Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2015

ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΛΑΠΑΤΑ





Συνέντευξη: Φιλομήλα Λαπατά

20 Μαρ 2015

Φιλομήλα Λαπατά. Μία σύγχρονη γυναίκα, πολυταξιδεμένη, μορφωμένη, πετυχημένη συγγραφέας η οποία μάλιστα έχει βραβευτεί δύο φορές στην Ιταλία όπου έζησε αρκετά χρόνια. Στην κουβέντα μας θα μάθουμε γιατί η κάθαρση είναι ανάγκη της ψυχής μας, αν η επίγνωση μας βοηθάει να ξεφύγουμε από τους δαίμονές μας, ποιο είναι το κλειδί για να πετύχουμε την ολοκλήρωσή μας και πολλά άλλα.


balabani

ΓΡΑΦΕΙ Η ΧΡΥΣΑ ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΗ

Κυρία Λαπατά να σας καλωσορίσω στην εφημερίδα μας και να σας ευχαριστήσω για την αποδοχή της πρόσκλησής μου για αυτή την όμορφη κουβέντα μας.





ΕΡΩΤ: ‘’ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ’’ Μέσα από αυτό σας το βιβλίο ξεδιπλώνεται αληθινά γεγονότα από τη ζωή τεσσάρων γυναικών που τις συνέδεαν δεσμοί αίματος κι ένας κοινός παρανομαστής. Θα θέλατε να μας πείτε δυο λόγια για αυτό το βιβλίο σας που είναι βγαλμένο μέσα από τη ψυχή σας;

ΑΠΑΝ: Είναι η ιστορία της οικογένειάς μου και αναφέρομαι σε τέσσερις γυναίκες, τέσσερις γενιές της ίδιας φαμίλιας, όλες προγιαγιάδες μου, η τελευταία από αυτές υπήρξε γιαγιά μου, οι οποίες μέσα σε δυο αιώνες ζουν, υποφέρουν, παθιάζονται, χαίρονται, ερωτεύονται, πεθαίνουν, μαθαίνουν να συνυπάρχουν με τις ενοχές, προσπαθούν να διατηρήσουν την εθνική τους ταυτότητα, συγκλονίζονται από μεγάλες συνειδητοποιήσεις και προβληματίζονται για το νόημα της ζωής. Και οι τέσσερις υπήρξαν Ελληνίδες της διασποράς και αυτός είναι ο κοινός παρονομαστής της ζωής τους. Τα πρόσωπα του μυθιστορήματος και τα γεγονότα είναι όλα πραγματικά, βασισμένα στο οικογενειακό μου αρχείο, και, βέβαια, όπως καταλαβαίνετε, το γράψιμο αυτού του βιβλίου ήταν ένα πολύ προσωπικό ταξίδι πίσω στις ρίζες μου.

ΕΡΩΤ: ‘’Η ΞΥΠΟΛΗΤΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ’’, ένα μυθιστόρημα με πλούσιες περιγραφές, με έντονο το αφηγηματικό στοιχείο, που σε ταξιδεύει στην εποχή της Μπελ Επόκ. Άξιζε τελικά η θυσία της ηρωίδας να παντρευτεί έναν «ανορθόγραφο βάτραχο» για να καταφέρει να έρθει η κάθαρση;

ΑΠΑΝ: Μια μάνα θυσίασε την ωραία κόρη της, για να σώσει όλη την υπόλοιπη οικογένεια. Έπρεπε να βρεθεί επειγόντως γαμπρός με χρήματα και έτοιμος ν’ αναλάβει όλο το πακέτο: σύζυγο, πεθερά, κουνιάδες, μια υποθήκη του μεγάρου της οδού Πανεπιστημίου και να πληρωθούν και οι ενεχυροδανειστές, για να επιστρέψουν πίσω τα οικογενειακά κειμήλια. Υπήρξε, όπως καταλαβαίνετε, ανάγκη για άμεση επέμβαση στο πεπρωμένο. Και βρέθηκε ο γαμπρός, αλλά το… αντίθετο του γαλάζιου πρίγκιπα!!!! Μέτριας εμφάνισης, ταπεινής καταγωγής και… ανορθόγραφος. Ήταν μια μεγάλη θυσία αυτή της Λάουρας Αλφιέρι, η οποία θυσία προκάλεσε ένα μεγάλο πείσμα, άμετρο θυμό, μίση και πάθη, αλλά στο τέλος ήρθε η κάθαρση. Γιατί η κάθαρση είναι ανάγκη της ψυχής μας. Όταν η Λάουρα αποφάσισε να ψάξει τον εαυτό της, τότε μόνο βρήκε τη δύναμη ν’ αποδεσμευτεί από λανθασμένα πρότυπα και πεποιθήσεις και να προχωρήσει σε ριζική αλλαγή της ζωής της, που είναι και η μεγάλη ανατροπή του μυθιστορήματός μου.

ΕΡΩΤ: ‘’Η ΧΗΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ’’. Ένα βιβλίο γεμάτο έντονα χρώματα, μελωδικότητα, συναισθήματα και περιγραφές ανθρώπων και γεγονότων μιας άλλης εποχής. Δεν ήταν λίγοι όμως εκείνοι που το χαρακτηρίσανε ως μια επανάληψη του άλλου σας βιβλίου, της “Ξυπόλητης των Αθηνών” Τι έχετε να πείτε εσείς πάνω σε αυτό;

ΑΠΑΝ: Η ΧΗΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ είναι η συνέχεια της ΞΥΠΟΛΥΤΗΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ. Έπρεπε κατά κάποιον τρόπο να το συνδέσω με το προηγούμενο, αλλά και να είναι συγχρόνως αυτοτελές μυθιστόρημα, για να μην χρειασθεί ο αναγνώστης ν’ αγοράσει ΚΑΙ την ΞΥΠΟΛΥΤΗ αν δεν θέλει. Είναι δε μια από τις διάφορες εκδοχές του τι γίνεται μετά το
«… ΚΑΙ ΖΗΣΑΝΕ ΑΥΤΟΙ ΚΑΛΑ…». Ποιος μας προετοιμάζει γι’ αυτά που μας περιμένουν; Αλλά, προσοχή, να μην τρομάξουν οι ανύπαντρες!!! Δίνω τη δική μου εκδοχή.

ΕΡΩΤ: Όταν γράφετε ένα βιβλίο, κινήστε περισσότερο σε ιστορικό επίπεδο δίνοντας σημασία στη λεπτομέρεια, σε ψυχολογικό επίπεδο εστιάζοντας σε κάποιο ειδικό θέμα, ή οι ήρωες σας καταφέρνουν να οδηγήσουν τη πένα σας μέσα από τα πάθη τους;

ΑΠΑΝ: Τα μυθιστορήματά μου έχουν τρία επίπεδα:

 ΠΡΩΤΟ Το καθαρά ιστορικό, όπου όλες οι πληροφορίες και οι λεπτομέρειες είναι τεκμηριωμένες και εντελώς αληθινές.

 ΔΕΥΤΕΡΟ Την προσωπική ιστορία των ηρώων μου, 

και ΤΡΙΤΟ Το ψυχολογικό επίπεδο, το οποίο υποβόσκει σε όλο το μυθιστόρημα. Σε κάθε μυθιστόρημα εστιάζω πάντα σε ένα ψυχολογικό θέμα, πχ. Η συγχώρεση, ο θυμός, η οργή, η αλλαγή, το πένθος κλπ. Έχω δηλαδή έναν άξονα και γύρω από αυτόν ξετυλίγω την ιστορία μου. Πολλές φορές, βέβαια, τα πρόσωπα κάνουν τα δικά τους, έρχονται με τα καπρίτσια τους, τα πάθη τους, πχ. στο μυθιστόρημα ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΛΕΞΕΙΣ είχα στο νου μου να δώσω διαφορετικό τέλος και επτά φορές το προσπάθησα, αλλά στάθηκε αδύνατο και έτσι ακολούθησα τη θέληση των ηρώων μου. Είναι μαγική τελικά η συγγραφή ενός μυθιστορήματος!

ΕΡΩΤ: Τι συμβουλή θα δίνατε στους φίλους αναγνώστες, που μένουν «κολλημένοι» στο παρελθόν όπως κ ηρωίδα σας η Λάουρα και βασανίζονται νυχθημερόν με το ερώτημα: «Γιατί σε μένα;»

ΑΠΑΝ: Στο «Γιατί σε μένα;» θα απαντούσα με μια άλλη ερώτηση: «Γιατί ΟΧΙ σε μένα;» Κατόπιν θα τους συμβούλευα ν’ αξιολογήσουν την εμπειρία, τι διδάχτηκαν από αυτή και τι έμαθαν για τον εαυτό τους, γιατί όλες μας οι σχέσεις αντανακλούν τη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας. Και τελικά θα τους συνιστούσα ν’ αποδεχτούν την πραγματικότητα. Η αποδοχή είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας μας. ΟΛΑ μα ΟΛΑ τα βάσανά μας θα έχαναν την οξύτητά τους αν κατορθώναμε να τα ΑΠΟΔΕΧΤΟΥΜΕ.

ΕΡΩΤ: Μιας και μοιράζετε τη ζωή σας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, αν έπρεπε να διαλέγατε τόπο διαμονής ανάμεσα σε αυτές τις δύο, ποια θα απορρίπτατε και γιατί;

ΑΠΑΝ: Δεν θα ήθελα να φτάσω στο σημείο να διαλέξω μια χώρα από τις δυο, γιατί νιώθω πολύ καλά και με τις δυο στη ζωή μου. Περνάω οκτώ μήνες το χρόνο στην Ελλάδα και τέσσερις στην Ιταλία (τους καλοκαιρινούς). Το έχω δίπορτο δηλαδή. Κάποιες φορές, όταν χρειάζεται ν’ απομονωθώ για να τελειώσω μυθιστόρημα, πηγαίνω στην Ιταλία και το χειμώνα. Αν, όμως, δεν μπορούσα να κάνω διαφορετικά, θα έμενα στην Ελλάδα, γιατί εδώ βρίσκεται η δουλειά μου, κι ας με πληγώνει συχνά η χώρα μου!!!!

ΕΡΩΤ: Καρδιά, ψυχή, σώμα, πνεύμα, πως συνεργάζονται όλα αυτά μαζί και οδηγούν τις λέξεις να απλώνονται πάνω στο χαρτί, συνθέτοντας κάθε φορά μια νέα ιστορία;

ΑΠΑΝ: Όπως σας είπα και προηγουμένως η συγγραφή ενός μυθιστορήματος είναι μαγική υπόθεση και ταξίδι πολύ προσωπικό. Ταξίδι στο εσωτερικό μου. Καρδιά, ψυχή, σώμα, μυαλό γυρίζουν προς τα μέσα στο κέντρο της ύπαρξης.

ΕΡΩΤ: Σας έχει τύχει ποτέ να σιωπήσουν οι ήρωες σας; Εσείς να βρίσκεστε εν βρασμώ γραφής κι αυτοί ξαφνικά να πάψουν να σας μαρτυρούν τα μυστικά τους αφήνοντας σε απόγνωση;

ΑΠΑΝ: Και βέβαια! Είναι κάτι στιγμές που θέλω να φωνάξω «Βοήθεια» και τότε πρέπει να σιωπήσω και εγώ μαζί με τους ήρωές μου και να πάρω απόσταση από το κείμενό μου, ν’ αφήσω να περάσουν κάποιες μέρες και να το ξαναπιάσω από εκεί που το άφησα. Αυτή η μικρή διακοπή αλλάζει εντελώς την οπτική μου γωνία.

ΕΡΩΤ: Πολλοί αναγνώστες υποστηρίζουν πως τα βιβλία που βασίζονται πάνω σε αληθινές ιστορίες και όχι σε φανταστικά σενάρια, είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα και φυσικά είναι πρώτα σε προτιμήσεις αγοράς. Εσάς ποια είναι η γνώμη σας;

ΑΠΑΝ: Είμαι της γνώμης πως η ζωή γράφει τελικά τα καλύτερα σενάρια. Όλα μου τα μυθιστορήματα αναφέρονται σε αληθινές ιστορίες, τις οποίες μου διηγήθηκαν αναγνώστες μου μέσα από γράμματα που μου έστειλαν, ή με πλησίασαν σε παρουσιάσεις και μου έδωσαν κάποιες ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις δικές τους ζωές, τις οποίες εγώ αργότερα χρησιμοποίησα με αλλαγμένα, βέβαια, ονόματα ή έκανα σύνθεση δυο ή τριών ιστοριών μαζί.

ΕΡΩΤ: ‘’ ΤΟ ΔΑΚΡΥ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ’’. Μια ηρωίδα που όλη της τη ζωή έσερνε το αόρατο σακούλι της στη πλάτη, γεμάτο από σπασμένα κομμάτια της ψυχής της. Θα καταφέρει τελικά να ξεφύγει από τους δαίμονες της και να βάλει σε τάξη το εσωτερικό της χάος;

ΑΠΑΝ: Μόνον η επίγνωση μας βοηθάει να ξεφύγουμε από τους δαίμονές μας. Όλη μας η ζωή είναι ένα ολόκληρο σύστημα από επιλογές και συνέπειες. Όταν η Λάκρυμα Κρίστη κατάλαβε πως δεν είχε κανέναν έλεγχο πάνω στα γεγονότα, (δηλαδή πως η ζωή δεν ελέγχεται), αλλά ο μόνος έλεγχος ήταν στο πώς θα αντιδρούσε η ίδια σε αυτά που της συνέβησαν, τότε μόνο μπόρεσε να βάλει τάξη στο εσωτερικό της χάος και να σωθεί. Να ξαναγεννηθεί στην ουσία.

ΕΡΩΤ: Πώς καταφέρατε μέσα από την ψυχολογική περιπέτεια της ηρωίδας να εναλλάσσεται την τριτοπρόσωπη με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση και να υπογραμμίσετε τη δραματική διάσταση, αποφεύγοντας τον μελοδραματισμό;

ΑΠΑΝ: Δεν μπορώ να σας το εξηγήσω με τη λογική. Υπάρχουν, βέβαια, κάποια συγγραφικά τερτίπια, αλλά εγώ όταν γράφω δεν τα χρειάζομαι, γιατί ταυτίζομαι εντελώς με τους ήρωές μου. Κοιμάμαι, ξυπνώ, αναπνέω, κινούμαι, υποφέρω, χαίρομαι μαζί τους. Ζω, με λίγα λόγια, μαζί τους για όσο διάστημα διαρκεί το γράψιμο. Είναι μια διεργασία περισσότερο ψυχική και δεν υπάρχουν λόγια να την περιγράψω. Ειδικά στο ΔΑΚΡΥ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ έτσι λειτούργησα. Ήταν μια εμπειρία συγκλονιστική.

ΕΡΩΤ: ‘’ΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΣ’’. Ένα καλειδοσκόπιο καλοδουλεμένων χαρακτήρων. Τελικά ο Θεός εγκατέλειψε τον Παράδεισο; Πού τελειώνει το παραμύθι και πού αρχίζει η πραγματικότητα και πόσο δύσκολη είναι η αναζήτηση της ταυτότητας μας;

ΑΠΑΝ: Για τους συγκεκριμένους ήρωες, ναι, τελικά ο Θεός εγκατέλειψε τον Παράδεισο. Η εποχή του χωρισμού τους σημάδεψε και τους δυο. Η υπόλοιπη ζωή τους, με τις επιλογές των ερώτων τους, ήταν μια παρομοίωση της εποχής που τους είχε καθηλώσει. Το σενάριο παρέμενε το ίδιο, μόνο τα πρόσωπα άλλαζαν. Είναι οι πιο τραγικοί μου ήρωες η Ινκορονάτα Μπιμπώ και ο Λαέρτης Κορωναίος. Εδώ θέτω και το ερώτημα: Είναι ο έρωτας παντοτινός ή έχει ημερομηνία λήξης. Πιστεύω, λοιπόν, πως μόνον οι ανεκπλήρωτοι έρωτες μένουν παντοτινοί, γιατί δεν προλαβαίνουν να φθαρούν στην καθημερινότητα.

ΕΡΩΤ: ‘’ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΛΕΞΕΙΣ’’. Τι μηνύματα προσπαθείτε να περάσετε μέσα από αυτό το βιβλίο σας και ποιο είναι τελικά το κλειδί για να πετύχουμε την ολοκλήρωσή μας;

ΑΠΑΝ: Το μήνυμα είναι το εξής: Η οικογένεια είναι ένα δίχτυ από γερές θηλιές, όπου είναι αδύνατο να κουνήσουμε μια θηλιά, δίχως ν’ αλλάξει θέση ολόκληρο το δίχτυ, πως μυστικά και ψέματα θα οδηγούν πάντα στη δυστυχία, και πως η επίγνωση και η αποδοχή όλων των επιμέρους πλευρών μας, θετικών και αρνητικών, είναι το κλειδί για να πετύχουμε την ολοκλήρωσή μας.

ΕΡΩΤ: Κάθε βιβλίο σας μοιάζει σαν μια ταινία κινηματογραφική. Πώς το εξηγείτε αυτό;

ΑΠΑΝ: Είναι κάτι που επιδιώκω σε όλα μου τα μυθιστορήματα. Θέλω να έχουν αμεσότητα. Θέλω ο αναγνώστης να παρακολουθεί τους ήρωες ακριβώς όπως παρακολουθεί και μια κινηματογραφική ταινία.

ΕΡΩΤ: Λένε πως θεωρείστε συγγραφέας της γυναικείας λογοτεχνίας, δεδομένου πως δεν υπήρξε ποτέ ως τώρα άντρας ήρωας στα βιβλία σας.

ΑΠΑΝ: Αυτό είναι αλήθεια κατά ένα μέρος μόνο. Γράφω για γυναικείους χαρακτήρες, γιατί επιδιώκω να γράφω ΠΑΝΤΑ γι’ αυτό που γνωρίζω καλά. Και τις γυναίκες τις γνωρίζω καλά επειδή είμαι κι εγώ μια από αυτές. Ό,τι περιγράφω στα μυθιστορήματά μου, πρέπει να το έχω ζήσει, για να το περιγράψω σωστά, αλλιώς δεν γίνεται. Και όλα τα μυθιστορήματά μου αναφέρονται σε άντρες (τους λατρεύω), οι οποίοι έρχονται μέσα στις σελίδες μου όχι ελλιπείς, αλλά με πλήρη βιογραφικά.

ΕΡΩΤ: Τι είναι αυτό που κάνει χαρούμενη τη Φιλομήλα Λαπατά και ποιο είναι αυτό που μπορεί να την εκνευρίσει πραγματικά;

ΑΠΑΝ: Οι μικρές καθημερινές χαρές! Απλά πράγματα: μια ηλιόλουστη ημέρα, ένας μυρωδάτος καφές, μια κουβέντα με μια καλή φίλη, ένα ωραίο κινηματογραφικό έργο. Εκείνο, όμως, που κυριολεκτικά με δαιμονίζει είναι όταν ακούω ανθρώπους να μου λένε πως για όλα τα κακά που παθαίνουν φταίνε οι άλλοι. Να μην κάνουν ποτέ μια αυτοκριτική. Αυτό το «μου το κάνουν…» «μας το κάνουν…», αυτός ο συνεχής ρόλος του θύματος! Α, αυτό με δαιμονίζει, γιατί είναι και το χειρότερο ελάττωμα των Ελλήνων, δυστυχώς. Ποτέ δεν φταίει ο Έλληνας. Πάντα οι ξένοι, οι οποίοι κάτι θέλουν να του πάρουν: τα νησιά του, τα πετρέλαιά του, τις θάλασσές του, τα σπίτια του! Ομαδική παράνοια. Φτάνει πια. Μια αυτοκριτική δεν θα έβλαπτε πού και πού.

ΕΡΩΤ: Κυρία Λαπατά υπάρχουν κάποιοι στόχοι σας που δε καταφέρατε να εκπληρώσετε ακόμη; Είστε ευχαριστημένοι με όσα έχετε κάνει ως τώρα ή αν σας δινόταν μια μηχανή του χρόνου ως δώρο θα γυρίζατε πίσω και θα ανατρέπατε τα πάντα;

ΑΠΑΝ: Λίγο ως πολύ τους έχω πετύχει όλους τους στόχους μου μέχρι τώρα. Δεν ξέρω τι θα γίνει με τους επόμενους. Είμαι ευχαριστημένη με όσα έχω κάνει ως τώρα, όπως έχει εξελιχθεί η ζωή μου και δεν θα ήθελα ν’ αλλάξω τίποτα. Ευλογημένα όλα και τα δύσκολα και τα εύκολα, τα ευχάριστα, αλλά και τα δυσάρεστα, γιατί όλα αυτά με έφεραν εδώ που βρίσκομαι σήμερα και με έκαναν αυτή που είμαι τώρα. Και αυτό που βλέπω στον καθρέφτη μού αρέσει πολύ. Τον αγαπώ πολύ τον εαυτό μου και έμαθα, με πολύ κόπο είναι αλήθεια, να μην τον μαστιγώνω καθημερινά. Να τον αγαπώ και με τα λάθη του, και με τα ελαττώματά του, και με τις καλοσύνες του, και με τις ελλείψεις του. Επειδή, όμως, γράφω συνήθως ιστορικά μυθιστορήματα, τα οποία απαιτούν μεγάλη ιστορική έρευνα, αν μου έκαναν δώρο μια μηχανή του χρόνου, θα την ήθελα μόνο για να επιστρέψω στο παρελθόν, στις ιστορικές περιόδους που αναφέρω μέσα στα μυθιστορήματά μου, πάντα αόρατη και δίχως να μπορώ να επέμβω στη ροή των γεγονότων, για να μελετήσω τις χρονικές περιόδους που με ενδιαφέρουν.

ΕΡΩΤ: Τελειώνοντας, να σας ρωτήσω για το ποια είναι τα επόμενα βήματα σας. Τι καλό μας ετοιμάζεται;

ΑΠΑΝ: Αυτή την περίοδο βρίσκομαι σε συγγραφική απομόνωση, γιατί τελειώνω το έβδομο μυθιστόρημά μου. Δεν μπορώ, όμως, να σας αποκαλύψω περισσότερα προς το παρόν.

Κυρία Λαπατά να σας ευχαριστήσω πολύ για τον πολύτιμό σας χρόνο να μου απαντήσετε στις ερωτήσεις μου για την εφημερίδα itabloid.gr και να σας ευχηθώ μέσα από την καρδιά μου να έχετε πάντα επιτυχίες σε ότι κάνετε στη ζωή σας.

       --------------------------------------------------------------------------------------------------------------


ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΛΑΠΑΤΑ: «Η ζωή γράφει καλύτερα σενάρια και από την πιο γόνιμη φαντασία»


LAPATA-FILOMILA
  


Την χαρακτηρίζει η φράση η «χαρά της ζωής». Πολυταξιδεμένη και εμπνευσμένη από τα ταξίδια της, διοχετεύει μέσα από την πένα της τις εμπειρίες που απέκτησε και ευελπιστεί να δημιουργήσει πρότυπα με τη συγγραφή της. Η Φιλομήλα Λαπατά, παρά την συγγραφική της επιτυχία, παραμένει ακόμη μια αφοσιωμένη αναγνώστρια και μας λέει ότι η ζωή είναι το μεγαλύτερο σχολείο. Η όμορφη συζήτηση μαζί της ήταν η αφορμή να μας ανοίξει την καρδιά της απλά και ανθρώπινα.

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Κυρία Λαπατά, τί θα λέγατε να αρχίσουμε την κουβέντα μας, μιλώντας για το τελευταίο σας μυθιστόρημα «Η Ξυπόλυτη των Αθηνών», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη;

Είναι ένα μυθιστόρημα για την κοσμοπολίτικη Αθήνα της Μπελ Επόκ (1890-1910). Μια ιστορία γεμάτη ιστορίες. Μια θυσία που προκαλεί ένα μεγάλο πείσμα κι ένα μεγάλο έρωτα, μίση και πάθη, αξεπέραστα με την πρώτη ματιά, αλλά στο τέλος έρχεται η κάθαρση. Στην Αθήνα του 1902, μια γυναίκα απαράμιλλης ομορφιάς, με τίτλους ευγενείας, αναγκάζεται να παντρευτεί έναν ζάπλουτο Ζακυνθινό ταπεινής καταγωγής για να σώσει την οικογένειά της από την οικονομική καταστροφή και μπορείτε να φαντασθείτε τί επακολουθεί…

Ποια ήταν η αφορμή για να γραφεί το συγκεκριμένο μυθιστόρημα;

Λατρεύω το ιστορικό μυθιστόρημα. Έχουν κυκλοφορήσει πέντε μυθιστορήματα δικά μου από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, εκ των οποίων τα τρία είναι ιστορικά με κοινό παρονομαστή τον ελληνισμό τής διασποράς και το πέμπτο είναι η «Ξυπόλυτη των Αθηνών». Για όλα έχει προηγηθεί μια λεπτομερέστατη έρευνα εποχής. Ανακάλυψα, λοιπόν, πως για τη χρυσή εποχή τής Αθήνας, τη λεγόμενη Μπελ Επόκ, δεν υπήρχαν μυθιστορήματα, τα οποία να την περιγράφουν μέσα από τις ζωές των ηρώων τους, και δεν εννοώ επιστημονικά βιβλία για την Αθήνα, γιατί τέτοια υπάρχουν πολλά, τα οποία υπήρξαν και οι πηγές μου από τις οποίες άντλησα τις πληροφορίες που χρειάστηκα.

Πιστεύετε ότι τα βιβλία πρέπει να βασίζονται πάνω σε αληθινές ιστορίες ή σε φανταστικά σενάρια;

Πιστεύω πως η ζωή γράφει καλύτερα σενάρια και από την πιο γόνιμη φαντασία. Πολλοί αναγνώστες μού χαρίζουν τις ιστορίες τους. Μερικές από αυτές τις θεωρώ εξαιρετικά ενδιαφέρουσες. Σ” αυτές στηρίζονται και τα περισσότερα μυθιστορήματά μου, εκτός από το πρώτο μου μυθιστόρημα «Οι κόρες του νερού», το οποίο είναι η ιστορία της δικής μου οικογένειας από το 1790. Όλο το ιστορικό υπόβαθρο των Ελλήνων του Πόντου και τα γεγονότα που περιγράφω είναι αληθινά.

Συνδυάζετε την ιστορική αφήγηση με την άριστη χρήση τής ελληνικής γλώσσας. Πώς καταφέρνει να συνδυάσει μαγικά και τα δύο η πένα τού συγγραφέα;

Πιστεύω πως για να γράψει κανείς ένα μυθιστόρημα που θα έχει επιτυχία και θα αγαπηθεί από τους αναγνώστες, διότι αυτός είναι και ο τελικός σκοπός, πρέπει να έχει δυο βασικούς παράγοντες: μια συναρπαστική ιστορία, με έναν ενδιαφέροντα τρόπο δοσμένη. Η γλώσσα είναι το πιο σπουδαίο εργαλείο ενός συγγραφέα. Δίχως σωστή χρήση τής γλώσσας το μυθιστόρημά του δεν θα πάει… πολύ μακριά!

Αν η παγκόσμια κοινότητα σας πρότεινε να στείλετε ένα απ” τα βιβλία σας σ” έναν άλλο πλανήτη, ποιο θα ήταν αυτό και γιατί;

Θα έστελνα την «Ξυπόλυτη των Αθηνών» διότι είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα της Αθήνας και συνεπώς μια ενδιαφέρουσα μαρτυρία τού πώς ήταν η πόλη εκείνη τη συγκεκριμένη εποχή. Αν είχα και μια δεύτερη ευκαιρία θα έστελνα τη «Lacryma Christi (Το δάκρυ του Χριστού)». Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα το θεωρώ πολιτικό γιατί προτείνει μια άλλη αντιμετώπιση της ζωής.

Απ” όσο ξέρω ταξιδεύετε πολύ. Ποιο είναι το αγαπημένο σας ταξίδι;

Η Αφρική! Την έχω ήδη επισκεφθεί τρεις φορές και από το δεύτερο ταξίδι μου στην Κένυα άντλησα και τις πληροφορίες για να γράψω το κεφάλαιο «Η Φυγή» στο μυθιστόρημά μου «Επικίνδυνες Λέξεις».

Αν υποθέσουμε πως επισκεπτόσασταν το νησί των επιθυμιών, ποια θα ήταν η πρώτη σας επιθυμία;

Έχω μια ίσως παράλογη επιθυμία, αν οι επιθυμίες μπορούν να χαρακτηρισθούν παράλογες: Θα ήθελα να υπήρχε σ” αυτό το νησί μια μηχανή του χρόνου, να μπω μέσα και να ταξιδέψω αόρατη πίσω στο παρελθόν, σε όλες αυτές τις ιστορικές περιόδους που περιγράφω στα μυθιστορήματά μου, δίχως όμως τη δυνατότητα να επέμβω στην εξέλιξη της ζωής και των ιστορικών γεγονότων.

Ζούμε σε μια εποχή που η λογοτεχνία διαθέτει μια μεγάλη «γκάμα» συγγραφέων. Ποια η άποψη σας γι” αυτό;

Συγγραφείς υπάρχουν πολλοί και για όλα τα γούστα. Γεννιούνται καθημερινά περισσότεροι, αλλά τελικά λίγοι είναι αυτοί οι οποίοι έχουν επιτυχία και αντέχουν στον χρόνο. Η εποχή πριν την κρίση που ζούμε σήμερα, έδινε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει κανείς το όνειρό του και να γίνει συγγραφέας. Σήμερα αυτό είναι πια πολύ δύσκολο. Οι εκδότες δεν έχουν περιθώριο για ρίσκο, ποντάρουν σε αναγνωρισμένα ονόματα.

Κυρία Λαπατά, έχετε σπουδάσει Δημόσιες Σχέσεις. Σε ποιο βαθμό πιστεύετε ότι επηρεάζει τις πωλήσεις ενός βιβλίου το marketing;

Πιστεύω ότι επηρεάζει πάρα πολύ και είναι και αναγκαίο να ξέρει κανείς ποια είναι η αγορά, το κοινό του δηλαδή, και πώς να το στοχεύσει. Θεωρώ το marketing βασικό σε όλες τις επιχειρήσεις προσφοράς υπηρεσιών και προϊόντων.

Εκτός από το να είστε συγγραφέας είστε και αναγνώστρια; Αν ναι, ποιους Έλληνες αλλά και ξένους συγγραφείς διαβάζετε;

Πιστεύω πως οι περισσότεροι συγγραφείς υπήρξαν προηγουμένως αδηφάγοι αναγνώστες. Τουλάχιστον αυτό συμβαίνει στην περίπτωσή μου. Μικρή, όταν ανακάλυψα τα βιβλία και τις δυνατότητες που προσφέρουν για διεύρυνση πνεύματος, διάβαζα αδιακρίτως ό,τι έπεφτε στα χέρια μου. Μεγαλώνοντας έγινα επιλεκτική. Παραμένω όμως μια αφοσιωμένη αναγνώστρια. Είναι πολλοί οι συγγραφείς που μου αρέσουν, δεν μπορώ να περιοριστώ σε ένα δυο, γιατί θα υποτιμούσα έτσι τους υπόλοιπους. Θα έλεγα, όμως, πως γενικά μου αρέσουν οι Λατινοαμερικάνοι, ενώ από τους Έλληνες η δουλειά της Ιωάννας Καρυστιάνη, της Ευγενίας Φακίνου, της Ζυράννας Ζατέλη, του Τάσου Αθανασιάδη, του Καραγάτση και άλλων. Είδατε πόσο δύσκολο είναι να τους αναφέρω όλους;

Οι αναγνώστες φανταζόμαστε ότι ο συγγραφέας πρέπει να βρίσκεται σε μια «δημιουργική μοναξιά» για να πραγματοποιεί την συγγραφή του. Ισχύει;

Δεν γνωρίζω για τους άλλους συγγραφείς, αλλά μπορώ να σας πω για μένα πως η μοναξιά μού είναι απαραίτητη όταν γράφω ένα μυθιστόρημα. Έχω ανάγκη να μπω σε μια περίοδο σιωπής και περισυλλογής, εξαιρετικά εποικοδομητικής. Κομμένα τα τηλεφωνήματα, οι καφέδες, οι έξοδοι, το σκόρπισμα γενικά, το ξόδεμα, θα έλεγα, των εσωτερικών μου πηγών. Η σιωπή είναι γνώση.
Αν κοιτάξετε προς τα πίσω, ποια νομίζετε ότι υπήρξε η πρώτη μεγάλη «σχολή» για εσάς στη ζωή σας;
Αν εννοείτε για συγγραφική έμπνευση, θα έλεγα η «σχολή» των Λατινοαμερικανών συγγραφέων, καμιά όμως καλύτερη της ίδιας της ζωής. Η ζωή είναι το μεγαλύτερο σχολείο, αν βέβαια έχει κανείς τη διάθεση να «πληρώσει τα ακριβά του δίδακτρα» και να μάθει.

Ποιος θεωρείτε ότι είναι ο πιο διεισδυτικός δρόμος για τους ανθρώπους να αντιληφθούν τα πράγματα και τις καταστάσεις;

Η αυτοεπίγνωση και μόνο αυτή, κατά τη γνώμη μου, βοηθάει να μπούμε στην καρδιά πραγμάτων και καταστάσεων.

Για να μπορείς να μιλάς για την εποχή σου πρέπει να συμμετέχεις σ” αυτή; Ποια είναι η άποψή σας;

Ασφαλώς, πώς αλλιώς; Πώς μπορεί κανείς να μιλάει για την εποχή του αν δεν παρατηρεί και δεν συμμετέχει. Είναι απαραίτητο να είμαστε ενεργοί πολίτες.

Υπάρχει ιδανικό πρότυπο ανθρώπου για εσάς;

Δεν έχω ιδανικό πρότυπο ανθρώπου και δεν νομίζω πως υπάρχει ο τέλειος. Πιστεύω ότι κάθε άνθρωπος έχει τα θετικά και τα αρνητικά του στοιχεία και πως και τα δυο είναι πολύτιμα για να είναι κανείς ολοκληρωμένος. Εγώ το θέλω όλο το πακέτο!

Ποια λέξη σας χαρακτηρίζει;

Η χαρά της ζωής!


      ------------------------------------------------------------------------------------------------


«Οι κόρες του νερού», της Φιλομήλας Λαπατά


Περιγραφή

Ελληνισμός της διασποράς, 1791-1913.

 Βραΐλα, Βιέννη, Κωνσταντινούπολη, Αμβέρσα. Με φόντο την πλούσια τοιχογραφία μιας εποχής χωρίς επιστροφή και με άξονα τις συνέπειες που έφεραν δύο μεγάλες οικολογικές καταστροφές στον ποταμό Δούναβη στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων, τέσσερις Ελληνίδες, τέσσερις γενιές της ίδιας φαμίλιας, τέσσερις σπουδαίες γυναίκες μοιράζονται μέσα σε έναν ολόκληρο αιώνα το ίδιο κύτταρο και την ίδια απόγνωση.

 Αικατερίνη Χατζηγιάννη, η αρχόντισσα. Ναταλία Πατρικίου, η μάγισσα. Αντωνία Μανωλάτου, η προσαρμοστική. 

 Στην Ευρώπη των πολιτισμικών αλλαγών του 19ου αιώνα και με ένα ελληνικό κράτος στα σπάργανα, κάθε ηρωίδα ζει τη δική της ιστορία με περιπέτειες, πάθη, μονομαχίες, έρωτες, δράματα και επίγνωση, με κοινό παρονομαστή πάντα την αναζήτηση του νοήματος της ζωής.

                                          ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

08/09/2015
Βουλα

Καλογραμμενο βιβλιο διαβαζεται ευκολα, προσπαθει να το κανει ιστορικο αλλα δεν με επεισε, ειχα ακουσει τα καλυτερα γι' αυτο αλλα κατα τα γνωμη μου ειναι ενα συμπαθητικο βιβλιο.

08/05/2014
Σίσσυ

Υπέροχο με ιστορικά στοιχεία,που δεν κουράζουν τον αναγνώστη και ολοζώντανες περιγραφές,που κάνουν την ατμόσφαιρα κινηματογραφική!!

12/08/2013
Σούλα

Θεωρώ ότι είναι από τα καλύτερα της κας Λαπατά

09/03/2013
sokolatenia

Βιβλίο εύπεπτο, γλαφυρό, ταξιδιάρικο αλλά και πολύ επιφανειακό, χωρίς γεύση και ένταση. Τόσο επιφανειακό, ώστε και εγώ που δεν μπορώ να γράψω βιβλία στο τέλος ένιωσα το '' ε και τώρα που το διάβασα τι κατάλαβα; μήπως μου πρόσφερε και τίποτα; '' Το θέμα του βιβλίου, που αφορά την ζωή τεσσάρων γυναικών σε τέσσερεις γενιές δεν μου φάνηκε καθόλου πρωτότυπο. Και πως έτυχε και οι τέσσερεις αυτές γυναίκες, από μια οικογένεια και σε τόσο δύσκολα χρόνια να πέτυχαν εξαιρετικούς γάμους. Ενώ σε ένα άλλο βιβλίο ''ο χορός των μυστικών'' πάλι γυναίκες τεσσάρων γεννεών έπεσαν μόνο σε καταναγκαστικούς και κακορίζικους γάμους. Τέτοιες συμπτώσεις πια....

11/02/2012
Κατερίνα,Άρτα

Αρκετά καλό. Αξίζει να διαβαστεί η κα Λαπατά έχει πολύ ωραίο τρόπο γραφής. Ταξιδεύεις μαζί με την ιστορία

04/02/2012
Ελένη Παπασταμούλη

Το διαβάζω τώρα. Πολύ ωραίο βιβλίο, με ωραία γλώσσα, σε μεταφέρει σε μια πολύ νοσταλγική εποχή. Με παρακίνησε για να διαβάσω και τα άλλα βιβλία της.


01/11/2011
ΕΛΕΝΗ.

ΚΑΛΟΓΡΑΜΜΕΝΟ ΜΕ ΚΑΠΟΙΕΣ ΠΟΛΥ ΔΥΝΑΤΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ.ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΕΧΩ ΔΙΑΒΑΣΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Κ.ΛΑΠΑΤΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΗΤΑΝ Η ΞΥΠΟΛΗΤΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΜΕ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΕ.

31/10/2011
Νικη

Ενα γαιτανακι απο προσωπα,ιστοριες,χαρακτηρες,παθη,ερωτες,θανατους..η ιδια η ΖΩΗ!Τα περιγραφει ολα τοσο γηινα και παραλληλα και ονειρικα..Σε παρασυρει και ζωντανευει αλλες εποχες,αλλα ηθη και εθιμα..και μεσα απο καθε σκιγραφηση χαρακτηρα βρισκεις οικεια σου προσωπα..Και αν οντως ειναι η ιστορια της οικογενειας της ενα μεγαλο ΜΠΡΑΒΟ για το θαρρος ,την ειλικρινεια της και το γενεολογικο της δεντρο..Το μονο που μου δημιουργει ενα μικρο προβλημα ειναι τα τοσα πολλα ονοματα,μερη και χρονολογιες..οταν ομως εχεις ενα λογοτεχνικο διαμαντι τυφλωνεσαι και δεν βλεπεις αρνητικα..

12/09/2011
penelope

το βιβλίο όντως σε κρατάει και διαβάζεται γρήγορα και ευχάριστα χωρίς να κουράζει μέχρι το τέλος. Ωστόσο, με άφησε πιο πολύ στο επιφανειακό κομμάτι της ιστορίας παρά στην ουσία της! Θα ήθελα να διαβάσω όμως και άλλα βιβλία της συγγραφέως.. αν μη τι άλλο μου κίνησε το ενδιαφέρον..





ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 - Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ





Λίγα λόγια για το βιβλίο

Μια γυναίκα, κόρη οικογένειας επιφανών αγωνιστών της Επανάστασης του 1821, επιστρέφει στην Αθήνα του 1836, έπειτα από αναγκαστική εικοσαετή απομάκρυνση απ’ την Ελλάδα. Μια Ελληνίδα με προφίλ για μενταγιόν, η οποία δεν αγαπήθηκε όσο της άξιζε στην πατρίδα της και γι’ αυτό στα μάτια της κρύβει τον πόνο της γυναίκας που της έκλεψαν την εφηβεία, επιστρέφει για να διεκδικήσει πίσω τον εαυτό της, για να εκδικηθεί όσους της στέρησαν την ταυτότητά της, για να μπορέσει να ζήσει. 

Βαθιές πληγές και ανοιχτοί λογαριασμοί προκαλούνται από μια θυσία η οποία κατέληξε σε έναν απαγορευμένο έρωτα, που σημάδεψε τη ζωή μιας αρχοντικής οικογένειας κατά τη διάρκεια των προεπαναστατικών χρόνων στην Αθήνα. Ατμοσφαιρικές καταστάσεις, μυστήρια και γρίφοι της ανθρώπινης ύπαρξης κυριαρχούν σε ένα κοινωνικό περιβάλλον όπου η παρουσία του άντρα βαραίνει ασφυκτικά. Εκδίκηση, συγχώρεση και λύτρωση γεννούν έντονα συναισθήματα στους ήρωες αυτής της κοινωνικής τοιχογραφίας. Ως προϊόν ιστορικής έρευνας, καταγράφεται μια λεπτομερέστατη περιγραφή της καθημερινής αθηναϊκής ζωής, με ανάλυση χαρακτήρων και επιμέρους ιστορίες που δένουν με την κεντρική ιστορία και πλουτίζουν την πλοκή. Έρωτες, πόλεμοι, πολιτική, σχέσεις Ελλήνων και Τούρκων, οθωμανική εξουσία συνθέτουν τον μύθο του αφηγήματος. 

Η Φιλομήλα Λαπατά σκιαγραφεί το πορτρέτο της Αθήνας του 1800, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες που ξεδιπλώνονται σε μια ρεαλιστική και συναρπαστική πλοκή, θίγοντας θέματα ανθρωπίνων σχέσεων και υπαρξιακής αναζήτησης. Ανασυνθέτει, με έναν δικό της τρόπο, την ατμόσφαιρα μιας ολόκληρης εποχής της Ιστορίας μας. Μιλάει για τη ζωή, τη μοίρα, τις επιλογές μας, τις σχέσεις, τη μνήμη ως κατάρα, το μίσος, την οργή, την υπέρβαση ορίων και τη λύτρωση.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Το πρώτο πράγμα που ο ξένος αντίκρισε όταν έφτασε στον Πειραιά ήταν ο μικροσκοπικός οι- κισμός του Τούρκου μεγαλοϊδιοκτήτη Τατάρ Αχμέτ, με μερικά σπίτια, κάποια αλώνια και μια μελισσόμα- ντρα. Ήταν όλα ακριβώς όπως τα είχε αφήσει τρία χρόνια πριν, στην προηγούμενη επίσκεψή του στην Ελλάδα το 1832, φεύγοντας με τη γολέτα, που τον έπαιρνε πίσω στην πατρί- δα του. Τώρα, σπαρμένα σε όλη την έκταση της πειραϊκής χερσονήσου απ’ το Τσερατσίνι* μέχρι την Καστέλα, ξεχώρι- ζαν κτήματα και χωράφια, άλλα δουλεμένα και άλλα άγρια ακόμα. Αριστερά ο λόφος της Δραπετσώνας διαγραφόταν μουντός ανάμεσα στα κατάρτια από δυο γαλλικές γαλέρες κι ένα αγγλικό πολεμικό. Στα δεξιά τους η θέα ήταν ελεύθε- ρη. Μόνο τρία μικρά καΐκια, ένα υδραίικο και δυο ψαριανά, όλα με χαμηλά κατάρτια, είχαν ρίξει άγκυρα δίπλα τους, αλ- λά, όσο και να το προσπάθησε μέσα στο σύθαμπο του φθι- νοπωρινού ξημερώματος, ο ξένος δεν κατάφερε να διακρί- 

© Φιλομήλα Λαπατά, 2015/© ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε., Αθήνα 2015 * 

Παλαιά ονομασία του Κερατσινίου. (Σ.τ.Σ.) νει το αγκυροβόλιο του Αλιπεδίου, ούτε και καμιά προβλή- τα να διευκολύνει την απόβασή του στον κεντρικό λιμένα. Η προοπτική να τον μεταφέρουν οι ναύτες στην ξηρά ση- κωτό στα χέρια, όπως συνέβη στην προηγούμενη επίσκεψή του στην Ελλάδα και όπως γινόταν συνήθως σε τέτοιες πε- ριπτώσεις, του φάνηκε γελοία. Ενοχλημένος, κούμπωσε το πανωφόρι του και συγκέντρωσε στα πόδια του τις απο- σκευές του. Έχοντας φτάσει πια στον προορισμό του, η κού- ραση του πολυήμερου ταξιδιού τον κατέλαβε εξ απροόπτου κι ένιωσε σαν να σήκωνε στους ώμους του τον… βράχο της Ακροπόλεως. Ο ξένος είχε φτάσει στον Πειραιά με το μπριγαντίνι «Αγία Σοφία» των αδελφών Παμούκου, διακοσίων τονελάδων,* φορτωμένο με σιτηρά, το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο Μαύρη Θάλασσα-Κωνσταντινούπολη-Ύδρα-Πειραιά, σ’ ένα Αιγαίο που αντάριαζε στις πρώτες κακοκαιρίες του Νοέμβρη του 1835. Το μπριγαντίνι ήταν εξοπλισμένο με δυο πυροβό- λα, δέκα τουφέκια, πέντε ξιφολόγχες, έξι σπαθιά και τέσσε- ρα πιστόλια, για παν ενδεχόμενο, παρότι η πειρατεία είχε πια εξαλειφθεί και η ειρήνη είχε εδραιωθεί στην ανατολική Με- σόγειο ήδη απ’ το 1829, με τη Συνθήκη της Αδριανουπόλεως. Είχαν δυσκολευτεί στο πέρασμα των Δαρδανελίων εξαιτίας αντίθετων ανέμων και ρευμάτων, και ο καπετάνιος αναγκά- στηκε να δώσει διαταγή ν’ αράξουν για δυο μέρες μεταξύ Γκιαούρκιοϊ και Τρωάδος. Ο ξένος είχε δυσανασχετήσει με την καθυστέρηση. Βιαζόταν. Είχε επιβιβαστεί στο ιστιοφόρο


 ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΛΑΠΑΤΑ © Φιλομήλα Λαπατά, 2015/© ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε., Αθήνα 2015

Μέτρο χωρητικότητας των εμπορικών πλοίων. (Σ.τ.Σ.) των αδελφών Παμούκου στην Κωνσταντινούπολη, τόπο ανεφοδιασμού σε τρόφιμα και νερό, γιατί, αν και εμπορικό, φορτωμένο με σιτηρά, το μπριγαντίνι μετέφερε στην Ελλά- δα κι επιβάτες συντομότερα απ’ το συνηθισμένο επιβατικό ιστιοφόρο, το οποίο εκτελούσε το ίδιο δρομολόγιο κάθε τρί- μηνο. Σ’ εκείνο το ταξίδι ο ξένος ήταν ο μοναδικός επιβάτης. Έπαιρνε τα γεύματά του με τον καπετάνιο, αλλά τις υπόλοι- πες ώρες, κλεισμένος στην καμπίνα του, απέφευγε ευγενικά τη συναναστροφή και τις πολλές κουβέντες, γιατί κατέλη- γαν συνήθως σε προσωπικές εκμυστηρεύσεις. Ταξίδευαν μό- νο κατά τη διάρκεια της ημέρας, γιατί δίχως φάρους το Αι- γαίο και η πληθώρα νησιών, βραχονησίδων και υφάλων στα νερά του έκαναν τα νυχτερινά ταξίδια επικίνδυνα, εκτός κι αν υπήρχε πανσέληνος. Επειδή όμως είχαν αποπλεύσει απ’ την Κωνσταντινούπολη με το φεγγάρι στη χάση του, το μπριγα- ντίνι τη νύχτα προσορμιζόταν σε λιμάνια και το γεγονός αυ- τό, μαζί με την κακοκαιρία, είχε καθυστερήσει την άφιξη στον Πειραιά. Ο ξένος αρνήθηκε τα χέρια των λοστρόμων να τον μετα- φέρουν σηκωτό στην ξηρά, κι έτσι, καθώς η βάρκα προσάρα- ξε στην άμμο, πήδηξε γρήγορα στο νερό, μουσκεύοντας τις μπότες του και το πανωφόρι του. Το πρώτο φως της ημέρας είχε ήδη αρχίσει να φωτίζει ζώα, αντικείμενα, παράγκες κι εμπορεύματα. Αμέσως ένα πολύχρωμο ανθρωπομάνι μαζεύ- τηκε γύρω του με περιέργεια. Οι πιο τολμηροί και ανάγωγοι πλησίασαν τον ξένο με το φράγκικο ντύσιμο και άρχισαν να τον περιεργάζονται απροκάλυπτα, σαν ν’ ανήκε σε μια ράτσα χριστιανών που δεν είχαν ξαναδεί στη ζωή τους.


   ----------------------------------------------------------------------------------------------------------



Η ξυπόλυτη των Αθηνών





Φιλομήλα Λαπατά
“Η ξυπόλυτη των Αθηνών”
εκδόσεις Καστανιώτη
2010


Περίληψη

Ένα μυθιστόρημα με φόντο την κοσμοπολίτικη Αθήνα της Μπελ Επόκ (1890-1910). Μια ιστορία γεμάτη ιστορίες. Μια θυσία που προκαλεί ένα μεγάλο πείσμα κι ένα μεγάλο έρωτα, ίντριγκες, μίση και πάθη, μικρές ζωές και μεγάλα πεπρωμένα.

Αθήνα, 1902.  Η Λάουρα Αλφιέρι, κοντέσα του Μονρεάλε της Σικελίας και απόγονος των Χρυσολωράδων του Βυζαντίου, μια γυναίκα απαράμιλλης ομορφιάς, αναγκάζεται να παντρευτεί τον ταπεινής καταγωγής αλλά ζάπλουτο Ζακυνθινό Φίλιππο Ρώμα. Τον αποκαλεί με θυμό «καρβουνιάρη» και «ανορθόγραφο βάτραχο», μια και ο γάμος γίνεται για να σώσει την οικογένειά της από την οικονομική καταστροφή. Όμως, δίχως να το καταλάβει, ο βάτραχος θα μεταμορφωθεί σταδιακά σε πρίγκιπα μέσα στην καρδιά της...

Η Φιλομήλα Λαπατά μάς ξεναγεί στην «πόλη των πόνων» και μας χαρίζει τις ιστορίες ενός πλήθους αξέχαστων ηρώων: από την Κατίγκω Χρυσολωρά και την αδερφή της Μαργιόλα, τον ψυχίατρο και καθηγητή του Πανεπιστημίου της Αθήνας Αριστείδη Μπαλτατζή, τον κόντε Φραγκίσκο Αλφιέρι, τη θεία Κοκόνα Κρυσταλλένια και άλλα πρόσωπα, ανυποψίαστους κληρονόμους της μνήμης, στους οποίους η συγγραφέας δίνει ζωή με μια γλώσσα έντονη, γεμάτη ήχους, φωνές και χρώματα.

                                       -------------------------------------------

Αυτό καθεαυτό το βιβλίο δεν με άγγιξε και δεν θέλω να το σχολιάσω σε βάθος. Το έφερε στο σπίτι η ανιψιά-μου, έφηβη κόρη της αδελφής-μου που μένει στον κάτω όροφο, βιβλιοφάγος και δείγμα μέχρις ενός σημείου των αναγνωστικών γούστων της νεολαίας. Δεν ξέρω αν ανήκει στην κατηγορία των εύκολων αναγνωσμάτων, ούτε αν η επιλογή-του στη μικρή λίστα των Βραβείων Αναγνωστών λέει κάτι για την αξία-του.
            Πιο πολύ εγώ προβληματίστηκα πάνω στο αν είναι ή δεν είναι μπεστ-σέλλερ ευρείας μάζας και ως εκ τούτου ποια είναι τα χαρακτηριστικά που ορίζουν την ενδιάμεση γραμμή, αν υπάρχουν. Το ότι είναι γραμμένο από γυναίκα φυσικά δεν μου λέει τίποτα αρνητικό για το ποιόν-του (κάθε άλλο, αφού τα τελευταία είκοσι χρόνια στην αφρόκρεμα της ελληνικής παραγωγής ανήκουν πιο πολλές γυναίκες παρά άνδρες!). Ούτε θα το ενέτασσα 100% στη ροζ λογοτεχνία, αφού, όπως λέει η Εύα Στάμου στην www.bookpress.gr, εκεί ανήκουν μυθιστορήματα “που εστιάζουν σε θέματα ερωτικών σχέσεων αναπαράγοντας ρομαντικά στερεότυπα, απευθυνόμενα στο "συναίσθημα" του αναγνωστικού τους κοινού, το οποίο είναι κατεξοχήν γένους θηλυκού.” (8.9.2010).

Ωστόσο, μέσα στο μυαλό-μου κλωθογύριζε η σκέψη πως η εύκολη λογοτεχνία μπορεί να είναι τερπνή χωρίς να είναι ροζ, μπορεί να απευθύνεται σε ένα κοινό που θέλει να ξεφύγειχωρίς να σκεφτεί, που θέλει να ταυτιστεί με τον ήρωα/ηρωίδα χωρίς να γίνει αυτός/αυτή τύπος της ευρύτερης κοινωνικής πραγματικότητας, μπορεί να απευθύνεται στο συναίσθημα με έμφαση σε μια καθημερινή μορφή συγκίνησης και προσωπικής δικαίωσης. Το εύκολο βιβλίο δεν είναι ίσως κακό στηγλώσσα: ίσα ίσα που διαθέτει πλούσιο λόγο, συχνά εικονοποιητικό και συνυποδηλωτικό, που αρέσκεται σε γλωσσικούς ακκισμούς, χωρίς να φτάνει στα άκρα, αλλά άλλοτε με τη ρομαντική ποιητικότητα κι άλλοτε με τη ρεαλιστική ακρίβεια κάνει την ανάγνωση πιο βατή. Δεν είναι επίσης κακό στις περιγραφές: το στήσιμο μιας σκηνής, η απόδοση των λεπτομερειών, η αναπαραστατική δύναμη της γλώσσας, η αποτύπωση της ατμόσφαιρας κ.ο.κ. είναι προτερήματα που το κάνουν αγαπητό, αφού ο αναγνώστης/η αναγνώστρια θέλγεται από το ζωντανό περίβλημα της δράσης, από την πλούσια εικονοποιία της αφήγησης, ώστε να μπορεί να τα αναπαραστήσει σαν πίνακα ζωγραφικής μπροστά-του/της.

Από την άλλη, η εναλλαγή της τύχης των ηρώων/ηρωίδων είναι βασικό μοτίβο, αφού έτσι τα έργα αυτά κερδίζουν την προσοχή των αναγνωστών/αναγνωστριών. Η φτωχή αλλά καλή κοπέλα που τελικά παντρεύεται έναν πλούσιο, ο δυνατός άνδρας που εντέλει τιμωρείται από τη μοίρα, η μπουχτισμένη σύζυγος που βρίσκει τον ιδανικό εραστή και έπειτα ίσως πάλι ξαναγυρίζει στον άντρα-της, είναι μερικά από τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα των έργων αυτών, φυσικά με τις παραλλαγές-τους. Το κυρίαρχο πάντως είναι πως παρουσιάζουν τα επεισόδιά-τους με τηστερεοτυπική ανάπλαση των φύλων, των τάξεων, των επαγγελμάτων.
Το βιβλίο της Λαπατά δεν είναι μάλλον τυπικό μπεστ-σέλλερ, αλλά επειδή πιθανόν δεν πρόκειται να διαβάσω μελλοντικά ένα τέτοιο, βρήκα ευκαιρία (και με τη μικρή πείρα από παλιότερες αναγνώσεις) να σταθώ εδώ και να σταθμίσω στη ζυγαριά τα χαρακτηριστικά που φλερτάρουν με το είδος.

“Η ξυπόλυτη των Αθηνών” είναι μια τοιχογραφία της μπελ επόκ στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν το ξεπεσμένο σπίτι των Χρυσολωράδων αναγκάζεται να παντρέψει την κόρη-του με τον «καρβουνιάρη» πλην νεόπλουτο Ζακυνθινό, αν δεν κάνω λάθος. Οι μεν δίνουν το αρχοντικό όνομα, ο δε τον πλούτο. Τελικά η νεαρή τον αγαπά και το συνοικέσιο δεν είναι μοιραίο. Όλα όσα είπα παραπάνω τα είδα στο μυθιστόρημα. Μπορώ να πω με δυο λόγια ότι είναι καλογραμμένο, ότι εικονογραφεί με ενάργεια τις σκηνές και τα σκηνικά, τα αρχοντικά και τις λεπτομέρειές-τους, τα φορέματα και την ατμόσφαιρα. Η ιστορία κυλάει αργά, αλλά τα συναισθήματα ξεχειλίζουν και η συνολική σύλληψη πιο πολύ αρθρώνει τη ρομαντική εσάνς του προ εκατονταετίας κλεινού άστεως παρά τον σύγχρονο προβληματισμό του Νεοέλληνα. Εκτός κι αν αναφέρεται σε συγκεκριμένο κοινό…

Πατριάρχης Φώτιος


   ------------------------------------------------------------------------------




"Lacryma Christi. Το δάκρυ του Χριστού" της Φιλομήλας Λαπατά. Κριτική βιβλίου

Μέσ' από τις περιπέτειες μιας ασυνήθιστης γυναίκας, Ελληνίδας από τη "Magna Grecia" (Μεγάλη Ελλάδα) του 1850, θίγονται σπουδαία θέματα όπως οι πρωταρχικές θεμελιώδεις σχέσεις μας με τους γονείς και το Θεό, η υποκρισία της κοινωνίας και της Εκκλησίας, ο θυμός, το μίσος και η εκδίκηση, η αγάπη και ο έρωτας, οι πολύ προσωπικές μας σχέσεις και η συγχώρεση ως στάση ζωής και ανάγκη για ειρήνη. Η ηρωίδα του μυθιστορήματος, ένας ορκισμένος εχθρός του εαυτού της, παντρεμένη με τον επιχειρηματία -οινοπαραγωγό Άγγελου Ρούγιου, έχει περάσει μιαν εφηβεία τραυματισμένη, μια νιότη σπαταλημένη και μιαν ωριμότητα πονεμένη. Τώρα, ανίκανη να ονειρευτεί, να νιώσει χαρά και να βρει ικανοποίηση, έρχεται, επιτέλους, αντιμέτωπη με τους δαίμονες που πενήντα χρόνια μεγαλώνει μέσα της και ξεκινάει ένα οδυνηρό οδοιπορικό προς την αυτογνωσία.

“Με λένε Λάκρυμα Κρίστη Ρούγιου, όμως παρά το πομπώδες όνομά μου που θα έπρεπε να εμπνέει σεβασμό, κρυφά όλοι με αποκαλούν “maledetta”, δηλαδή κακορίζικη. Το όνομά μου είναι μοναδικό και σημαίνει στα λατινικά: Το δάκρυ του Χριστού. Παράξενο όνομα βέβαια, για μια γυναίκα της τάξης μου, αλλά δεν υπάρχει τίποτα πάνω μου που είναι απλό και συνηθισμένο. Ούτε το παρουσιαστικό μου, ούτε ο χαρακτήρας μου και πάνω απ’ όλα ο ερχομός μου στη ζωή. (...)

Το επίθετο Ρούγιου είναι του άντρα μου και σημαίνει στη γλώσσα της Σαρδηνίας “Κόκκινος” και, όπως αναφέρει η ιστορία της οικογένειάς του, από τα πολύ παλιά χρόνια όλοι οι αρσενικοί στο σόι του, χωρίς εξαίρεση καμία, γεννιούνται με κατακόκκινα μαλλιά και γκρίζα μάτια. Οι Ρούγιου ήταν εξαιρετικά περήφανοι που συνέχιζαν κατ’ αυτόν τον τρόπο την οικογενειακή παράδοση, μέχρι βέβαια, που μπήκα εγώ στο σόι τους, η “maledetta”, και τ’ ανέτρεψα όλα. Η δική μου καταγωγή είναι ελληνική και το πατρικό μου όνομα Κάνταρου. Στο δικό μου το σόι, απ’ όσο μπορούσε να θυμηθεί η γιαγιά μου, η περιβόητη Μπελμαρί Κάνταρου, όλοι έχουν επιδερμίδα λευκή, γαλάζια μάτια και ξανθά μαλλιά. Μόνο εγώ, θαρρείς για να τους χαλάσω τη συνταγή της ευγένειας, γεννήθηκα με δέρμα στο χρώμα του παλιού χρυσού, μαύρα μάτια, φρύδια γραμμένα και ίσια κατάμαυρα μαλλιά, τα οποία στο φως παίρνουν μπλε απόχρωση. Και αυτή η μαυρίλα μου μαζί με το ανάστημά μου, που είναι παραπάνω από το κανονικό για τις γυναίκες της ράτσας μου, με έθεσαν από την πρώτη στιγμή στα απαράδεχτα. Ιδίως η μαύρη ελιά που έχω στο μάγουλο και που όλοι στα κρυφά λένε πως είναι το σημάδι από το φιλί του Διαβόλου...”

Το βιβλίο, καταπιάνεται με τουλάχιστον τέσσερις γενιές ανθρώπων, αρχής γενομένης από το 1775, έτος που ο «προπάτορας» Θεόδωρος – Τεοντόρο Κάνταρος ήρθε στον κόσμο. Σε ένα περίεργο ελληνοϊταλικό συνονθύλευμα, ξεφυτρώνουν πρόσωπα φορτωμένα απαραιτήτως με ακραίες ιδιότητες. Ομορφιάς, λαγνείας, κακίας, μαγείας, ευπρέπειας, τρέλας, ακόμη και αδιαφορίας. Όλες στη μέγιστη τιμή τους και φυσικά σαν αριστοκράτες που είναι υπερτερούν οι θετικές. Υπερβολικός πλούτος, υπερβολική καλοπέραση, υπερβολική ομορφιά, αποκλειστικά βόρεια σωματικά χαρακτηριστικά εκεί που κυριαρχούν  τα μεσογειακά... Σε μια Σαρδηνία του 19ου αιώνα, το να γεννηθείς γυναίκα αποτελούσε μοίρα βαριά παρ’ όλα αυτά οι δεσποσύνες, οι λεπτεπίλεπτες και αξιοπρεπείς γυναίκες των εύπορων οικογενειών, οφείλουν να σιχαίνονται το σεξ και να το παρέχουν με το σταγονόμετρο στους συζύγους τους, πάντα με το σκοπό της τεκνογονίας, στερημένο από την αμαρτωλή απόλαυση. Οι σύζυγοι πάλι, με τη σειρά τους, αναζητούν την ηδονή σε αγαπητικιές περιστασιακές ή μόνιμες. Στο βιβλίο της Λαπατά, συγκεκριμένα, η Αλέκα Κάραλη, λίγο μετά που παντρεύτηκε το Νικολό, ήθελε ξεχωριστή κρεβατοκάμαρα. Ο συζυγικός έρως ως επαχθές καθήκον. Στο Lacryma Christi κάθε οικογένεια έχει τον τρελό ή μάλλον την τρελή της, που στην προκειμένη περίπτωση είναι η αλαφροΐσκιωτη θεία Ροζάλμπα, που τη γέννησε η μάνα της μέσα στο ροδώνα, πάνω στα τριαντάφυλλα, και γι αυτό τη βάφτισε έτσι: Ροδαυγή!

Κάτι μου θυμίζουν όλα αυτά… Μήπως τα «Εκατό χρόνια μοναξιάς» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες; Φαίνεται πως τη δόξα του Μαρκές, του πατριάρχη του μαγικού ρεαλισμού, πολλοί Έλληνες εζήλωσαν, χωρίς βέβαια να μην είναι αποδεκτό το ότι ένας συγγραφέας μπορεί να έχει καθοριστικές επιρροές από τους μεγάλους ή τους κλασικούς της λογοτεχνίας…

Πάντως η συγγραφέας που αρέσκεται στα βιβλία της να εκθειάζει και να εξυψώνει τις προσωπικότητες των αριστοκρατών, κατορθώνει με αφηγηματικό άξονα τη ζωή της Λάκρυμα Κρίστι να φιλοτεχνήσει ένα πολύπτυχο μιας εποχής και ενός τόπου. Αποδίδει την ψυχολογική περιπέτεια της ηρωίδας και των δορυφορικών προσώπων με βαθιά συνείδηση των ιστορουμένων συνθηκών στην κοινωνία της Σαρδηνίας ψάχνοντας το ελληνικό ίχνος, στο λυκόφως του 19ου αιώνα.
H συγγραφέας εναλλάσσει την τριτοπρόσωπη με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση για να εξασφαλίσει την αμεσότητα και να υπογραμμίσει τη δραματική διάσταση, μην αποφεύγοντας τη συναισθηματική υπερχείλιση και τη διολίσθηση στον μελοδραματισμό και μάλιστα σε ορισμένα σημεία σε βαθμό υπερβολής.

 Το βιβλίο, διαβάζεται εύκολα, δεν προκαλεί συναισθήματα αγωνίας με την πλοκή του, η οποία μάλιστα μάλλον από τη μέση του βιβλίου αρχίζει να ξεδιπλώνεται και φυσικά υπάρχει, παρά την τραγικότητα ων γεγονότων που μεσολαβούν και το πάντα αναμενόμενο για τους πλούσιους καλό τέλος.


----------------------------------------------------------------------------------------------------


Φιλομήλα Λαπατά-Παρουσίαση βιβλίου

Η χήρα του Πειραιά





«Η χήρα του Πειραιά» είναι η συνέχεια της «Ξυπόλητης των Αθηνών» του βιβλίου που ήταν για ένα και πλέον χρόνο στις πρώτες θέσεις των ευπώλητων. «Την ήθελα τη συνέχεια, ήθελα το τέλος της «Ξυπόλητης» να δώσει την αρχή στον προσδιορισμό των όρων «αγάπη, ευτυχία, διάρκεια». Ήταν όμως και οι αναγνώστες που ήθελαν μετά το αινιγματικό τέλος να δούνε με σαφήνεια τη συνέχεια. Δεν θέλησα να ακολουθήσω τη σίγουρη οδό της ευτυχίας. Θέλησα να δοκιμάσω την ηρωίδα μου, να την κάνω να καταλάβει αυτό που μόνον όσοι χάνουν, κερδίζουν την αγάπη. Όσοι γνωρίσουν την αγάπη, ξέρουν να τη βρούνε, να την προσφέρουν».


Η ανάγνωση φαίνεται ότι είναι γένους θηλυκού, το μεγαλύτερο μέρος του αναγνωστικού κοινού είναι γυναίκες. Αλλά και η συγγραφή τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα φαίνεται ότι αποκτά θηλυκό γένος, καθώς ένα μεγάλο μέρος ονομαστών συγγραφέων είναι γυναίκες με πολλά ευπώλητα βιβλία: 

Ζυριάνα Ζατέλη,

 Ιωάννα Καρυστιάνη, 

Σώτη Τριανταφύλλου, 

Λένα Διβάνη,

 Μαργαρίτα Καραπάνου, 

Μάρω Βαμβουνάκη, 

Δημουλίδου ...

 (ίσως οι άντρες πρέπει να επανεκτιμήσουν τις αξίες τους και να επαναπροσδιορίσουν τις επιλογές τους. Ίσως όμως φαίνεται ότι ο καλός συγγραφέας πρώτα πρέπει να είναι καλός αναγνώστης).

Η Φιλομήλα Λαπατά γεννήθηκε στην Αθήνα. Έχει άραγε αξία να γνωρίζουμε το έτος γέννησης  του συγγραφέα; Μόνο για λόγους ιστορικούς και συγκριτικής έρευνας. Ένας συγγραφέας είναι χωρίς ηλικία, γιατί τα έργα του είναι διαχρονικά. Από το 1998 μοιράζει τη ζωή της μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας.  Έχει ζήσει στη Νάπολη και στη Σαρδηνία. Οι εμπειρίες των ταξιδιών δίνουν έμπνευση στα μυθιστορήματά της. Την συνεπαίρνει και η ιστορική έρευνα.  Το 1999 ξεκίνησε με το πρώτο μυθιστόρημά  τις Κόρες Του Νερού βασισμένο στις ζωές των προγόνων της, οι οποίοι υπήρξαν Έλληνες του Πόντου. 

Από τις εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν τα βιβλία της:
«Οι κόρες του νερού»-2002,
«Lacryma Christi-To  δάκρυ του Χριστού»-2004
«Εις το όνομα της μητρός» -2005
«Επικίνδυνες λέξεις»-2007
«Η ξυπόλυτη των Αθηνών»-2010
«Η χήρα του Πειραιά»-2012
Τιμήθηκε στην Ιταλία το 2005 και το 2006.

Ποιος είναι αρμοδιότερος να μιλήσει για ένα βιβλίο, για ένα δημιούργημα γενικότερα; Ο αναγνώστης ή ο συγγραφέας; Ο κριτικός ή ο δημιουργός; Ο γονιός ή ο ξένος;  Η σχέση του δημιουργού με το δημιούργημα είναι σαφώς πιο υπόγεια, ενώ του αναγνώστη πιο αποστασιοποιημένη. Το βιβλίο εξάλλου είναι και σαν το φαγητό. Ο συγγραφέας είναι σαν το μάγειρα, το σεφ, ενώ ο αναγνώστης το γεύεται και το τρώει. Ο καθένας το απολαμβάνει από την πλευρά του.
Σε τι κοινό απευθύνεται η ανάλυση ενός βιβλίου ή ενός κειμένου γενικότερα; Σε αυτούς που το έχουν διαβάσει το βιβλίο αυτό ή όχι; Σε αυτούς που γνωρίζουν την ιστορία ή όχι; Άρα θα πρέπει να ικανοποιήσεις και την άγνοια των πρώτων, αλλά και την προσδοκία των άλλων...

ΤΙΤΛΟΣ: Η ΧΗΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

Ο τίτλος, αρκετά εύγλωττος,  μας δίνει: τον ήρωα – γυναίκα, την ιδιότητα – χήρα, το θέμα – θάνατος, τον τόπο – Πειραιάς. Το έργο αποτελεί τη συνέχεια του μυθιστορήματος «Η ξυπόλυτη των Αθηνών» και αποτελεί ένα αυτοτελές έργο.

ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ:

«Ό τι κακό και απαίσιο σας συνέβη μέχρι αυτή τη στιγμή είναι ήδη παρελθόν. Το σημαντικό ερώτημα είναι πώς σκοπεύετε να το διαχειριστείτε».

ΔΟΜΗ ΕΡΓΟΥ:

Το έργο χωρίζεται σε δύο μεγάλα ευδιάκριτα και σχετικά ίσης έκτασης μέρη:
Ο θάνατος – η ζωή (το κακό-η διαχείριση)   

Και τι κοινό μπορεί να υπάρχει ανάμεσα σε ένα φιλί και σε μια φωτογραφία;
Το φιλί και η φωτογραφία μετατρέπουν τη στιγμή σε αιωνιότητα, παγώνουν το χρόνο, είναι δηλαδή εχθροί του θανάτου.

Μια αντίθεση διαπερνά την ανθρώπινη ιστορία γενικά, αλλά το μυθιστόρημα ειδικότερα: άντρας-γυναίκα. Η συγγραφέας φαίνεται ότι επιφυλάσσει μια ευνοϊκότερη μεταχείριση απέναντι στις γυναίκες: αυτές είναι τα κύρια πρόσωπα που κινούν την ιστορία, σε αντίθεση με τους άντρες  που είναι άτονοι και άχρωμοι, με μια παρουσία απλώς υποχρεωτική... Γιατί άραγε;  Θα τολμούσα να πω ότι η παρουσία του άντρα βρίσκεται στο προσκήνιο της ιστορίας. Εκεί που πέφτουν τα φώτα της σκηνής.
Οι άντρες είναι αυτοί που κατέχουν και παίζουν με  περιουσίες, άλλοτε κερδίζουν και άλλοτε χάνουν. Άλλοτε τρυφεροί και άλλοτε υλιστές ερωτεύονται παράφορα και κτητικά, αλλά  μένουν πεισματικά τις περισσότερες φορές  στην επιφάνεια των πραγμάτων;Οι δυνάμεις της ζωής όμως δεν αναπτύσσονται εκεί που πέφτει το φως. Και οι γυναίκες βρίσκονται εκεί στο βάθος της ζωής, ας το ονομάσουμε και παρασκήνιο. Οι γυναίκες είναι αυτές που μηχανεύονται και οι άντρες απλώς εκτελούν.

Ηρωίδα του έργου είναι η Λάουρα Αλφιέρι-Ρώμα. Η Λάουρα γεννημένη το 1882 στη Σικελία τρέφει μια υπερβολική αγάπη προς τον πατέρα της . Είναι μια γυναίκα απαράμιλλης ομορφιάς και αυτό φροντίζει να της το τονίζει ο πατέρας της. Ο Φραγκίσκο Αλφιέρι όμως, ο πατέρας της, είναι ένας τζογαδόρος και απατεώνας, τα χρέη του είναι αβάσταχτα και ...αυτοκτονεί. Το 1897 επιστρέφουν στην Ελλάδα, εποχή του ελληνοτουρκικού πολέμου. Το 1902 αναγκάζεται να παντρευτεί τον ταπεινής καταγωγής, αλλά πάμπλουτο, Φίλιππο Ρώμα (κατά 13 χρόνια μεγαλύτερό της). Η μητέρα της Λάουρας επιζητούσε μέσα από το γάμο οικονομική στήριξη, την οποία και πέτυχε. Ο Φίλιππος Ρώμας όμως τι ζητούσε; Ο Φίλιππος Ρώμας ζητούσε κοινωνική καταξίωση. Ο γάμος με τη Λάουρα  θα του άνοιγε το δρόμο για τους αριστοκρατικούς κύκλους που τόσο ονειρευόταν. Κι όμως αυτή η κακομαθημένη καλλονή άλλαξε. Η σταθερή, επίμονη και πολιορκητική αγάπη του άντρα της τελικά την έκανε να αλλάξει. Αλλά, το 1909 ο άντρας της πεθαίνει. Δύο αντρικές απώλειες επομένως στη ζωή της: του πατέρα της και του συζύγου της.  Και ακολουθεί το πένθος.

Τι μας προετοιμάζει τώρα για την εξέλιξη της ηρωίδας;  Μια σειρά από γυναίκες από το σόι της που  περιβάλλουν την ηρωίδα, της συμπαραστέκονται και όλες είναι παντρεμένες ή και ξαναπαντρεμένες (η δύναμη της αυτοσυντήρησης):

Κατίγκω – η μητέρα (ξαναπαντρεμένη με τον Βικέντιο Μοράρη –οικονομικό σύμβουλο του Φίλιππου.

Μαργιόλα (αδελφή Κατίγκως – παντρεμένη με τον Αριστείδη Μπαλτατζή, καθηγητή πανεπιστημίου)

Θάλεια – η αδελφή (παντρεύεται με τον Αλέξανδρο Σινόπουλο)
η άλλη αδελφή η Δανάη είναι παντρεμένη στη Βιέννη

Κοκόνα Κρυσταλλένια  – θεία, αδελφή του πατέρα της (παντρεμένη σε ηλικία 65 ετών με τον Τιμολέοντα Χρυσολωρά)

Μαρία Βηθλεέμ Ράλλη –ξαδέλφη (παντρεμένη με τον Παντιά Μπόνη)

Ζαμπέτα Χαρβαλιά -από το υπηρετικό προσωπικό (παντρεμένη με τον αμαξά Κόκο Πρίφτη)

Ακόμη και η σχέση του Ζανή (αδελφού του Φίλιππου με κάποια ψυχολογικά προβλήματα) με τη μουγγή Αννέζω (ξαδέλφη της Λάουρας)  κρύβει κάποια ερωτικά στοιχεία.

 Στο έργο επίσης αναφέρονται: 

Ευλαλία (νονά του Φίλιππου)

Το υπηρετικό προσωπικό, μαγείρισσα

Αλλά και : Ανδρονίκη Ρουμελιώτη-η μαμή που την αποκαλούσαν ο «Ηρώδης», η ωραία Δαρδανέ, η Βαλεντίνη Μπόνη...

ΘΑΛΕΙΑ: μια γυναίκα φεμινίστρια, διαφορετική από τον συνηθισμένο τύπο γυναίκας. 

Μήπως η Θάλεια είναι και η μυθιστορηματική περσόνα της συγγραφέας; Η συγγραφέας πάντως μου ανέφερε ότι δεν ταυτίστηκε μόνο με τη Θάλεια, αλλά με όλες τις γυναίκες του έργου.

ΒΑΣΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ

Η έννοια της απώλειας και του πένθους αποτελούν το συνεκτικό δεσμό του έργου, χωρίς όμως να καταντά μελό, καθώς οι αναδρομές αποφορτίζουν κατά περιόδους το βαρύ κλίμα. Π.χ. α) (τέσσερις όροι που θέτει η Λάουρα στο Φίλιππο για το γάμο, όχι ταξίδι μέλιτος, όχι φωτογραφίες, χωριστές κρεβατοκάμαρες, κι όλα αυτά θα παρουσιάζονταν ως ιδιοτροπίες του ίδιου του Φίλιππου), β) (η εγκυμοσύνη της Ζαμπέτας που δεν συνειδητοποιεί αμέσως πότε έμεινε έγκυος, καθώς ήταν ζαλισμένη από τον αιθέρα  όταν τραυματίστηκε μια φορά καθώς καθάριζε κρεμμύδια. Αλλά και το αισιόδοξο τέλος αποφορτίζει το βαρύ κλίμα.

Καλογραμμένο, διαθέτει πλούσιο λόγο, συχνά εικονοπλαστικό και συνυποδηλωτικό, άλλοτε με τη ρομαντική ποιητικότητα κι άλλοτε με τη ρεαλιστική ακρίβεια που κάνει την ανάγνωση πιο προσιτή.
Καίριες και ολοκληρωμένες περιγραφές:  το ιστορικό πλαίσιο της Αθήνας και αστική της ηθική ( Το παντρεμένο ζευγάρι φωτογραφίζεται από τον Αριστοτέλη ΡωμαΙδη. Οι Αριστοτέλης και Κωνσταντίνος Ρωμαΐδης ασχολήθηκαν με τη φωτογράφηση αρχαίων μνημείων όλης της Ελλάδας. Εργάστηκαν, σχεδόν αποκλειστικά για το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, την Ελληνική Αρχαιολογική Εταιρεία και τον Ερρίκο Σλήμαν),  η αποτύπωση της ατμόσφαιρας του Πειραιά από τα αρχοντικά της Καστέλας μέχρι τα πορνεία της Τρούμπας.

Καίρια επιλογή των ονομάτων και των επωνύμων: Ο παππούς της Λάουρας ονομάζεται Εμμανουήλ Χρυσολωράς (O Μανουήλ Χρυσολωράς (Κωνσταντινούπολη1355 – 1415) ήταν από τους κυριότερους συγγραφείς και πρωτεργάτες της εισαγωγής της ελληνικής παιδείας και γραμματείας στη δυτική Ευρώπη κατά τα τελευταία έτη ζωής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Αλλά και η Ζαμπέτα, από το υπηρετικό προσωπικό. Το όνομά της προέρχεται από το τουρκικό zambetas, αξιωματικός του στρατού επί Τουρκοκρατίας με καθήκοντα αστυνόμευσης, και σημαίνει αυτή που μπορεί και ελέγχει, η εξουσιάστρια.

Η εναλλαγή της τύχης των ηρώων/ηρωίδων είναι βασικό μοτίβο, αφού έτσι τα έργα αυτά κερδίζουν την προσοχή των αναγνωστών.

Η ιστορία κυλάει αργά και  τα συναισθήματα ξεχειλίζουν και οδηγούν στην ταύτιση του αναγνώστη με την ηρωίδα.


Αποτέλεσμα εικόνας για φιλομηλα λαπατα

 ------------------------------------------------------------------------------------------------




    ----------------------------------------------------------------------------------------------------


Επικίνδυνες λέξεις

Περιγραφή

Οι δίδυμες Μυρσίνη και Αταλάντη Κορωναίου, όμοιες σαν δυο σταγόνες νερό, αλλά εντελώς ανόμοιες στο χαρακτήρα, διαλέγουν από μικρές τους ρόλους της καλής και της κακής κόρης, αντίστοιχα, και θυσιάζουν στο βωμό του μίσους την αδελφική τους αγάπη. Καθώς μεγαλώνουν μπλέκονται σ΄ έναν αγώνα αλληλοεξόντωσης, ο οποίος θα τις οδηγήσει σε ακραίες επιλογές ζωής και στην τραγωδία, μέχρι να συμφιλιωθούν με τη σημασία των επικίνδυνων λέξεων: οικογένεια, ζήλια, γάμος, διαζύγιο, φυγή και συγγνώμη.

Ένα μυθιστόρημα γραμμένο με πάθος, ήχους, φωνές και
 λέξεις, μέχρι την τελευταία σελίδα της κάθαρσης. Η συγγραφέας, μέσα από την ιστορία μιας πλούσιας μεγαλοαστικής οικογένειας της σημερινής εποχής, μας δείχνει, σ΄ ένα πανόραμα χαρακτήρων, πως η οικογένεια είναι ένα δίχτυ από γερές θηλιές, όπου είναι αδύνατο να κουνήσουμε μια θηλιά δίχως ν΄ αλλάξει θέση ολόκληρο το δίχτυ, πως μυστικά και ψέματα θα οδηγούν πάντα στη δυστυχία, και πως η επίγνωση και αποδοχή όλων των επιμέρους πλευρών μας, θετικών και αρνητικών, είναι το κλειδί για να πετύχουμε την ολοκλήρωσή μας

       ---------------------------------------------------------------------------------------


Εις το όνομα της μητρός

Ο Θεός φαίνεται να έχει εγκαταλείψει τον Παράδεισο. Ένας ολόκληρος κόσμος που κινείται ασταμάτητα σ' ένα δραματικό ναπολιτάνικο παλκοσένικο του περασμένου αιώνα. Οι πρωταγωνιστές πολλοί: άνθρωποι, άγγελοι, δαίμονες, φαντάσματα. . . Μυθιστορηματική αναπαράσταση μιας άγνωστης πραγματικότητας του Ελληνισμού της Διασποράς από τη συγγραφέα των βιβλίων Οι κόρες του νερού και Lacryma Christi - Το δάκρυ του Χριστού, το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας, με ηρωίδα την Αμαλία Κορωναίου, η οποία ξεκινάει ένα ταξίδι στη Νάπολη της Ιταλίας σε αναζήτηση της μητέρας της για να καταλήξει στην αυτογνωσία. (. . .)

 (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)


------------------------------------------------------------------------------------------------------




 *Η Φιλομήλα Λαπατά γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952 και είναι ο καρπός μιας Μακεδόνισσας κι ενός πολίτη του κόσμου. Σπούδασε δημόσιες σχέσεις, μιλάει ξένες γλώσσες και έχει ταξιδέψει πολύ. Ζει μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας. Στο παρελθόν εργάστηκε στην Αμερικανική Πρεσβεία και σε τράπεζα. Εμπνευσμένη από τις εμπειρίες που απέκτησε στα ταξίδια της και προσπαθώντας να κατανοήσει την ανθρώπινη φύση και τη δυναμική των σχέσεων, οδηγήθηκε από νωρίς στο γράψιμο. Παραμένει μόνιμη μαθήτρια της ζωής. Η πολυπλοκότητα των διαπροσωπικών σχέσεων την απασχολεί από πολύ παλιά και αυτός της ο προβληματισμός αποτυπώνεται στα βιβλία της.Τιμήθηκε στην Ιταλία το 2005 με το βραβείο “Citta di Bacoli” (αρχαία Cuma) και το 2006 με το βραβείο Premio Internazionale per la Cultura “Sebetia-Ter”.

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:










      --------------------------------------------------------------------------------


ΠΗΓΕΣ












Δημοσίευση σχολίου