Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2015

Florence Nightingale - Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ

Florence Nightingale CDV by H Lenthall.jpg





Σε μια κοινωνία όπου η δουλειά της νοσοκόμας προοριζόταν μόνο για τις τιποτένιες, τις πρόστυχες και τις αλκοολικές, η Φλόρενς Ναϊτινγκεϊλ, μόλις στα δεκάξι της, τόλμησε να αντιτεθεί στην οικογένειά της και να ανατρέψει τα κοινωνικά ήθη και έθιμα. Τον Οκτώβριο του 1854 συνόδεψε μια ομάδα εθελοντριών νοσοκόμων στα πεδία της μάχης του Κριμαϊκού Πολέμου. Με δυναμισμό και αποφασιστικότητα εφάρμοσε πρώτη αντισηπτικές μεθόδους και εξυγίανε τα στρατιωτικά νοσοκομεία. Το 1860 ίδρυσε στο Λονδίνο την πρώτη σχολή αδελφών νοσοκόμων, και τα κατορθώματά της έγιναν γνωστά σε όλο τον κόσμο. Ανάπηρη από το 1857 και εντελώς τυφλή από το 1901, πέθανε το 1910, αφού αφιέρωσε τις ημέρες της σε πρωτοποριακές μεθόδους εξυγίανσης στον τομέα της νοσηλευτικής. Εκατοντάδες μαρτυρίες και ιστορίες αναφέρονται στη γυναίκα που έτρεχε τις νύχτες στα στρατιωτικά νοσοκομεία, με μοναδικό φως μια λάμπα πετρελαίου - στη γυναίκα που δημιούργησε το επάγγελμα της σύγχρονης νοσηλεύτριας και έγινε γνωστή ως "Η κυρία με τη λάμπα". Αυτή είναι η ιστορία της.

                                       ---------------------------------------


ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Την έτρεφε ο πόνος των άλλων

Τι έκανε η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ μετά τον πόλεμο της Κριμαίας; 

Ο γαλλοαιγύπτιος συγγραφέας Ζιλμπέρ Σινουέ ανασυνθέτει την παράξενη ζωή της πρωτοπόρου, μυθικής πλέον, νοσοκόμας της βικτωριανής Αγγλίας

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  01/05/2010 

Παπαγιαννίδου Μαίρη


 Αναπαράσταση δωματίου νοσοκομείου με τη Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ (αριστερά) να περιθάλπει ασθενή

Είκοσι δύο μήνες έμεινε στα πεδία της μάχης του Κριμαϊκού Πολέμου η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ. Είχε φύγει ως ανώνυμη νοσοκόμα το 1854 και γύρισε στη Μεγάλη Βρετανία στεφανωμένη από δόξα και το ίδιο ονομαστή με τη βασίλισσα Βικτωρία. Ωστόσο το μεγάλο έργο της δεν ήταν αυτό που έκανε στην Κριμαία, όπου οι γιατροί πνίγονταν στη δουλειά και χειρουργούσαν ακόμη και στο δάπεδο, ακόμη και στο μισοσκόταδο, χωρίς αναισθητικό, αλλά ό,τι έκανε αφότου επέστρεψε στην Αγγλία. Και αυτό είναι το θέμα του μυθιστορήματος του γαλλόφωνου αιγύπτιου συγγραφέα Ζιλμπέρ Σινουέ. 

Ανάμεσα στο ετερόκλητο πλήθος της κηδείας της Νάιτινγκεϊλ εκείνο το πρωινό του 1910 βρίσκεται και ο Αμερικανός Τζόναθαν Μπρινκ, ένας υπάλληλος της Τζένεραλ Ελέκτρικ από το Οχάιο, μέτοικος στην Αγγλία για 25 χρόνια, ο οποίος εννοεί να ανασυνθέσει την αληθινή ιστορία της Φλόρενς ως άλλος Ηρακλής Πουαρό. Καλείται να λύσει ένα μυστήριο: Πώς μια γυναίκα από ένα περιβάλλον πολυτελείας και υπεραφθονίας ζούσε τόσο έντονα τη δυστυχία των άλλων; Ποια ήταν η «σκοτεινή πλευρά» της Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ; Το πρόβλημά του είναι ότι ελάχιστοι άνθρωποι από το περιβάλλον της επέζησαν έπειτα από αυτήν. Ο φιλοπερίεργος Αμερικανός είναι αποφασισμένος να τους βρει όλους, έναν προς έναν, με τη μεθοδικότητα ενός ντετέκτιβ.

Το «κάλεσμα» του Θεού 


Πορτρέτο της μυθικής νοσοκόμας Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ


Η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ δεν ήταν μια κοινή θνητή. Γεννήθηκε το 1821 σε μια βρετανική έπαυλη στην εξοχή. Ο πατέρας της ήταν πλούσιος, η μητέρα της εκπάγλου καλλονής, η εκπαίδευση των δύο κοριτσιών τους υποδειγματική. Γιατί η ίδια προτίμησε να τρέχει τις νύχτες στα στρατιωτικά νοσοκομεία του κόσμου αντί να κάνει έναν πετυχημένο γάμο ως κυρία της υψηλής κοινωνίας που γνώριζε πολύ καλά τις αρχαίες γλώσσες, τη λογοτεχνία, τις επιστήμες, μιλούσε άπταιστα γερμανικά, γαλλικά και ιταλικά, και είχε επισκεφθεί τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες; Το πρόβλημά της ήταν ότι «πονούσε για τους άλλους», δεν μπορούσε να ευτυχήσει όταν ήξερε ότι λίγα βήματα από την ιδιοκτησία της υπήρχαν αθλιότητα, φτώχεια και αδικία. Στα 17 της έπεσε σε κατάθλιψη και η ίδια θα περιέγραφε αργότερα ότι τότε «ο Θεός την κάλεσε στην υπηρεσία του». Στα 24 της άκουσε ξανά το κάλεσμα από τον Θεό και αυτή τη φορά ήταν σαφές: Επρεπε να γιατρέψει τα κακά της ανθρωπότητας. Σχηματίζοντας μια ομάδα γυναικών νοσοκόμων και μεταβαίνοντας στην Ανατολή, πραγματοποίησε απλά το όνειρο της ζωής της: «Επιτέλους βρισκόταν εκεί που πάντα επιθυμούσε να βρίσκεται: κοντά σε αρρώστους, σε ετοιμοθάνατους, στο ίδιο το επίκεντρο της απελπισίας» γράφει η γκουβερνάντα της, η οποία ανήκε ασφαλώς στην ομάδα των εθελοντριών. Ηταν έμφυτη η τάση της προς τον πόνο και προς την ευχαρίστηση που αυτός προκαλεί, όπως άλλωστε όλοι οι σπουδαίοι άνθρωποι του εβραιοχριστιανικού πολιτισμού. Οσο ανθρωπίστρια όμως ήταν όσον αφορά τους δυστυχισμένους και περιφρονημένους αυτού του κόσμου τόσο φοβερή και απίστευτα σκληρή ήταν απέναντι σε όλους τους άλλους.

Από 10 χρόνων η υγεία της ήταν εύθραυστη. Υπέφερε από ισχιαλγία, ρευματισμούς και άλλες κακουχίες από τα μέτωπα του πολέμου που είχε επισκεφθεί. Επιστρέφοντας στην Αγγλία μετά τον πόλεμο της Κριμαίας και πραγματοποιώντας το όνειρό της να γίνει μοναχή μετέτρεψε την οικία της στη Σάουθ Στριτ αριθμός 10 σε μονή, ωστόσο βρισκόταν πάντα σε μια από τις πιο προνομιούχες συνοικίες της λονδρέζικης πρωτεύουσας, με την ωραιότερη θέα του Λονδίνου. Το φρούριό της γινόταν όλο και λιγότερο προσιτό στους άλλους και αυτή η κατάσταση διήρκεσε 54 χρόνια. «Η μις Νάιτινγκεϊλ είναι άρρωστη, δεν είναι σε θέση να δει κανέναν» διεμή νυαν οι υπηρέτες της σε όποιον επιθυμούσε να την επισκεφθεί. Αλλά ήταν στ΄ αλήθεια άρρωστη; Την ίδια περίοδο βρήκε τη δύναμη να γράψει το περίφημο έργο Νotes on Νursing, προσφέρθηκε να μεταβεί στις Ινδίες όταν έμαθε από τις εφημερίδες για την εξέγερση των σπαχήδων και ανταποκρίθηκε σε ένα κάλεσμα της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου είχε μόλις ξεσπάσει ο πόλεμος μεταξύ Βορείων και Νοτίων, για να τους υποδείξει πώς να διευθύνουν τα στρατιωτικά νοσοκομεία. Το 1860 ίδρυσε στο Λονδίνο την πρώτη σχολή αδελφών νοσοκόμων. Το 1870, όταν ξέσπασε η σύγκρουση ανάμεσα στη Γαλλία και στην Πρωσία, δεν δίστασε να εμπλακεί στη μεταρρύθμιση του Ερυθρού Σταυρού. Κατάφερε μια μεταρρύθμιση στο σύστημα Υγείας που ήταν ασύλληπτη ως εκείνη την εποχή. Και ίσως επειδή δεν είχε πρόβλημα με τον θάνατο και τις αρρώστιες, έσβησε σε βαθιά γεράματα. Ξάπλωσε ένα απόγευμα στο ντιβάνι της και δεν σηκώθηκε ποτέ. 



ΟΥΤΕ ΠΟΛΥ ΝΕΕΣ ΟΥΤΕ ΠΟΛΥ ΩΡΑΙΕΣ 

Ως την εποχή της Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ οι νοσοκόμες κοιμούνταν σε ξύλινα κλουβιά τοποθετημένα στα πλατύσκαλα,έξω από τις πόρτες των θαλάμων.Μόνο οι γυναίκες αμφιβόλου ηθικής μπορούσαν να δεχτούν κάτι τέτοιο.«Αν δεν ήσουν από φτωχική οικογένεια με ροπή στην κλοπή και κατά προτίμηση αλκοολική,δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να ασκήσεις αυτό το επάγγελμα, το τόσο ευγενές ωστόσο» διηγείται μια από τις πρώην μαθητευόμενες της Νάιτινγκεϊλ.Συνεπώς, το να βρει κανείς να στρατολογήσει νοσοκόμες για τον πόλεμο της Κριμαίας δεν ήταν απλή υπόθεση και έγινε ακόμη δυσκολότερη με τις προϋποθέσεις που έθετε η μις Νάιτινγκεϊλ: έπρεπε απαραιτήτως να μην είναι πολύ νέες ούτε πολύ ωραίες για να μη σκανδαλίζουν τους στρατιώτες.Ακόμη και τις πιο άσχημες τις έντυσαν με ένα θλιβερό γκρίζο,ζακέτα επίσης γκρι και έναν λευκό σκούφο.Ακόμη και η πενιχρή ελπίδα τους να βρουν γαμπρό στο μέτωπο εξανεμίστηκε. «Κυρία,αν γνώριζα ότι θα ήμασταν τόσο γελοία ντυμένες,δεν θα είχα θέσει ποτέ υποψηφιότητα» δήλωσε μια από αυτές στη μις Νάιτινγκεϊλ.Τελικά κατάφεραν να στρατολογήσουν 38 άτομα.Μετά τον πόλεμο της Κριμαίας αναγνωρίστηκε επισήμως το επάγγελμα της νοσοκόμας.Δεν ήταν ντροπή πια να ακολουθούν τα κορίτσια των καλών οικογενειών αυτόν τον δρόμο. 


---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Η χαρισματική νοσοκόμα Φλόρενς Ναϊτινγκέιλ

Η γυναίκα που έκανε τη νοσηλευτική λειτούργημα!

Η πρωτεργάτρια της σύγχρονης νοσηλευτικής το έβαλε σκοπό να αλλάξει δραστικά τις κάκιστες υγειονομικές συνθήκες και τον τρόπο λειτουργίας των νοσοκομείων του καιρού της, και τα κατάφερε!
Το ακούραστο μέλημα που επιδείκνυε για τον πάσχοντα συνάνθρωπο καθ' όλη τη διάρκεια του 24ώρου θα της έφερνε την προσωνυμία «Κυρία με τη Λάμπα», ενώ οι υπεράνθρωπες προσπάθειές της να περιθάλψει τους στρατιώτες στον Πόλεμο της Κριμαίας θα την έκαναν γνωστή στον κόσμο ως «Άγγελο της Κριμαίας».

Όσο για το έργο της, πέρα από τη δραστική βελτίωση των συνθηκών περίθαλψης και την εισαγωγή μιας σειράς υπηρεσιών για τους νοσηλευομένους, είχε και μετρήσιμα αποτελέσματα, ρίχνοντας δραστικά τον δείκτη θνησιμότητας στα νοσοκομεία που απασχολήθηκε!

Ο πιονέρος της μοντέρνας νοσηλευτικής θα έκανε ωστόσο και κάτι ακόμη: μέσα από τα γραπτά της για την ιδανική λειτουργία του συστήματος περίθαλψης θα πυροδοτούσε ανακατατάξεις στα υγειονομικά πλαίσια σε παγκόσμια κλίμακα, την ίδια ώρα που η νοσηλευτική σχολή που ίδρυσε στο Λονδίνο θα γινόταν πρότυπο εκπαιδευτικής δομής.

Ο σύγχρονος κόσμος χρωστά πολλά στη Φλόρενς Ναϊτινγκέιλ, τη γυναίκα που αφιέρωσε τη ζωή της (πληρώνοντας μάλιστα το τίμημα ακριβά) στη φροντίδα του πάσχοντα ανθρώπου.

Πρώτα χρόνια




Η Φλόρενς Ναϊτινγκέιλ γεννιέται στις 12 Μαΐου 1820 στη Φλωρεντία της Ιταλίας, ως το νεότερο από τα δύο παιδιά μιας βρετανικής οικογένειας της άρχουσας τάξης. Ο πατέρας της είναι ιδιαίτερα ευκατάστατος γαιοκτήμονας, την ίδια ώρα που η μητέρα της προσπαθεί να την αναθρέψει με τον γνώριμο τρόπο της καλής κοινωνίας της εποχής, με το νεαρό κορίτσι να ανθίσταται ωστόσο από μικρή να υποκύψει στις πιέσεις μιας «συμβιβασμένης» ζωής.

Με τη Φλόρενς σε ηλικία 5 ετών, η οικογένεια επιστρέφει στη Βρετανία για να λάβει η μικρή τη δέουσα εκπαίδευση: πέρα από τις σχολικές της υποχρεώσεις, μαθαίνει γερμανικά, γαλλικά και ιταλικά, ενώ αναπτύσσει ήδη από πολύ νωρίς την τάση της προς τη φιλανθρωπία: εγκαταλείπει συχνά την έπαυλη για να βρεθεί στο διπλανό χωριό και να φροντίσει τους αρρώστους και τους αναξιοπαθούντες.

Όταν μάλιστα έφτασε σε ηλικία 16 ετών, έγινε σαφές σε όλους ότι η νοσηλευτική ήταν η κλίση της, με την ίδια να την αποδίδει σε «θεϊκό κάλεσμα». Οι γονείς δεν έμειναν βέβαια ενθουσιασμένοι με την καριέρα που διάλεξε η κόρη τους, φτάνοντας μάλιστα μέχρι το σημείο να της απαγορεύσουν κάθε εμπλοκή με τη φροντίδα των ασθενών! Ήταν άλλωστε τα βικτωριανά χρόνια, με τα κορίτσια της καλής κοινωνίας να παντρεύονται νωρίς τον εκλεκτό της καρδιάς των γονέων τους και όχι να εργάζονται σε «ταπεινές» δουλειές που προορίζονταν για τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα.
Στα 17 της, αρνείται λοιπόν να παντρευτεί τον τζέντλεμαν που της προξένεψαν, επιδιώκοντας να πάρει τη ζωή στα χέρια της και να ακολουθήσει την πραγματική της κλίση: εγκαταλείπει την πατρική θαλπωρή το 1844 και γράφεται στη σχολή νοσηλευτικής του λουθηρανικού νοσοκομείου της πόλης Kaiserwerth της Γερμανίας.

Πρώιμη καριέρα


Στις αρχές του 1850, η Ναϊτινγκέιλ επιστρέφει στο Λονδίνο και πιάνει δουλειά ως νοσοκόμα στο νοσοκομείο του Middlesex. Οι επιδόσεις και ο βαθμός προσήλωσής της στον σκοπό είναι τέτοιοι που θαμπώνουν τους υπευθύνους, με την ίδια να προάγεται σε προϊσταμένη στον πρώτο κιόλας χρόνο εργασίας!
Ο τρόπος που χειρίστηκε μάλιστα την επιδημία χολέρας θα χαρακτηριστεί υποδειγματικός, με την ίδια να αντιλαμβάνεται ότι οι κακές συνθήκες υγιεινής που επικρατούσαν στα νοσηλευτικά ιδρύματα συντελούσαν στην περαιτέρω εξάπλωση της νόσου. Βάζει λοιπόν σκοπό της ζωής της να βελτιώσει την υγειονομική περίθαλψη, καταφέρνοντας να μειώσει σημαντικά τον δείκτη θνησιμότητας στο νοσοκομείο που εργαζόταν.
Ο σκληρός μόχθος ωστόσο θα άφηνε το στίγμα του στην υγεία της, με την ίδια να ταλαιπωρείται από την επιδημία. Και όταν θα βρισκόταν σε στάδιο ανάρρωσης, θα παρουσιαζόταν η μεγαλύτερη πρόκληση της νοσηλευτικής της καριέρας.

Ο Πόλεμος της Κριμαίας




Τον Οκτώβριο του 1853 ξεσπά ο Πόλεμος της Κριμαίας, με τους Βρετανούς να μάχονται κατά της Ρωσικής Αυτοκρατορίας για τον έλεγχο των οθωμανικών εδαφών. Χιλιάδες βρετανοί στρατιώτες στέλνονται στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ μέσα σε έναν χρόνο 18.000 στρατιώτες διαμετακομίζονται σε στρατιωτικά νοσοκομεία.

Καμιά γυναίκα νοσοκόμα δεν υπηρετούσε μάλιστα στα νοσοκομεία της Κριμαίας, καθώς το κακό παρελθόν των γυναικών στο στράτευμα ανάγκασε το επιτελείο του βρετανικού στρατού να μην προσλάβει άλλες. Οι επιτακτικές ανάγκες ωστόσο για περίθαλψη και οι άθλιες συνθήκες υγιεινής των στρατιωτικών νοσοκομείων καλούσαν σε δραστικές αλλαγές: στα τέλη του 1854, η Ναϊτινγκέιλ λαμβάνει επιστολή από τον υπουργό Πολέμου Sidney Herbert, με την οποία της ζητά να οργανώσει εσπευσμένα ένα σώμα νοσοκόμων για την περίθαλψη των στρατιωτών της Κριμαίας.

Η Φλόρενς ανταποκρίνεται πρόθυμα και οργανώνει στη στιγμή μια στρατιά 34 νοσηλευτριών, με την αποστολή να αναχωρεί για την Κριμαία στις αμέσως επόμενες ημέρες. Φτάνοντας βέβαια στο νοσοκομείο της βρετανικής βάσης στην Κωνσταντινούπολη, η Φλόρενς κατάλαβε ότι οι συνθήκες ήταν πολύ χειρότερες απ' όσο είχε αρχικά υπολογίσει: μολυσμένο νερό, ασθενείς με βρόμικα ρούχα, τρωκτικά και έντομα να κυκλοφορούν στους διαδρόμους, τραγική έλλειψη επιδέσμων και ιατρικού εξοπλισμού έκαναν το σκηνικό ζοφερότατο. Περισσότεροι στρατιώτες πέθαιναν από τις συνθήκες που επικρατούσαν στο νοσοκομείο παρά από τις εχθροπραξίες στη μάχη.



Η Νεϊτινγκέιλ στρώνεται αμέσως στη δουλειά: παρακαλεί τους λιγότερο άρρωστους νοσηλευόμενους να καθαρίσουν τον χώρο, αναγκάζει τους ιθύνοντες να φέρουν προμήθειες και οργανώνει το καθημερινό πρόγραμμα του νοσοκομείου. Η ίδια περιφέρεται ακούραστα όλη μέρα στους διαδρόμους, προστρέχοντας στην ανάγκη των αρρώστων και τραυματισμένων, ενώ το βράδυ κυκλοφορεί με μια λάμπα για να ελέγχει την κατάσταση των ασθενών. Οι στρατιώτες, συγκινημένοι από το ειλικρινές ενδιαφέρον και την αστείρευτη προσφορά της, την αποκαλούν «Κυρία με τη Λάμπα» και «Άγγελο της Κριμαίας», ενώ χάρη στη δράση της ο δείκτης θνησιμότητας του νοσοκομείου μειώνεται κατά 2/3!

Πέρα βέβαια από τη δραστική βελτίωση των συνθηκών υγιεινής, ο Ναϊτινγκέιλ έκανε και κάτι ακόμα: εγκαινίασε μια σειρά από υπηρεσίες για τους τροφίμους, μεταμορφώνοντας καθοριστικά την παραμονή τους στο νοσηλευτικό ίδρυμα. Η «ειδική κουζίνα» έκανε την εμφάνισή της για ασθενείς με ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες, την ίδια ώρα που συνέλαβε την ιδέα του «χώρου πλύσης», ενός πλυσταριού δηλαδή για να έχουν οι ασθενείς καθαρά σεντόνια και προσόψια. Ταυτόχρονα, φτιάχνει αίθουσα διδασκαλίας και βιβλιοθήκη για την «πνευματική διέγερση» των νοσηλευομένων, αλλάζοντας άρδην την ίδια την έννοια του νοσοκομείου.

Αλλαγές στη δομή του στρατού και φήμη



Βασισμένη στις εκτενείς παρατηρήσεις που έκανε κατά τον Πόλεμο της Κριμαίας, η Ναϊτινγκέιλ συγγράφει μια λεπτομερέστατη έκθεση 830 σελίδων (Notes on Matters Affecting the Health, Efficiency and Hospital Administration of the British Army), στην οποία αναλύει την εμπειρία της και προτείνει μέτρα για τον ρεφορμισμό της λειτουργίας του στρατιωτικού νοσοκομείου. Το βιβλίο θα πυροδοτούσε έναν πυρετό αναδιάρθρωσης της διοικητικής δομής του υπουργείου Πολέμου, την ίδια στιγμή που ανάγκασε τους επιτελάρχες να ιδρύσουν μια ανεξάρτητη δομή το 1857, τη Βασιλική Επιτροπή για την Υγεία του Στρατεύματος, για να ασχοληθεί εκτενώς με τα θέματα που έφερε στο φως η Ναϊτινγκέιλ.

Η ίδια παρέμεινε στην Κριμαία για 1,5 χρόνο, μέχρι το καλοκαίρι του 1856 όταν και πήραν τέλος οι εχθροπραξίες, και κατόπιν επέστρεψε στο πατρικό της στην Αγγλία. Προς μεγάλη της έκπληξη, στην πατρίδα έγινε δεκτή ως ήρωας πολέμου, παρά το γεγονός ότι αυτό δεν άρεσε καθόλου στη σεμνή και ταπεινή νοσοκόμα.

Η βασίλισσα της Αγγλίας παρασημοφορεί τη Φλόρενς για τα κατορθώματά της με μια εγχάρακτη καρφίτσα, που θα έμενε έκτοτε γνωστή ως «Nightingale Jewel», και ένα γενναίο οικονομικό μπόνους βεβαίως 250.000 λιρών από τη βρετανική κυβέρνηση!



Η νοσοκόμα θα χρησιμοποιούσε φυσικά τα χρήματα για «καλό σκοπό»: το 1860 χρηματοδοτεί την ανέγερση του Νοσοκομείου St. Thomas στο Λονδίνο και την ομώνυμη Σχολή για Νοσηλευτικό Προσωπικό, που λειτούργησε στις εγκαταστάσεις του ιδρύματος και θα άλλαζε μια για πάντα τον τρόπο που ασκούνταν τα νοσηλευτικά καθήκοντα. Η φήμη της ήταν πλέον τεράστια, με την ίδια να γίνεται λαϊκή ηρωίδα: ποιήματα, τραγούδια και θεατρικά έργα γράφονται για να την υμνήσουν, με τα νεαρά κορίτσια να ονειρεύονται πλέον μια καριέρα νοσοκόμας!

Στη σχολή της φοιτούσαν δίπλα-δίπλα γυναίκες από την εργατική και την ανώτερη τάξη, καθώς η νοσηλευτική είχε γίνει πια ευγενές επάγγελμα: χάρη στη Ναϊτινγκέιλ, η νοσοκόμα εγκαθιδρύθηκε στις συνειδήσεις της βρετανικής κοινωνίας ως λειτούργημα.

Κατοπινά χρόνια




Όντας στην Κριμαία, η Ναϊτινγκέιλ κόλλησε τον διαβόητο «πυρετό της Κριμαίας», από τον οποίο δεν ανέρρωσε πλήρως ποτέ. Μέχρι τα 38 της χρόνια, θα ήταν πλέον κλινήρης και κατάκοιτη, κατάσταση στην οποία και θα παρέμενε μέχρι το τέλος της ζωής της.

Γεγονός που δεν σήμαινε βεβαίως ότι θα εγκατέλειπε το θεάρεστο έργο της! Τουναντίον, έβαλε σκοπό να βελτιώσει ακόμα περισσότερο τις υγειονομικές συνθήκες και να ανακουφίσει τον πόνο του πάσχοντα ανθρώπου, συνεχίζοντας τις προσπάθειες από το κρεβάτι. Εκεί υποδεχόταν τους διακεκριμένους προσκεκλημένους και τους πολιτικούς που συνέρρεαν για να τη συμβουλευτούν, κηρύσσοντας πάντα το μήνυμα της άμεσης ανάγκης για υγειονομικό ρεφορμισμό.



Το 1859, εκδίδει το βιβλίο «Notes on Hospitals», το οποίο επικεντρώνεται στα πολιτικά νοσοκομεία και τον ιδανικό τρόπο λειτουργίας τους. Κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου μάλιστα η Φλόρενς θα χρησιμοποιηθεί ως σύμβουλος και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές για το πώς να στηθούν καλύτερα τα στρατιωτικά νοσοκομεία στο πεδίο της μάχης.

Οι συμβουλές και η αυθεντία της στα ζητήματα της περίθαλψης θα χρησιμοποιηθούν περαιτέρω ως οδηγός για το υγειονομικό σύστημα της Ινδίας, τόσο το πολιτικό όσο και το στρατιωτικό, παρά το γεγονός ότι η ίδια δεν είχε επισκεφθεί ποτέ τη χώρα.

Το 1908, σε ηλικία 88 ετών, της απονέμεται το παράσημο τιμής από τον βασιλιά Εδουάρδο, ενώ τον Μάιο του 1910 λαμβάνει συγχαρητήριο τηλεγράφημα από τον βασιλιά Γεώργιο για τα 90ά της γενέθλια.

Θάνατος και κληρονομιά


Στις 12 Αυγούστου 1910, η κατάσταση της υγείας της χειροτέρευσε, με την ίδια να φεύγει από τη ζωή την επόμενη μέρα, 13 Αυγούστου, στο σπίτι της στο Λονδίνο. Χαρακτηριστικό της σεμνότητάς της, ζήτησε μια λιτή και ήσυχη κηδεία, παρά την επιθυμία του κόσμου να τιμήσει τη μνήμη της γυναίκας που αφιερώθηκε ακούραστα στην πρόληψη της ασθένειας και στην αξιοπρεπή νοσηλεία του φτωχού και του πάσχοντα.

Σεβόμενοι την επιθυμία της, οι οικείοι αρνήθηκαν την κήδευσή της δημοσία δαπάνη, ενταφιάζοντας σεμνά την «Κυρία με τη Λάμπα» στον οικογενειακό τάφο στο Αβαείο του Ουέστμινστερ.
Το Μουσείο Φλόρενς Ναϊτινγκέιλ, που βρίσκεται στο σημείο που ήταν κάποτε η περίφημη νοσηλευτική σχολή της, φιλοξενεί σήμερα περισσότερα από 2.000 εκθέματα που τιμούν τη μνήμη και τη ζωή του «Αγγέλου της Κριμαίας».

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΠΗΓΕΣ




-----------------------------------------------------------------------------------------------------------



                                                                 Florence Nightingale

Δημοσίευση σχολίου