέις δεν είχε πάει με την ερωμένη του στην Τουρκία, δεν είχε βιαστεί από τους δεσμοφύλακές του (αντίθετα είχε κάνει «συναινετικό» σεξ μέσα στη φυλακή), δεν έκοψε κανενός τη γλώσσα (πόσο μάλλον με τα δόντια του), δεν δολοφόνησε κανέναν προκειμένου να αποδράσει και κυρίως δεν ανέφερε πουθενά ότι όλη η τουρκική φυλή κοιμόταν και ξυπνούσε με την έμμονη ιδέα στο κεφάλι της να κάνει τη ζωή του δύσκολη...

Ωστόσο, όσο τραβηγμένο και αν είναι το αποτέλεσμα για δραματουργικούς λόγους και όσο και αν οι Τούρκοι παρουσιάζονται καταχθόνιοι όπως περίπου τα Ορκ του Τόλκιν, το «Εξπρές Του Μεσονυχτίου» παραμένει μια απολαυστική, στυλιστική άσκηση, ένα περήφανα δοσμένο οφθαλμόλουτρο με κλιμακούμενο σασπένς.

Μάρκος Φράγκος

                        =======================================

Γιατί το Εξπρές Του Μεσονυχτίου είναι μια κακή ταινία

Θα μπορούσα να μισήσω το σαδιστικό, ξενοφοβικό μελόδραμα του Άλαν Πάρκερ μόνο και μόνο επειδή ανήκει στον ίδιο άνθρωπο που σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του δεν έκανε τίποτε παραπάνω από το να μεταμφιέζει τα διαφημιστικής αισθητικής στυλιζαρίσματά του σε σκηνοθετική άποψη (αλλά αυτό δεν θα ήταν αρκετό). Θα μπορούσα να το μισήσω επειδή με έκανε να υποφέρω ένα βράδυ που το πρωτοείδα με πυρετό σαράντα και βαριά ανεμοβλογιά (αλλά αυτό δεν θα ήταν δίκαιο). Μου αρκεί παρ όλα αυτά να το μισήσω γι αυτό που πραγματικά είναι: ένα σαδομαζοχιστικό βιντεοκλίπ που μετατρέπει τον συναισθηματικό εκβιασμό, τα κατώτερα ανθρώπινα ένστικτα και την απροκάλυπτη χειραγώγηση του θεατή σε σινιέ πλάνα. Μαέστροι της καρικατούρας, όπως απέδειξαν στη μετέπειτα πορεία τους, ο Άλαν Πάρκερ και ο Όλιβερ Στόουν βάλθηκαν να διαστρεβλώσουν μια αληθινή ιστορία σε μια ταινία τρόμου, προορισμένη να δείξει σε όλους μας τι παθαίνεις αν δεν είσαι καλό παιδί και μπλέκεις με ναρκωτικά. Δεν κόπιασαν, έπειτα, πολύ στο να βρουν ποιοι θα είναι οι καλοί και ποιοι οι κακοί της υπόθεσης. Ο καλός είναι ένας: το άμοιρο αμερικανάκι που καλείται να πληρώσει σκληρά μια στιγμή επιπολαιότητας. Οι κακοί είναι πολλοί και είναι όλοι Τούρκοι. Στην καλύτερη περίπτωση μοιάζουν με πρωτόγονα όντα που νομίζεις ότι βρίσκονται καθηλωμένα στην εποχή των σπηλαίων. Στη χειρότερη περίπτωση παρουσιάζονται ως βρομερά και σοδομικά τέρατα. Ανάμεσα σε αυτούς και στον ήρωα, οι δημιουργοί του φιλμ προφασίζονται ότι παρεμβάλουν έναν ύμνο στην ανθρώπινη θέληση και στην ελευθερία, ενώ στην πραγματικότητα εικονογραφούν ένα ατέρμονο φεστιβάλ βασανιστηρίων και ρατσισμού.

Μάλιστα μετατρέπουν τον νεαρό ήρωά τους σε σέξι ιερομάρτυρα, πλέκοντας την οδυνηρή πορεία του προς την αγίωση μέσα από μια εναλλαγή εξευτελισμών που μοιάζει να ξεπήδησε από κάποια υστερική γκέι φαντασίωση. Κάπως έτσι ο όμορφος, καλογυμνασμένος ήρωας στέκει πότε ολόγυμνος μπροστά στα βλέμματα του macho προσωπικού της φυλακής, πότε πέφτει θύμα βιασμού από έναν απεχθέστατο δεσμοφύλακα και πότε αποκρούει ευγενικά τις ομοφυλοφιλικές προτάσεις ξανθού Σουηδού συγκρατούμενου σε μια ανεκδιήγητη σκηνή όπου, ανάμεσα σε ονειρικούς καπνούς και χρυσαφένιες αποχρώσεις του φωτός, τα λουτρά της -κατά τ άλλα μεσαιωνικής- φυλακής θαρρείς ότι μεταμορφώνονται σε ειδυλλιακή σάουνα, καθώς οι συνθεσάιζερ μελωδίες του Τζόρτζιο Μόροντερ απαλύνουν την ατμόσφαιρα των τουρκικών κολαστηρίων με λίγο ντίσκο αντίδοτο. Αδιάφοροι για το πόσο έξαλλα διαλέγουν να διογκώσουν τα πραγματικά γεγονότα προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις φτηνιάρικες τακτικές σοκ που επικαλούνται, οι Πάρκερ και Στόουν σε προκαλούν μόνο να τους χλευάσεις. Το γιατί κατόρθωσαν να ξεγελάσουν τόσα εκατομμύρια θεατών ανά τον κόσμο, θα παραμένει για μένα πάντα ένα μυστήριο.

Λουκάς Κατσίκας

                         ====================================

Istanbul Βlues: το μουσικό Εξπρές Του Μεσονυχτίου

Το σάουντρακ της ταινίας του Άλαν Πάρκερ, γραμμένο από τον Τζόρτζιο Μόροντερ, τον πατέρα του ευρωπαϊκού ηλεκτρονικού ντίσκο ήχου, έχει μείνει στην ιστορία όχι μόνο για το δίκαιο Όσκαρ που καθρέφτιζε τη μουσική τάση της εποχής αλλά και επειδή επέβαλλε στον χώρο της «εξαρτημένης» από την ταινία, μουσικής επένδυσης, έναν διαφορετικό τρόπο γραφής. Ο Μόροντερ, έχοντας ήδη κερδίσει τον τίτλο του «χρυσωρυχείου» της εταιρείας Casablanca για την ανάδειξη της Ντόνα Σάμερ στη μεγαλύτερη σταρ του τέλους των 70s, δεν αρκέστηκε στο να γράψει παρτιτούρες «διαθέσεων» γύρω από κάποιο βασικό ηχητικό μοτίβο. Αντιμετώπισε το φιλμ ως ένα ολοκληρωμένο καλλιτεχνικό σύνολο με διαφορετικές ανάγκες ανά τομέα δράσης: Έτσι συνέθεσε το αριστουργηματικό «Chase», ένα state-of-the-art οργανικό θέμα που έχει μείνει δίκαια κλασικό μέσα στα χρόνια με το συνθεσάιζερ να δίνει στη βασική γραμμή την κομψότητα που έχει ανάγκη (ευθέως ανάλογη με τη στυλιστική εκζήτηση της εικόνας της ταινίας). Το «Chase» έφτασε μέχρι το Νο.33 στο τσαρτ του Billboard και αναφέρεται από τότε ως πρόδρομος πολλών ηλεκτρονικών μουσικών κομματιών από μια μεγάλη σειρά καλλιτεχνών. Επιπλέον το υποβλητικό, μελαγχολικό, μεσόρυθμο -και επίσης κλασικό μέσα στα χρόνια- ντίσκο θέμα της ταινίας («Τheme From Midnight Εxpress») συμπεριλαμβάνεται σε δύο εκτελέσεις στο άλμπουμ - μια ινστρουμένταλ και μια με τη φωνή της συνεργάτιδάς του στο γκρουπ των Munich Machine, Κρις Μπένετ.

Το «Ιstanbul Βlues», γραμμένο από κοινού από τον Μόροντερ, τον σεναριογράφο της ταινίας Ολιβερ Στόουν και τον πραγματικό ήρωα της εφιαλτικής αυτής ιστορίας, Μπιλ Χέις, είναι ένα αυθεντικό μπλουζ με την πονεμένη φωνή του Ντέιβιντ Κασλ και τα υπόλοιπα θέματα («Loves Τheme», «Ιstanbul Οpening», «Cacophoney», «Wheel») ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες φορτισμένες στιγμές της πλοκής με μια αξιοθαύμαστη συνέπεια και μια διάθεση για ηχητική ποικιλομορφία (σύμφωνα με τη διάθεση του ήρωα) που σπάνια συνέβαινε στις «συνοδευτικές» παρτιτούρες του Χόλιγουντ ως τότε. Το σάουντρακ έφτασε στο Νο.59 του αμερικανικού τσαρτ και άνοιξε το δρόμο για μια πολύ παραγωγική σχέση του με τον κινηματογράφο που του Μόροντερ απέφερε άλλα δύο Όσκαρ (στην κατηγορία Τραγουδιού - «Flashdance» το 1983 και «Τop Gun» το 1986) και τέσσερις Χρυσές Σφαίρες για τις ίδιες δουλειές.


Μάρκος Φράγκος

                              ===================================


Μπίλυ Χέηζ: "Ελλάδα, η προσωποποίηση της ελευθερίας μου!"




O άνθρωπος που αποτέλεσε την έμπνευση για την ταινία το "Εξπρές του Μεσονυχτίου", εξηγεί γιατί επελέγη να αναρτήσει την Τουρκική σημαία την Ημέρα της Τουρικής Ανεξαρτησίας, στην Wall Street.

news247

Οκτώβριος 29 2014

To New Greek TV επικοινώνησε και συνομίλησε με τον Μπίλυ Χέηζ, τον άνθρωπο που υπέφερε τα πάνδεινα και τελικά απέδρασε από τις τουρκικές φυλακές, αποτελώντας την έμπνευση για την ταινία το "Εξπρές του Μεσονυχτίου».

Εν μέσω των αντιδράσεων για την συμμετοχή του στις εκδηλώσεις για την Τουρκική Ανεξαρτησία, διαβάστε τι ανέφερε για την ταινία και τις διαφορές της με την πραγματικότητα, την ζωή του σήμερα αλλά και το πέρασμά του από την Ελλάδα, η οποία για αυτόν ήταν... «η χώρα της ελευθερίας». Παράλληλα, μάθετε γιατί δεν μας ξαφνιάζει που επιλέχθηκε να αναρτήσει την Τουρκική σημαία στην Wall Street.

Του Χριστόδουλου Αθανασάτου

Αυτήν την περίοδο, ο Μπίλι Χέηζ βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, αξιοποιώντας την περιπέτεια που τον έκανε γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο: Την καταδίκη και απόδρασή του από τις Τουρκικές Φυλακές. Όλα αυτά, σε ομιλίες διάρκειας περίπου μιας ώρας, στο Barrow Street Theatre, κατά τις οποίες δίνει λεπτομέρειες για τα όσα έζησε στο "Εξπρές του Μεσονυχτίου". Πολλές από τις πληροφορίες που δίνει έχουν ειπωθεί στις αμέτρητες δηλώσεις που έχει κάνει τις τελευταίες δεκαετίες. Κάποιες άλλες, ήρθαν στην δημοσιότητα πιο πρόσφατα. Δηλώσεις και συνεντεύξεις που, αν τις διαβάσει κανείς, λογικά δεν εκπλήσσεται από το γεγονός ότι θα αναρτήσει την τουρκική σημαία στη Νέα Υόρκη, την Ημέρα της Τουρικής Ανεξαρτησίας (η σχετική ανάλυση γίνεται παρακάτω).

Η επικοινωνία μαζί του ήταν σύντομη, αλλά περιεκτική. Ίσως όχι συνέντευξη, αλλά μια χαλαρή κουβέντα, από έναν άνθρωπο με το δίκια και τα άδικά του, τα σωστά και τα λάθη του, έχει κάτι να πει.
«Να ξέρεις ότι ένα από τα καλά που μου έκανε η φυλακή, αλλά και η απόδρασή μου, είναι ότι πλέον εκτιμώ στην ζωή το παραμικρό, εκτιμώ την στιγμή. Δεν παίρνω πια τίποτε ως δεδομένο. Κατάλαβα πόσο γλυκιά και πολύτιμη είναι η ζωή μας.», είναι τα πρώτα λόγια του Μπίλι Χέηζ στο New Greek TV σχετικά με το πόσο τον άλλαξε η εμπειρία του στην Κωνσταντινούπολη.

«Η καταδίκη μου σε ισόβια κάθειρξη ήταν, ταυτόχρονα, το χειρότερο, αλλά και το καλύτερο πράγμα που συνέβη στην ζωή μου. Για αυτό με βλέπεις και κάνω τώρα αυτά τα σόου: Μοιράζομαι με το κοινό όλα όσα ανακάλυψα σε αυτό το μακρύ και θαυμάσιο ταξίδι μου με το Εξπρές του Μεσονυχτίου».

«Όταν υπέγραψα με την Columbia δεν είχα λόγο στο σενάριο»

Στην ταινία «Το Εξπρές του Μεσονυχτίου», διαπιστώνονται αρκετές αποκλίσεις σε σχέση με τα πραγματικά γεγονότα, τουλάχιστον όπως αποτυπώνονται στο βιβλίο. Βασικότατα παραδείγματα είναι α) ο τρόπος απόδρασης (στην πραγματικότητα έγινε μέσω θαλάσσης, όταν είχε μεταφερθεί στις φυλακές ενός νησιού και έκλεψε ένα πλοιάριο), β) το γεγονός ότι δεν σκότωσε ο ίδιος τον σαδιστή σωφρονιστικό υπάλληλο, γ) ότι δεν έφαγε ποτέ την γλώσσα του «καρφιού» της φυλακής και δ) ακόμη περισσότερο, ότι ποτέ δεν καταφέρθηκε εναντίον των Τούρκων στο Δικαστήριο. Ο ίδιος κατακρίνει αυτές τις αποκλίσεις. Τον ρωτήσαμε λοιπόν, εάν γνώριζε για αυτές, πριν βγει η ταινία στις αίθουσες.
«Με το που επέστρεψα στις ΗΠΑ, ξεκίνησα αμέσως την συγγραφή του βιβλίου με τίτλο ‘Το Εξπρές του Μεσονυχτίου’. Το βιβλίο αυτό επιλέχθηκε από την Columbia για να γίνει ταινία πριν καλά – καλά προλάβω να το τελειώσω. Έγιναν όλα πάρα πολύ γρήγορα, με την μορφή...ανεμοστρόβιλου. Βέβαια, γνώριζα ότι από την στιγμή που θα βάλω την υπογραφή μου και θα εκχωρήσω τα δικαιώματα σε κάποιο στούντιο, από εκεί και πέρα, τίποτε δεν εξαρτάται από εμένα: Δεν θα έχω πια τον έλεγχο σε ό,τι γίνει», τονίζει στο New Greek TV, απαντώντας σε μια - μάλλον εύλογη - απορία.

Παρόλα αυτά, ο Χέηζ προσκλήθηκε να παρακολουθήσει τα γυρίσματα – που πραγματοποιήθηκαν στην Μάλτα – ενώ ανέπτυξε και στενή φιλία με το alter ego του στην μεγάλη οθόνη: Τον Μπραντ Ντέιβις, ο οποίος έφυγε από την ζωή λίγα χρόνια αργότερα, χτυπημένος από το AIDS.


«Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που ερμήνευσε τον ρόλο ο Μπραντ. Έδωσε την ψυχή και όλο του  το είναι πάνω στον ρόλο. Μου λείπει», αναφέρει ο πρώην κρατούμενος   των Τουρκικών Φυλακών, για να συμπληρώσει όμως ότι, μέσω των εμφανίσεών του στο θέατρο, προσπαθεί, μεταξύ άλλων, να σταθεί στις ανακρίβειες της βραβευμένης ταινίας του Άλαν Πάρκερ.


Όταν είμαι στην σκηνή, διηγούμαι την αληθινή ιστορία και εξηγώ τις διαφορές ανάμεσα στην ταινία και το τι πραγματικά συνέβη. Μετά το τέλος της διήγησής μου, το κοινό έχει στην διάθεσή του δεκαπέντε λεπτά για να μου υποβάλει ερωτήσεις».

«Ελλάδα, η χώρα της ελευθερίας!»

Τόσο στις συνεντεύξεις, όσο και στις εν γένει περιγραφές του Μπίλι Χέηζ, δεν υπάρχει μεγάλη αναφορά για το πέρασμά του από την Ελλάδα,αμέσως μετά την απόδραση. Όμως, παρέμεινε στην χώρα μας για περίπου τρεις εβδομάδες, μέχρι να τακτοποιηθούν τα έγγραφα και να πάρει το αεροπλάνο για τη Νέα Υόρκη. Ποια ήταν η αντιμετώπισή του στην Ελλάδα;
«Ήμουν σίγουρος ότι δεν υπήρχε περίπτωση οι Έλληνες να με παραδώσουν στους Τούρκους. Τουλάχιστον όχι για κατοχή 2 κιλών χασίς, για την οποία είχα παραμείνει ήδη πέντε χρόνια στην φυλακή», μας είπε ο Χέηζ, που μόνο ευχάριστες αναμνήσεις έχει από την Ελλάδα.
«Η Ελλάδα μου φέρθηκε υπέροχα, αλλά, επιπλέον, ήταν και για μένα κάτι
το υπέροχο: Συμβόλιζε την ελευθερία μου», εξηγεί, προφανώς εννοώντας ότι εάν δεν είχε την δυνατότητα να περάσει τα σύνορα και να βρεθεί σε γειτονική χώρα – με την οποία άλλωστε εκείνη την περίοδο οι Τούρκοι είχαν πιο τεταμένες σχέσεις εν συγκρίσει με σήμερα – τότε πιθανότατα θα είχε συλληφθεί ξανά.

Αν γύριζε ο χρόνος πίσω...

«Δεν μπορώ να γυρίσω στην δεκαετία του ’70 και να σκεφτώ τι θα έκανα και τι δεν θα έκανα από όλα αυτά. Άλλωστε, αυτή είναι η ζωή: Ένα μονοπάτι μεπολλές διακλαδώσεις», καταλήγει ο Μπίλι Χέηζ, για να δώσει την δική του συμβουλή στη νέα γενιά.
«Θέλω να στείλω σε όλους ένα μήνυμα, το οποίο δίνω πάντα: Να κάνετε αυτό που θέλετε, αλλά να ξέρετε τι κάνετε. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αναλαμβάνετε την ευθύνη των πράξεών σας γιατί θα ζήσετε με τις συνέπειες. Έστω  κι αν τις έχετε κολλημένες με ταινία κάτω από το μπράτσο σας (σ.σ. όπως ο ίδιος προσπάθησε να περάσει τα ναρκωτικά),πιστεύοντας ότι δεν θα σας ψάξει κανείς εκεί».

Γιατί ο Χέηζ έκανε "φιλοτουρκική στροφή";

Πολλοί έχουν εκφράσει απορία τα τελευταία εικοσιτετράωρα για ποιον λόγο ο Μπίλυ Χέηζ επελέγη να αναρτήσει την Τουρκική σημαία την Ημέρα της Τουρκικής Ανεξαρτησίας, στην Wall Street. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για το αποκορύφωμα μιας προσπάθειας που έχει ξεκινήσει ο ίδιος εδώ και αρκετά χρόνια, η οποία βασίζεται στα εξής γεγονότα:

1. Το ξέσπασμα του κινηματογραφικού Χέηζ (Μπραντ Ντέιβις) μετά την δευτεροβάθμια 30ετή καταδίκη του (σ.σ. πρωτοδίκως είχε καταδικαστεί σε 4ετή φυλάκιση) κατά την οποία αποκάλεσε όλους τους Τούρκους "γουρούνια" - ήταν ένα σεναριακό δημιούργημα του Όλιβερ Στόουν. Στην πραγματικότητα, ο Μπίλι Χέηζ είχε αναφέρει, αν και πικραμένος, ότι "τους συγχωρεί όλους", χωρίς να αυθαδιάσει προς την εισαγγελική έδρα ή να προσβάλει τους Τούρκους. Όμως, η σκηνή αυτή αποτέλεσε αφορμή για νέα κόντρα ανάμεσα στην Τουρκία και τον (αληθινό) πρώην κατάδικο, καθώς το κράτος της γείτονος χώρας, ως αντίποινα - πέρα από το δεδομένο εμπάργκο στην ταινία - έξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψής του μέσω Ιντερπόλ! Αυτός ήταν και ο λόγος που δεν ταξίδευε για χρόνια στο εξωτερικό, καταφέρνοντας τελικά, μετά από χρόνια, να κλείσει το μέτωπο και να επιστρέψει για πρώτη φορά στην Κωνσταντινούπολη το 2007. Είχε προηγηθεί συνέντευξή του σε Τούρκο δημοσιογράφο το 1999, στο περιθώριο του Φεστιβάλ των Καννών, όπου, για πρώτη φορά, κράτησε αποστάσεις από το επιθετικό σενάριο της ταινίας

2. Τόσο ο ίδιος όσο και οι συντελεστές της ταινίας αναγνώρισαν ότι ήταν λάθος τους το γεγονός ότι τα κινηματογραφικά στερεότυπα του "Εξπρές" δεν περιελάμβαναν ούτε έναν καλό χαρακτήρα Τούρκο.

3. Για αρκετά χρόνια, εκτός από την αντιπαράθεσή του με το Τουρκικό Κράτος, θεωρείτο "κόκκινο πανί" για τους πολίτες της Τουρκίας, οι οποίοι θεωρούσαν ότι έβλαψε την εικόνα των ίδιων και της χώρας τους. Ο Χέηζ έχει δηλώσει κατ' επανάληψη ότι είχε καλές αναμνήσεις από την Κωνσταντινούπολη και ήθελε να αποκαταστήσει την φήμη του, τονίζοντας σε κάθε περίπτωση ότι το πρόβλημα το είχε με τις τουρκικές φυλακές και όχι με τους πολίτες.

4. Πριν συλληφθεί, ο Χέηζ ήταν τακτικός επισκέπτης της Τουρκίας, αφού είχε ταξιδέψει εκεί άλλες τρεις φορές. Σε όλα αυτά τα ταξίδια του, είχε καταφέρει να περάσει χασίς στο αεροπλάνο με τον τρόπο που τον... "έκαψε" αργότερα, το οποίο αγόραζε φθηνά και το μοσχοπουλούσε σε φίλους του στις ΗΠΑ. Την τέταρτη και φαρμακερή συνελήφθη, καθώς, μετά από περιστατικό τρομοκρατικής επίθεσης, τα μέτρα ασφαλείας στα αεροδρόμια είχαν αυστηροποιηθεί σημαντικά και τον περίμενε ένας έξτρα έλεγχος στην είσοδο του αεροπλάνου. Όμως, μέχρι να συμβεί αυτό, η Κωνσταντινούπολη του άρεσε και περνούσε ευχάριστα. Βέβαια, η λεπτομέρεια αυτή αποκαλύφθηκε πολλά χρόνια αργότερα, καθώς, εάν την είχε αναφέρει στο βιβλίο του πριν την παραγραφή, θα κατέληγε στις Αμερικανικές Φυλακές για εμπορία ναρκωτικών!

Πηγή: Newgreektv

© Copyright 2008 NEWS 247 - www.news247.gr

  =================================================

Ο πιο Μισητός Άνθρωπος στην Τουρκία Μιλάει για την Επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη

Νοέμβριος 10, 2014


Lance Scott Walker






Για τρεις δεκαετίες, ο πασίγνωστος λαθρέμπορος ναρκωτικών και συγγραφέας Billy Hayes, ήταν ένα λαομίσητο πρόσωπο στην Τουρκία. Τον είχαν τοποθετήσει σε λίστα τρομοκρατών, η Ιντερπόλ είχε εκδώσει ένταλμα σύλληψής του και ουσιαστικά δεν μπορούσε να ταξιδέψει. Την προηγούμενη εβδομάδα όμως, βοήθησε στο να σηκωθεί η τουρκική σημαία πάνω από την Wall Street.

Αν έχετε παρακολουθήσει την βραβευμένη με Όσκαρ ταινία «Midnight Express» (Το εξπρές του μεσονυχτίου), τότε έχετε μια καλή ιδέα σχετικά για το τι συνέβη στον Hayes. Το σενάριο του Oliver Stone και η ομότιτλη, best-seller αυτοβιογραφία του Hayes, εξιστορούν την σύλληψή του το 1970, την φυλάκισή του και την απόδρασή του από την Τουρκία πέντε χρόνια μετά. Διαφέρουν όμως σε δύο καίρια σημεία και αυτές οι διαφορές έχουν «βοηθήσει» τον Hayes να γίνει τόσο μισητός στην Τουρκία.

«Νομίζω ότι ήταν η σκηνή του δικαστηρίου», σχολιάζει ο Hayes σχετικά με την ταινία του Stone, «το ότι με δείχνει να αποκαλώ την Τουρκία «ένα έθνος από γουρούνια» και να λέω ότι θα τους πηδήξω τους γιους και τις κόρες, ήταν αυτό που εξόργισε όσο τίποτα άλλο τους Τούρκους, περισσότερο και από την σκηνή που σκοτώνω τον φρουρό, γιατί αυτός δεν ήταν άλλωστε και κάποιος συμπαθής χαρακτήρας».

Οι υπερβολές του Stone δεν έκαναν την ιστορία του Hayes να φανεί καλύτερη, αλλά σίγουρα έκαναν την ζωή του πιο δύσκολη.

Ο Γολγοθάς του ξεκινάει στην Ιστανμπούλ στις 6 Οκτωβρίου του 1970, όταν ο Hayes ήταν 23 ετών. O κάτοικος του Long Island συλλαμβάνεται ενώ προσπαθεί να ανέβει σε μια πτήση για την Νέα Υόρκη κουβαλώντας δύο κιλά χασίς και καταδικάζεται σε τέσσερα χρόνια και δύο μήνες φυλάκισης με την κατηγορία της λαθρεμπορίας ναρκωτικών. Ελάχιστες όμως εβδομάδες πριν την αποφυλάκισή του το 1975, με απόφαση ανωτάτου δικαστηρίου, η ποινή του επεκτείνεται στα 25 έτη. Η απόφαση αυτή «έσπρωξε» τον Hayes προς την απόδραση.

Λόγω της έκτασης της ποινής του, o Hayes κατάφερε να επιτύχει την μεταφορά του στην νησιώτικη φυλακή του Imrali. Τρείς μήνες μετά την μεταφορά του εκεί, o Hayes θα δραπετεύσει μια θυελλώδη νύχτα, χρησιμοποιώντας μια μικρή βάρκα για να διασχίσει την θάλασσα του Μαρμαρά.

Καταπίνοντας» 17 ολόκληρα μίλια, έφτασε στις ακτές της Τουρκίας το πρωινό της επόμενης μέρας, πέρασε μέσα από την χώρα και δραπέτευσε τελικά στην Ελλάδα, σχεδόν πέντε χρόνια μετά την σύλληψή του.

Όταν επέστρεψε στην Αμερική, ο Hayes μετατράπηκε σε διασημότητα. Η αυτοβιογραφία του με τίτλο Midnight Express κυκλοφόρησε το 1977, ενώ την επόμενη χρονιά βρέθηκε στο φεστιβάλ των Καννών, για να παρακολουθήσει την πρεμιέρα της μεταφοράς του βιβλίου του στην μεγάλη οθόνη. Εκεί γνώρισε και την μέλλουσα γυναίκα του, Wendy West. O Hayes ήταν πια ελεύθερος, ερωτευμένος και κανείς δεν τον χτυπούσε με ένα ξύλο στα πόδια. Η ζωή ήταν ωραία.


Όμως η βάρβαρη απεικόνιση των Τούρκων στην ταινία, κατακεραύνωσε την φήμη της χώρας στην Αμερική και ο αμερικάνικος τουρισμός προς αυτήν στέρεψε σχεδόν μέσα σε μια νύχτα, ένα γεγονός που ποτέ ουσιαστικά δεν αντιστράφηκε. Την ίδια στιγμή, οι Τούρκοι που ζούσαν στην Αμερική δέχονταν ρατσιστικές συμπεριφορές εξαιτίας της επιτυχίας της ταινίας. Πολλοί απο αυτούς κατηγόρησαν ευθέως τον Hayes για αυτήν έξαρση της ξενοφοβίας και παρέμεινε ένα μισητό πρόσωπο στην Τουρκία για δεκαετίες. Χρειάστηκαν να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι ο Hayes να καταφέρει να ρίξει γέφυρες προς την Τουρκία, κάτι που έγινε το 2007, όταν και επέστρεψε για πρώτη φορά εκεί. Η εξιλέωσή του στα μάτια των Τούρκων φάνηκε να ολοκληρώνεται αυτήν την εβδομάδα, όταν η Τουρκοαμερικανική Πολιτιστική Ένωση, ζήτησε από τον Hayes να υψώσει την Τουρκική σημαία πάνω από τον ταύρο της Wall Street, κατά τη διάρκεια της τελετής για τα 90 χρόνια της Τουρκικής Δημοκρατίας .



Μέσα στον επόμενο μήνα, ο Hayes θα πει περισσότερα πράγματα σχετικά με την απίστευτη ιστορία του, στο πλαίσιο του one-man show του, που θα λάβει χώρα στο Barrow Street Theatre του Manhattan. Μέσα από το Riding the Midnight Express, ο Hayes παρουσιάζει την ζωή του και δέχεται ερωτήσεις του κοινού, ξεκαθαρίζοντας τις διαφορές μεταξύ του βιβλίου, της ταινίας και της πραγματικότητας. Ανάμεσα σε όλα, βρίσκει και τον χρόνο να πει πως κατάφερε να «μπάσει» τρεις φορές χασίς στις Ηνωμένες Πολιτείες και να ξεκαθαρίσει πως δεν σκότωσε τον περίφημο φρουρό της φυλακής, όπως απεικονίζεται στην ταινία.

Κατάφερα να συναντήσω τον Hayes σε ένα εστιατόριο στο Manhattan, μια εβδομάδα πριν ξεκινήσει η δίμηνη πορεία της παράστασής του και να του μιλήσω για τις εμπειρίες του.

VICE: Να υποθέσω ότι το one-man show σου δεν αυτοσχεδιασμός έτσι;

Billy Hayes: Κοίτα, αυτοσχεδιάζω εδώ και 40 χρόνια! Τις ίδιες ιστορίες λέω τόσο καιρό. Καμιά φορά με πιάνουν σε κάποιο πάρτι, μου δίνουν να καπνίσω λίγο χόρτο και μετά αρχίζω να λέω πάλι ιστορίες.

Συγγνώμη, αλλά δεν έφερα χόρτο μαζί μου. Όταν ήσουν φυλακισμένος, μπορούσες να γράφεις; Υπήρχαν πράγματα που σου πήραν ή που έχασες;

Ναι, ένα σωρό πράγματα. Είχα γράψει ένα μυθιστόρημα για έναν τρελό και μια μαϊμού που την έλεγαν Vito.

Έγραφες και πριν σε φυλακίσουν;

Ναι, σπούδασα δημοσιογραφία στο πανεπιστήμιο Marquette. Ήθελα να ασχοληθώ με την διαφήμιση, αλλά μετά συνειδητοποίησα τι ήταν στα αλήθεια η διαφήμιση και είπα ότι δεν υπήρχε περίπτωση να το κάνω αυτό.

Στην ταινία, ποιος είναι πιο ακριβής χαρακτήρας;

Ο Max, ο χαρακτήρας που παίζει ο John Hurt. Μέχρι και οι λεπτομέρειές του, όπως τα γυαλιά με τους σπασμένους φακούς είναι όπως ήταν. Ήταν ένας κοκαλιάρης πρεζάκιας που συνήθιζε να σουτάρει ένα πράγμα που το έλεγαν gastro, ένα φάρμακο για τους στομαχικούς πόνους. Την πρώτη μου νύχτα στην φυλακή, το μύριζα καθώς το έψηνε στο κουτάλι. Μετά το μάζευε και το σούταρε με κάτι αυτοσχέδιες βελόνες. Ήταν πολύ σκατένιο πράγμα και του έκανε χοντρή ζημιά. Αργότερα βέβαια μπόρεσαν και έμπασαν ηρωίνη μέσα. Αφότου έφυγα, απέκτησαν μεγάλο θέμα με την ηρωίνη στην φυλακή. Στο The Midnight Express Letters, αναφέρεται μια περίοδο που υπήρχε επιδημία ηρωίνης μέσα στην φυλακή. Πριν γίνει αυτό βέβαια, ήταν πολύ σποραδικό, μιας και υπήρχε πάντα χασίς και διάφορα περίεργα χάπια. Εμένα προσωπικά δεν μου αρέσουν τα χάπια, αλλά ο κόσμος εκεί μέσα κατάπινε πολύ πράμα. Όταν όμως ήρθε η ηρωίνη, τα πράγματα έγιναν πολύ άσχημα. Ήταν τόσο εύκολο να την βάλεις μέσα, τόσο εύκολο να την κρύψεις. Επιπλέον την έβαζαν και οι φρουροί, οι τροφοδότες, οποιοσδήποτε ερχόταν από έξω. Μέχρι και πάνω από τα κάγκελα την πετούσαν. Υπάρχουν εκατομμύρια τρόποι για να την περάσεις μέσα, πόσο μάλλον όταν έχεις μια έτοιμη αγορά εντός της φυλακής για να την σπρώξεις.

Όταν επέστρεψες στην Τουρκία πριν από επτά χρόνια, υπήρχε κάποιο επίσημο έγγραφο που σου εξασφάλιζε πως δεν θα σε συλλάβουν ξανά;


Όχι, υπήρχε ένα ένταλμα της Ιντερπόλ, το οποίο δεν είχε εκδοθεί. Η Ίντερπολ είναι κάτι το πολύ «χαλαρό». Οι αστυνομικές αρχές στις διάφορες χώρες, αντιδρούν διαφορετικά στις προσταγές της, οπότε είναι λίγο δύσκολο να καταλάβεις ποιος θα κάνει τι.


Αλλά κάπως έτσι θέλουν να είναι.

Κι εγώ αυτό νομίζω. Χρειάστηκε να πάω στο Λονδίνο κάποια στιγμή και επικοινώνησα με τις αρχές εκεί και τους είπα πως υπήρχε ένα ένταλμα της Ιντερπόλ για την σύλληψή μου και αυτοί απλά μου είπαν ότι για εκείνους αυτό δεν μετρούσε. Οπότε κατάφερα να πάω εκεί, αλλά γενικά ήμουν πολύ προσεκτικός και επιλεκτικός με τα ταξίδια μου. Σε γενικές γραμμές, δεν ταξίδεψα για περίπου 20 χρόνια. Αλλά ήθελα να επιστρέψω στην Τουρκία. Πάντα ήθελα να γεφυρώσω αυτό το χάσμα, να επανασυνδεθώ με την χώρα, να αλλάξω αυτήν την κατάσταση.

Τι έγινε τελικά;

Ζήτησα να γυρίσω στη Τουρκία και δεν μου επετράπη η είσοδος στην χώρα. Αρνήθηκαν. Ήμουν ένας δραπέτης, υπήρχε ένα ένταλμα της Ίντερπολ που εκκρεμούσε και δεν ήθελαν να με αφήσουν να ξαναμπώ στην χώρα. Δεν νομίζω ότι κατάλαβαν πόσο αντιφατικό ήταν αυτό. Κάποια στιγμή όμως με πήραν κάποιοι τύποι από την Τουρκία και μου είπαν ότι είχαν δει κάτι που είχα ποστάρει στο YouTube, όπου μιλούσα για την αγάπη μου για την Κωνσταντινούπολη και για το πώς ήθελα να διορθώσω την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί. Έγινε μια μεγάλη συνάντηση και μου ανακοίνωσαν πως ήθελαν να επιστρέψω. Ο αρχηγός της αστυνομίας μου είπε πως «η καλύτερη εικόνα που θα μπορούσαμε να έχουμε, θα ήταν να σε δούμε να περπατάς στους δρόμους της Πόλης, ελεύθερος. Η χειρότερη εικόνα θα ήταν να περπατάς στον δρόμο και να πεταχτεί κάποιος και να σε πυροβολήσει στο κεφάλι».

Έχει αλλάξει πολύ πλέον η χώρα σε σχέση με την δεκαετία του 70, έτσι δεν είναι;

Είναι πολύ διαφορετική. Έχουν αλλάξει τόσα πολλά, τόσο προς το χειρότερο, όσο και προς το καλύτερο. Ο Ερντογάν, έχει κάνει την Τουρκία υπερδύναμη, η οικονομία τους βρίσκεται σε άνοδο.

Ο στρατός τους είναι στειρωμένος πλέον.

Ακριβώς. Είναι η γεωπολιτική καρδιά της Ευρώπης και της Ασίας και έχουν τον πιο ισχυρό στρατό μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και ίσως την Ρωσία, αλλά ο στρατός δεν λειτουργεί πλέον όπως λειτουργούσε. Ο Ερντογάν συνέλαβε στρατηγούς του στρατού, οι οποίοι ελευθερώθηκαν πρόσφατα από τα δικαστήρια μετά από χρόνια στην φυλακή, καθώς απεφάνθησαν ότι οι κατηγορίες δεν ευσταθούσαν, αλλά αυτό δεν άλλαξε την ουσία της κατάστασης. Εξακολουθεί να έχει όλη την δύναμη στα χέρια του, όλη η εξουσία είναι πλέον δική του. Έγιναν όλες αυτές οι φασαρίες στο πάρκο Gezi πριν έναν χρόνο...
Το ξέρω, ήμουν εκεί.

Ήσουν εκεί;

Ναι.

 Εσύ πώς βίωσες τις διαμαρτυρίες και τις φασαρίες;

Τις παρακολουθούσα συνέχεια. Μιλούσα μάλιστα σε έναν Τούρκο δημοσιογράφο εκείνη την περίοδο και σε κάποια στιγμή θυμάμαι ότι είχα εξαγριωθεί με την ιστορία της Malala, της νεαρής Πακιστανής που είχε δεχθεί μια σφαίρα στο κεφάλι και του έλεγα πως «ο προφήτης θα δάκρυζε αν έβλεπε τι έκαναν αυτοί οι δειλοί χρησιμοποιώντας το όνομά του». Όταν κατάλαβα ότι τα κατέγραφε όλα και του ζήτησα να μην τα δημοσιεύσει, φοβούμενος τις αντιδράσεις, εκείνος μου είπε ότι αυτά τα λόγια έπρεπε να ακουστούν. Είχε περάσει βλέπεις, δέκα μέρες στο πάρκο και είχε δει τι είχε γίνει από την αστυνομία και τις κρατικές δυνάμεις. Θυμάμαι να μου λέει πως δεν ήξερε τι θα γίνει επειδή εκείνοι (το κράτος) «έχουν όλα τα χαρτιά, έχουν όλη την δύναμη, αλλά ο κόσμος είναι εξαγριωμένος». Είναι πολύ επικίνδυνη όλη αυτή η κατάσταση με τον διαχωρισμό κράτους και θρησκευτικού καθεστώτος, υπάρχει πολύ ένταση και φοβάμαι ότι δεν έχει τελειώσει η βία εκεί.

Ανέφερες τον διαχωρισμό του κράτους από το θρησκευτικό καθεστώς. Το καθήκον του στρατού όμως είναι να προστατεύει αυτόν τον διαχωρισμό.

Ναι, αλλά δεν ξέρω κατά πόσο ισχύει πλέον αυτό.

Τώρα τους «ξεδόντιασε» ο Ερντογάν. Αν όμως η Τουρκία δεν μπορεί να καταφέρει αυτόν τον διαχωρισμό και την «διαχείριση» του Ισλάμ...

Τότε δεν ξέρω ποιος μπορεί. Είναι δύσκολο όμως να επιβάλεις κάτι, όπως ας πούμε αυτοί οι ηλίθιοι που θέλουν να φέρουν την Αμερικάνικη δημοκρατία στην Μέση Ανατολή.

Ναι, με τα όπλα.

 Είναι σαν να χτυπάς την σφηκοφωλιά...Και μετά να τρέχεις να φύγεις. Αλλά οι σφήκες έχουν ήδη αγριέψει.

  ====================================================


 Το «Εξπρές του Μεσονυχτίου»


 Midnight express.jpg

Το Εξπρές του Μεσονυχτίου (αγγλικά: Midnight Express)
είναι αμερικανική δραματική ταινία παραγωγής 1978, σε σκηνοθεσία Άλαν Πάρκερ. Το σενάριο έγραψε ο Όλιβερ Στόουν και είναι βασισμένο στο ομότιτλο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Μπίλι Χέιζ.

Ο Χέιζ ήταν ένας Αμερικανός φοιτητής που κλείστηκε σε τουρκική φυλακή με την κατηγορία ότι προσπάθησε να περάσει λαθραία χασίς. Η ταινία ξεφεύγει αρκετά από τα γεγονότα που περιγράφει το βιβλίο, ειδικά στην παρουσίαση των Τούρκων.

Πρωταγωνιστούν οι Μπραντ Ντέιβις, Ιρέν Μίρακλ, Μπο Χόπκινς, Πολ Λ. Σμιθ, Ράντι Κουέιντ και Τζον Χαρτ. Ο τίτλος στην αργκό των φυλακών, σημαίνει την προσπάθεια κρατούμενου να αποδράσει.

Πλοκή

Στις 6 Οκτωβρίου 1970, μετά την παραμονή του στην Κωνσταντινούπολη, ο Αμερικανός Μπίλι Χέιζ συλλαμβάνεται από την τουρκική αστυνομία για κατοχή μαριχουάνας καθώς ήταν έτοιμος να αναχωρήσει αεροπορικώς από τη χώρα μαζί με την κοπέλα του. Μετά από λίγο έρχεται ένας μυστηριώδης Αμερικάνος και πηγαίνει τον Μπίλι σε ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα και μεταφράζει τη συνομιλία του με έναν ντετέκτιβ. Η αστυνομία ρωτάει τον Μπίλι πώς βρέθηκε στην κατοχή του το χασίς.

Ο Μπίλι τους λέει ότι το αγόρασε από έναν ταξιτζή και προσφέρεται να βοηθήσει την αστυνομία να τον εντοπίσει με αντάλλαγμα την ελευθερία του. Πηγαίνει με την αστυνομία σε μια τοπική αγορά και δείχνει τον ταξιτζή και ενώ η αστυνομία πηγαίνει να τον συλλάβει, ο Μπίλι αρχίζει να τρέχει για να τους ξεφύγει. Στριμώχνεται σε μια γωνία και συλλαμβάνεται ξανά από τον μυστηριώδη Αμερικάνο. Ο Μπίλι φυλακίζεται για 4 χρόνια και 2 μήνες για κατοχή ναρκωτικών. Στη φυλακή θα γνωρίσει και θα γίνει φίλος με άλλους κρατούμενους από τη Δύση.

Το 1974, μετά από έφεση, το Δικαστήριο απορρίπτει την αρχική ποινή των τεσσάρων χρόνων και τον καταδικάζει σε 30ετή φυλάκιση για το έγκλημά του. Η παραμονή του Μπίλι στη φυλακή μετατρέπεται σε ζωντανή κόλαση: τρομακτικές σκηνές σωματικών και πνευματικών βασανιστηρίων ακολουθούν η μία την άλλη, ενώ δωροδοκία, βία και παράνοια κυριαρχούν στην φυλακή.

Το 1975, η Σούζαν επισκέπτεται τον Μπίλι και τρομοκρατείται όταν βλέπει τι του έκαναν οι φύλακες. Του δίνει ένα σημειωματάριο με λεφτά κρυμμένα μέσα, ελπίζοντας ότι θα τον βοηθήσουν να δραπετεύσει. Αφού εισαχθεί στο ψυχιατρικό άσυλο της φυλακής, ο Μπίλι θα προσπαθήσει να αποδράσει, δωροδοκώντας τον αρχιφύλακα να τον μεταφέρει στο νοσοκομείο όπου δεν υπάρχουν φύλακες. Ο αρχιφύλακας όμως τον πηγαίνει σε ένα άλλο δωμάτιο και επιχειρεί να τον βιάσει. Ο Μπίλι τον σκοτώνει. Φοράει τη στολή του και καταφέρνει να αποδράσει από την μπροστινή πόρτα. Στον επίλογο, αναφέρεται ότι τη νύχτα της 4ης Οκτωβρίου 1975, ο Μπίλι πέρασε τα σύνορα προς την Ελλάδα κι έφτασε στο σπίτι του τρεις εβδομάδες αργότερα.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες

Μπραντ Ντέιβις στο ρόλο του Μπίλι Χέιζ

Ιρέν Μίρακλ στο ρόλο της Σούζαν

Μπο Χόπκινς στο ρόλο του Τεξ, ο μυστηριώδης Αμερικάνος

Πάολο Μπονατσέλι στο ρόλο του Ρίφκι

Πολ Λ. Σμιθ στο ρόλο του Χαμιντού

Ράντι Κουέιντ στο ρόλο του Τζίμι Μπουθ

Νόρμπερτ Γουέισερ στο ρόλο του Έρικ

Τζον Χαρτ στο ρόλο του Μαξ

Μάικ Κίλιν στο ρόλο του Κου. Χέιζ

Παραγωγή

Αν και η ταινία είναι βασισμένη σε πραγματικά περιστατικά, ο ίδιος ο Μπίλι Χέιζ έχει υποστηρίξει 20 χρόνια μετά την κυκλοφορία της ταινίας ότι η κινηματογραφική εκδοχή είναι υπερβολική και σε αρκετά σημεία πλασματική σε σχέση με τα πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στη φυλακή. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στην Μάλτα, μετά από άρνηση της άδειας που ζήτησε η παραγωγή να γίνουν τα γυρίσματα στην Κωνσταντινούπολη, όπου και η ιστορία είναι στην πραγματικότητα τοποθετημένη. Το αρχικό σενάριο του Όλιβερ Στόουν ήθελε τον Μπίλι να δραπετεύει στα βουνά αλλά ο μικρός προϋπολογισμός της ταινίας δεν επέτρεψε να γυριστεί η συγκεκριμένη σκηνή. Οι Ρίτσαρντ Γκιρ και Τζον Τραβόλτα είχαν προταθεί για τον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η τουρκική κυβέρνηση έκανε δημοσίως γνωστή τη δυσαρέσκειά της ως προς την παρουσίαση των Τούρκων και η ταινία απαγορεύτηκε και δεν κυκλοφόρησε ποτέ στην Τουρκία μέχρι το 1992, όταν και προβλήθηκε από ιδιωτικό τηλεοπτικό σταθμό.

Διαφορές από το βιβλίο

Υπάρχουν κάποιες διαφορές ανάμεσα στην ταινία και στα πραγματικά γεγονότα που αφηγείται το βιβλίο: Στην ταινία ο Μπίλι Χέιζ είναι στην Τουρκία μαζί με την κοπέλα του ενώ στην πραγματικότητα ήταν μόνος. Οι σκηνές βιασμού είναι επίσης πλασματικές. Ο Μπίλι Χέιζ ποτέ δεν υποστήριξε ότι βιάστηκε από τους Τούρκους φύλακες ή κακοποιήθηκε σεξουαλικά αλλά ενέδωσε σε συνεναιτικό σεξ. Το φινάλε διαφέρει από αυτό του βιβλίου. Στο βιβλίο, ο Χέιζ μεταφέρεται σε άλλη φυλακή και δραπετεύει κολυμπώντας σε ένα ποτάμι και φτάνοντας απέναντι. Στην ταινία σκοτώνει το φύλακα που επιχειρεί να τον βιάσει, φοράει τη στολή του και βγαίνει από την μπροστινή πόρτα της φυλακής.

Box office

Προϋπολογισμός: 2.300.000 δολάρια

Εισπράξεις στην Αμερική: 35.000.000 δολάρια


Βραβεία & Υποψηφιότητες

Οργάνωση
Κατηγορία
Υποψήφιος
Αποτέλεσμα

Όσκαρ
Καλύτερη Ταινία

υποψηφιότητα

Σκηνοθεσία
Άλαν Πάρκερ
υποψηφιότητα

Διασκευασμένο Σενάριο
Όλιβερ Στόουν
νίκη

Β' Ανδρικού Ρόλου
Τζον Χαρτ
υποψηφιότητα

Μοντάζ
Τζέρι Χάμπλινγκ
υποψηφιότητα

Μουσική
Τζιόρτζιο Μόροντερ
νίκη

Φεστιβάλ Καννών
Χρυσός Φοίνικας

υποψηφιότητα

Χρυσές Σφαίρες
Καλύτερη Ταινία - Δράμα

νίκη

Σκηνοθεσία
Άλαν Πάρκερ
υποψηφιότητα

Σενάριο
Όλιβερ Στόουν
νίκη

Α' Ανδρικού Ρόλου - Δράμα
Μπραντ Ντέιβις
υποψηφιότητα

Β' Ανδρικού Ρόλου
Τζον Χαρτ
νίκη

Πρωτοεμφανιζόμενος Ηθοποιός
Μπραντ Ντέιβις
νίκη

Πρωτοεμφανιζόμενη Ηθοποιός
Ιρέν Μίρακλ
νίκη

Μουσική
Τζιόρτζιο Μόροντερ
νίκη

BAFTA
Καλύτερη Ταινία

υποψηφιότητα

Σκηνοθεσία
Άλαν Πάρκερ
νίκη

Α' Ανδρικού Ρόλου
Μπραντ Ντέιβις
υποψηφιότητα

Β' Ανδρικού Ρόλου
Τζον Χαρτ
νίκη

Μοντάζ
Τζέρι Χάμπλινγκ
νίκη

Πρωτοεμφανιζόμενος σε Πρωταγωνιστικούς Ρόλους
Μπραντ Ντέινις
υποψηφιότητα

     =========================================

  


Μέσα από την εκπομπή «ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» και το επεισόδιο «ΡΕ ΑΛΑΝ» παρουσιάζεται η ταινία «ΤΟ ΕΞΠΡΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΝΥΧΤΙΟΥ». Η ταινία μας μεταφέρει στην ΤΟΥΡΚΙΑ της δεκαετίας του ’70, όπου ανθούσε το λαθρεμπόριο ναρκωτικών με την ανοχή του επίσημου τουρκικού κράτους. Λόγο αυτού του φαινομένου η ΤΟΥΡΚΙΑ αδημονούσε να αποδείξει στη Διεθνή Κοινότητα ότι προσανατολίζεται στην πάταξη του, με αποτέλεσμα την απόδοση βαρύτατων ποινών. Στην ταινία «ΤΟ ΕΞΠΡΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΝΥΧΤΙΟΥ» συμμετείχε ο Έλληνας Ηθοποιός ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΙΑΝΝΑΤΟΣ, Κωνσταντινουπολίτης στην καταγωγή, ο οποίος κατά τη διάρκεια του επεισοδίου αναφέρεται στα γυρίσματα της ταινίας και στη συνεργασία του με τον Σκηνοθέτη ΑΛΑΝ ΠΑΡΚΕΡ.


 ====================================================




alt




alt


Με σκηνές που προκαλούν σοκ ακόμη και Σήμερα, με  τη συμβολή της υποβλητικής Οσκαρικής μουσικής υπόκρουσης του Giorgio Moroder, η ταινία κατορθώνει να προκαλέσει με κάθε μέσο που διαθέτει την προσήλωση του θεατή, μετατρέποντας ταυτόχρονα τον πρωταγωνιστή σε συμπαθή φυσιογνωμία παρά το αδίκημα της εμπορίας ναρκωτικών.

Θέτοντας ταυτόχρονα ερωτήματα περί «υπερβολικού σωφρονισμού», ο Parker συνθέτει ένα σκληρό και σαφώς πιο επίπονο ανάλογο του "Shawshank Redemption", αδιαφορώντας για την πολιτική ορθότητα και τον καθωσπρεπισμό των καρέ του.


(Βρεττός Λιάπης  Cine.gr)


alt


alt





alt


alt


alt


alt


alt



             =====================================================



                          =================================================












      
              ===========================================================


Δημοσίευση σχολίου