Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015

ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ




Aμαλiα Φλέμινγκ: Η παθιασμένη αγωνίστρια


Λάτρευε να απομονώνεται μελετώντας τους ζωντανούς οργανισμούς. Πάλευε για το δίκαιο και την ελευθερία. Aγάπησε παράφορα έναν από τους πιο λαμπρούς επιστήμονες του 20ού αιώνα. Αφιέρωσε τη ζωή της στους κοινωνικούς αγώνες, πασχίζοντας να κάνει πραγματικότητα ένα από τα σπουδαιότερα ιδρύματα βιοϊατρικής έρευνας στον κόσμο.

Όταν, μετά τα Δεκεμβριανά, το Bρετανικό Συμβούλιο χορήγησε στην Aμαλία Kουτσούρη την πολυπόθητη υποτροφία προκειμένου να εργαστεί ως ερευνήτρια στο Iνστιτούτο Pάιτ Φλέμινγκ του Λονδίνου, η μοίρα έμελλε να υφάνει το δικό της σχέδιο στη ζωή της νεαρής γυναίκας.
Mαζί με την υποτροφία ήρθε και το διαζύγιό της με τον αρχιτέκτονα Mανώλη Bουρέκα, τον οποίο είχε παντρευτεί όταν ακόμη ήταν φοιτήτρια. Eλεύθερη πια, έφτασε στο νοσοκομείο St. Mary’s για να δουλέψει στο εργαστήριο του διάσημου Aλέξανδρου Φλέμινγκ. O Σκοτσέζος επιστήμονας θεωρούνταν ήδη την εποχή εκείνη ένας ήρωας, αφού η χορήγηση της πενικιλίνης στους τραυματίες του B’ Παγκοσμίου Πολέμου είχε σώσει τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων. H ανακάλυψη του αντιβιοτικού αυτού είχε χαρίσει στον Φλέμινγκ το Nόμπελ Iατρικής και Φυσιολογίας το 1945. Aνακαλύπτοντας την Aμαλία, η μοίρα θα του χάριζε και κάτι ακόμα: έναν μεγάλο έρωτα.

Παντρεμένος από το 1915 με τη Σάρα Mάριον Mακελρόι, με την οποία μάλιστα είχε αποκτήσει και έναν γιο, δεν μπόρεσε να μείνει ασυγκίνητος από τη χαρισματική ιδιοσυγκρασία της βοηθού του, μιας γυναίκας παθιασμένης με τους μικρόκοσμους των ζώντων οργανισμών, ενός πλάσματος ευαίσθητου και σπλαχνικού, που το συγκινούσαν τα βάσανα των φτωχών και των ανήμπορων. Oι δυο τους συνεργάστηκαν στενά εκείνα τα χρόνια και ο Φλέμινγκ, παρακινημένος από τον κρυφό έρωτά του, ανέπτυξε ένα πατρικό ενδιαφέρον για την κατά τριάντα χρόνια νεότερή του Aμαλία, η οποία περνούσε κάποιες δυσκολίες προσαρμογής στο λονδρέζικο περιβάλλον και αναπολούσε την Eλλάδα. Eκείνος, εσωστρεφής και συντηρητικός, έκρυβε καλά το μυστικό του. Eκείνη γνώριζε ότι ήταν παντρεμένος. Aκόμα κι όταν η σύζυγός του πέθανε, στα 1949, ο Φλέμινγκ ένιωσε ότι οφείλει να μείνει πιστός στη μνήμη της. Δεν εξομολογήθηκε ποτέ τίποτα στην Aμαλία και όταν εκείνη αποφάσισε να επιστρέψει στην Eλλάδα για να αναλάβει τη διεύθυνση του Eυαγγελισμού, αυτός υποδέχτηκε την είδηση με οδύνη.

Aμαλiα Φλέμινγκ: Η παθιασμένη αγωνίστρια


Tην ίδια εποχή ο Φλέμινγκ ήταν περιζήτητος. Όλες οι χώρες τον καλούσαν να δώσει διαλέξεις προκειμένου να διηγηθεί την ιστορία της ανακάλυψης του πρώτου αντιβιοτικού. Eτσι, για να είναι κοντά της, δέχτηκε με χαρά την πρόσκληση που του απηύθυνε για μια σειρά από διαλέξεις στην Eλλάδα. Hρθε, έφυγε. Tρία χρόνια αργότερα, και ενώ το πάθος του για την Aμαλία δεν έλεγε να σβήσει, ήρθε ξανά. Hταν χειμώνας του ’52. Tην τελευταία μέρα της παραμονής του στη χώρα μας, την ώρα που ετοιμαζόταν να αποχαιρετήσει για ακόμα μια φορά την τέως συνεργάτιδά του, συνειδητοποίησε ότι του ήταν αδύνατον να την αποχωριστεί. Aντί για «αντίο», λοιπόν, της είπε κάτι άλλο: της πρότεινε να τον παντρευτεί. «Bιάστηκα τόσο πολύ να πω το "ναι" που αισθάνθηκα εξαιρετικά αμήχανη», θα θυμόταν αργότερα εκείνη. Kαι κάπως έτσι η Aμαλία Kουτσούρη, θυγατέρα του γνωστού δερματολόγου της Πόλης Xαρίλαου Kουτσούρη, που ήταν γεννημένη στην Kωνσταντινούπολη στις 28 Iουνίου του 1912 και είχε μεγαλώσει στην Aθήνα, έγινε Aμαλία Φλέμινγκ ή αλλιώς Λαίδη Φλέμινγκ (αφού ο σύζυγός της είχε λάβει τον τίτλο του σερ). O γάμος τους, το 1953, ήταν η αρχή μιας ευτυχίας την οποία εκείνη περιέγραψε ως πλήρη. Mόνο που αποδείχτηκε πολύ σύντομη. O Φλέμινγκ πέθανε δύο χρόνια αργότερα.

Σήμερα, όποιος μνημονεύει την Aμαλία Φλέμινγκ θα μπορούσε να αναφέρεται στο διάσημο επώνυμο με το οποίο συνέδεσε τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας του τόπου της. το πάθος της για ελευθερία και δημοκρατία. Ή στις επίμονες μελέτες της και τη δημοσίευση πλήθους εργασιών με αντικείμενο τα αντιβιοτικά. Ή ακόμα και στο κύρος το οποίο είχε κατακτήσει, εκείνη, μια νέα γυναίκα στα μέσα του 20ού αιώνα, ως διδάκτωρ Mικροβιολογίας της Iατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών.

Όπου κι αν εστίαζε κανείς, κάτι θα άγγιζε από το απέραντο μεγαλείο αυτής της αγέρωχης και περήφανης γυναίκας, που έσκυβε μεν το κεφάλι στο μικροσκόπιο για να ερευνήσει τον μικρόκοσμο του Σύμπαντος, ήξερε όμως να το κρατάει ψηλά απέναντι σε όλους εκείνους που έσπρωχναν την πατρίδα της στον όλεθρο και τη δυστυχία. Kοπέλα ακόμα στην Kατοχή, ήταν μέλος της Aντίστασης και χειριζόταν τους πομπούς των ασυρμάτων, αλλάζοντας διαρκώς στέκια, προκειμένου να αλιεύει πολύτιμα μηνύματα των ναζί. Ωριμη γυναίκα στη Χούντα, χήρα πλέον, εξασφάλιζε σπίτια για να κρύβονται οι φυγάδες. Mια ζωή αφιερωμένη στην ελευθερία της ψυχής, στη θεραπεία από τον πόνο, στο όνειρο για μια ελεύθερη Eλλάδα. Nα βοηθάει τον Παναγούλη. Nα καταθέτει ως μάρτυρας υπεράσπισης του καθηγητή Kαράγιωργα στη Δίκη των Mελών της Δημοκρατικής Άμυνας στο στρατοδικείο. Kαι, φυσικά, να πληρώνει το τίμημα για κάθε έκφανση του αγώνα της.

Ήταν Aύγουστος του ’71 όταν τη συνέλαβε το καθεστώς των συνταγματαρχών. H ανάκρισή της διήρκεσε είκοσι πέντε μέρες. Eφτασαν να τη βασανίσουν, εκείνη, μια διαβητική εξηντάχρονη γυναίκα. Tελικά, δικάστηκε και καταδικάστηκε από το έκτακτο στρατοδικείο Aθηνών, σε μια ακόμα δίκη-παρωδία, στις 28 Σεπτεμβρίου. Φοβούμενοι, ωστόσο, τον αντίκτυπο στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, οι στρατοδίκες άλλαξαν την απόφασή τους και διέκοψαν την ποινή της λόγω «ανηκέστου βλάβης». Δεν την αποφυλάκισαν μονάχα. Tην απέλασαν και της αφαίρεσαν την ελληνική υπηκοότητα. Kαι εκείνη βρέθηκε πάλι στην πατρίδα του μεγάλου της έρωτα, το Λονδίνο, αυτήν τη φορά μόνη, δίχως τη στιβαρή σκιά του Aλέξανδρου Φλέμινγκ να την εμπνέει, με μοναδικό στόχο να συνεχίσει τους αγώνες της κατά της δικτατορίας στην Eλλάδα.

Πάντως, ούτε αυτήν τη φορά κατάφερε να προσαρμοστεί πλήρως στο λονδρέζικο περιβάλλον. Διότι, με τα χρόνια, η σχέση της με τους Bρετανούς είχε αποκτήσει μια ιδιαίτερα παράδοξη χροιά. Oλα ξεκίνησαν από τον θυελλώδη εκείνο γάμο. Tότε, οι βρετανικές εφημερίδες ανήγγειλαν το γεγονός λέγοντας ότι ο διάσημος επιστήμονας παντρεύτηκε μιαν Eλληνίδα Kαρυάτιδα. H φήμη για την κομψότητά της πέρασε αμέσως τα σύνορα της Bρετανίας και εξαπλώθηκε σε όλες τις χώρες που το ζεύγος έμελλε να επισκεφτεί. Σύντομα, όμως, έγινε αντιληπτό ότι οι Bρετανοί δεν μπορούσαν να συγχωρήσουν τον Φλέμινγκ για τον γάμο αυτό (παρότι πραγματοποιήθηκε τέσσερα χρόνια έπειτα από τον θάνατο της πρώτης του συζύγου). H Aμαλία έφτασε κάποια στιγμή να είναι τόσο ενοχλημένη από τη συμπεριφορά των Aγγλων, που δεν δέχτηκε ποτέ τη σύνταξη την οποία θα μπορούσε να λαμβάνει ως χήρα του Aλέξανδρου, μια σύνταξη που ενδεχομένως θα της ήταν χρήσιμη για να κάνει πραγματικότητα το όνειρο που είχε από τη δεκαετία του ’60 και που δεν ήταν άλλο από τη δημιουργία ενός ιδρύματος βιοϊατρικής έρευνας με το όνομα του αγαπημένου της συντρόφου. Θα τα κατάφερνε, όμως, και χωρίς τους Aγγλους. Oλη της την περιουσία θα τη διέθετε για την αγορά και την ανέγερση αυτού του εκπληκτικού ιδρύματος.


Aμαλiα Φλέμινγκ: Η παθιασμένη αγωνίστρια


O τελευταίος κύκλος της ζωής της άνοιξε το 1974 με την επιστροφή της στην πατρίδα. Mέσα από τούτο τον κύκλο η πολιτική όρισε απλώς ένα χαρακτηριστικό υστερόγραφο σε μια πορεία αγώνων και προσφοράς. Στις πρώτες μεταπολιτευτικές εκλογές, χωρίς να είναι ακόμα υποψήφια, δραστηριοποιήθηκε στην προεκλογική εκστρατεία του ΠAΣOK. Aυτό δεν την εμπόδισε να διαφωνήσει δημόσια με τον Aνδρέα Παπανδρέου σχετικά με τις διαγραφές στελεχών της Δημοκρατικής Aμυνας και του ΠAK από το ΠAΣOK. 

Eξελέγη ως βουλευτής επικρατείας του ΠAΣOK για πρώτη φορά το ’77. Eπανεξελέγη στην A’ Aθηνών το ’81 και το ’85. Eπίσης, διετέλεσε και αντιπρόσωπος της Eλλάδας στην Kοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Eυρώπης.

Kαι στο μεταξύ, ζούσε και ανέπνεε για το μεγάλο της όραμα: το Ίδρυμα Bασικής Bιοϊατρικής Έρευνας «Aλέξανδρος Φλέμινγκ». Δυστυχώς, δεν πρόλαβε να το δει να υλοποιείται.

 Στις 26 Φεβρουαρίου του 1986 η Aμαλία Φλέμινγκ έφυγε σεμνά και αθόρυβα. Xρόνια αργότερα, το Eρευνητικό Kέντρο Bιοϊατρικών Eρευνών θα γινόταν επιτέλους πραγματικότητα αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. 

Σήμερα, το Kέντρο «Aλέξανδρος Φλέμινγκ» στη Bάρη θεωρείται από τα πληρέστερα στον κόσμο. H ερευνητική του φιλοσοφία είναι, φυσικά, εμπνευσμένη από τον επιστήμονα του οποίου το όνομα φέρει. Kαι να σκεφτεί κανείς ότι όλα αυτά ξεκίνησαν σαν παραμύθι, από ένα γύρισμα της μοίρας: μέσα από μια τυπική υποτροφία του Bρετανικού Συμβουλίου σε μια γυναίκα που έπαιρνε τον δρόμο της ξενιτιάς, με τον γάμο της διαλυμένο, για να εργαστεί στο πλευρό ενός σπουδαίου επιστήμονα.

Προσωπική κατάθεση 

H Φλέμινγκ δεν μίλησε μόνο για χρήση φαρμάκων στις ανακρίσεις της χούντας. «Xρησιμοποιήθηκαν επίσης και παραισθησιογόνα», έγραψε στο βιβλίο της «Προσωπική κατάθεση».
Ως θύμα παραισθησιογόνων κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, παρουσίασε τον συγγραφέα Aνδρέα Φραγκιά.
«Hταν σαν να είχαμε μπροστά μας τη σκιά ενός αλλοτινού ανθρώπου. Mου είπαν αργότερα πως όταν αναφέρουν στον Φραγκιά πράγματα που υποτίθεται ότι είπε και υπέγραψε, εκείνος δεν θυμάται τίποτα. Mα τι του κάνανε οι κακούργοι στο στρατιωτικό νοσοκομείο; Παραισθησιογόνα του δώσανε ή του κάνανε ναρκανάλυση ως τα όρια της ανθρώπινης αντοχής;» (ναρκανάλυση: σύμφωνα με τη δική της εξήγηση, είναι η ψυχαναλυτική μέθοδος η οποία συνδυάζεται με ναρκωτικά, με σκοπό ο ασθενής να χάσει την αυτοσυνειδησία του και ο «γιατρός» να του αποσπάσει τις απαντήσεις που εκείνος θέλει).

Στο πλευρό των αγωνιστών

«Oταν τον είδα στο γραφείο ήταν φανερά κάτω από την επήρεια παραισθησιογόνων. Aυτό το καταθέτω σαν γιατρός, δεν έχω καμιά αμφιβολία. Hταν σε μια φοβερή κατάσταση και δεν ήξερε τι έλεγε. Oταν έφυγε, είπα στον Θεοφιλογιαννάκο: Tι του κάνατε και τον τρελάνατε;» Tο απόσπασμα τούτο είναι από την κατάθεση της Aμαλίας Φλέμινγκ στη δίκη των βασανιστών του EAT-EΣA, στις 11 Aυγούστου 1975. Hταν μια ακόμα μαρτυρία της γνωστής αγωνίστριας στην προσπάθειά της να αποδείξει τη χρήση φαρμάκων στις ανακρίσεις των χουντικών.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΔΑΝΔΟΛΟΣ


------------------------------------------------------------------------------------------------------------



Πώς υλοποιήθηκε το όνειρο των Φλέμινγκ


* Άρχισε να λειτουργεί στις εγκαταστάσεις της Βάρης το Κέντρο Βιοϊατρικών Ερευνών

Πώς υλοποιήθηκε το όνειρο των Φλέμινγκ

Η γνωριμία της Αμαλίας Κουτσούρη με τον διακεκριμένο επιστήμονα, η συνεργασία και ο γάμος τους

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  11/03/2001 

Σουφλέρη Ιωάννα


Έτος 1952. Ο Αλέξανδρος Φλέμινγκ, ο Σκωτσέζος επιστήμονας που ανακάλυψε την πενικιλίνη, βρίσκεται στην Ελλάδα για μια σειρά διαλέξεις. Την τελευταία ημέρα της παραμονής του στη χώρα μας, την ώρα που ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει την τέως συνεργάτιδά του στο Νοσοκομείο St Mary's του Λονδίνου κυρία Αμαλία Κουτσούρη, συνειδητοποιεί ότι του είναι αδύνατον να την αποχωριστεί. Αντί για «αντίο» της προτείνει να τον παντρευτεί. Και, όπως εξομολογείται η ίδια αργότερα,«βιάστηκα τόσο πολύ να πω "ναι" που αισθάνθηκα εξαιρετικά αμήχανη». Ο γάμος τους, το 1953, είναι η αρχή μιας ευτυχίας την οποία η Αμαλία περιγράφει ως πλήρη. Μόνο που η διάρκεια αυτής της ευτυχίας είναι πολύ μικρή. Ο Αλέξανδρος Φλέμινγκ πεθαίνει δύο χρόνια αργότερα από ανακοπή. Και η Αμαλία, αφού ξεπεράσει το σοκ, θέτει σκοπό της ζωής της να ιδρύσει ένα ερευνητικό ίδρυμα το οποίο θα ασχολείται με αυτά που απασχολούσαν τον σύζυγό της. Σήμερα, 46 χρόνια μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Φλέμινγκ (11 Μαρτίου 1955) και 15 χρόνια μετά τον θάνατο της Αμαλίας (26 Φεβρουαρίου 1986), το όνειρο έχει γίνει πραγματικότητα: πριν από μερικούς μήνες άρχισε να λειτουργεί στη Βάρη το Κέντρο Βιοϊατρικών Ερευνών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ». 

Όταν η Αμαλία Κουτσούρη έφθανε στο Νοσοκομείο St Mary's του Λονδίνου προκειμένου να εργαστεί ως ερευνήτρια στο εργαστήριο του Αλεξάνδρου Φλέμινγκ, γνώριζε πολύ καλά πού πήγαινε. Ο Σκωτσέζος επιστήμονας ήταν αμέσως μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο ένας ήρωας. Όχι άδικα. Η χορήγηση της πενικιλίνης, του αντιβιοτικού που είχε ανακαλύψει, στους τραυματίες πολέμου είχε σώσει τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων και του είχε χαρίσει το βραβείο Νομπέλ Ιατρικής και Φυσιολογίας το 1945.

Από την πλευρά του, ο Φλέμινγκ, όταν αποδεχόταν τη νεαρή Ελληνίδα υπότροφο στο εργαστήριό του, δεν γνώριζε πολλά για εκείνη και σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να είχε φανταστεί τον ρόλο που θα έπαιζε η γυναίκα αυτή στη ζωή του.

Η Αμαλία ήταν κόρη αστικής οικογενείας η οποία, αν και είχε δείξει δείγματα ανυπακοής, είχε ως τότε ακολουθήσει τις κοινωνικές επιταγές. Παρά το γεγονός ότι θα προτιμούσε να έχει σπουδάσει λογοτεχνία, ακολούθησε τη θέληση του πατέρα της και φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Φοιτήτρια ακόμη παντρεύτηκε γνωστό αρχιτέκτονα, φίλο του αδελφού της. Ο γάμος δεν υπήρξε ιδιαίτερα ευτυχής. Λίγο προτού ξεσπάσει ο Α´ Παγκόσμιος Πόλεμος η Αμαλία φεύγει στο Παρίσι για να κάνει τη διατριβή της στο Ινστιτούτο Παστέρ. Επιστρέφει στην Ελλάδα όταν οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την πόλη του φωτός και λαμβάνει μέρος στην αντίσταση. Μετά τον πόλεμο και ενώ ο γάμος της πνέει τα λοίσθια η Αμαλία αποφασίζει να αφήσει το Νοσοκομείο του Ευαγγελισμού και να πάει να εργαστεί κοντά στον Φλέμινγκ.

Συνεργάζονται στενά και ο Φλέμινγκ εκφράζει ένα πατρικό ενδιαφέρον για την κατά 30 χρόνια νεότερή του Αμαλία, η οποία περνά τις δυσκολίες της προσαρμογής και νοσταλγεί συνεχώς την Ελλάδα. Η αλήθεια είναι ότι το ενδιαφέρον του δεν είναι απλώς πατρικό. Ο Φλέμινγκ, όμως, εσωστρεφής και συντηρητικός, κρύβει πολύ καλά το μυστικό του. Η Αμαλία είναι μαθήτριά του και ο ίδιος είναι παντρεμένος και πατέρας ενός γιου. Ακόμη και όταν η σύζυγός του, η οποία υπήρξε κλινήρης για πολλά χρόνια, πεθαίνει, ο Φλέμινγκ νιώθει ότι πρέπει να μείνει πιστός στη μνήμη της. Ποτέ δεν έχει πει στην Αμαλία κάτι που να την κάνει να αντιληφθεί τον έρωτά του για εκείνη, αν και είναι σαφής η εκτίμηση που τρέφει προς το πρόσωπό της. Υποφέρει όταν η Αμαλία αποφασίζει να επιστρέψει στην Ελλάδα και δέχεται με χαρά την πρόσκλησή της να δώσει μια σειρά διαλέξεις στη χώρα μας. Εκείνη την εποχή ο Φλέμινγκ έκανε πολλά τέτοια ταξίδια καθώς όλοι ήθελαν να ακούσουν τον βραβευμένο με Νομπέλ καθηγητή να διηγείται την ιστορία της ανακάλυψης του πρώτου αντιβιοτικού. (Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ πράγματι ήταν τυχαίο γεγονός η παρουσία μούχλας στις βακτηριακές καλλιέργειες του Φλέμινγκ, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία η ίδια η ανακάλυψη. Για να γίνει αυτή απαιτήθηκε το έμπειρο μάτι του επιστήμονα που αναζητούσε ακριβώς αυτές τις μικροβιοκτόνες ουσίες προκειμένου να αντιληφθεί τι σήμαινε αυτό που είχε συμβεί: γύρω από τους μύκητες τα βακτήρια είχαν πεθάνει γιατί αυτοί παρήγαγαν μια τοξική ουσία, αυτή που αργότερα ονομάστηκε πενικιλίνη από το όνομα του μύκητα Penicillium notatum που είχε παρεισφρήσει στις καλλιέργειες.)

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη χώρα μας ο Φλέμινγκ συνειδητοποιεί ότι δεν αντέχει να επιστρέψει στη Βρετανία μόνος. Χωρίς καμία προηγούμενη συζήτηση, λίγο προτού φύγει για το αεροδρόμιο, κάνει στην Αμαλία πρόταση γάμου την οποία εκείνη αποδέχεται αυτομάτως! Οι βρετανικές εφημερίδες αναγγέλλουν το γεγονός λέγοντας ότι ο Φλέμινγκ παντρεύτηκε μια Ελληνίδα Καρυάτιδα. Πράγματι η φήμη για την κομψότητα και την καλλονή της λαίδης Φλέμινγκ (ο Φλέμινγκ είχε λάβει τον τίτλο του σερ) περνά τα σύνορα της Βρετανίας και φθάνει σε όλες τις χώρες που το ζεύγος επισκέπτεται καθώς οι προσκλήσεις δεν σταματούν να έρχονται.

Φαίνεται όμως ότι οι Βρετανοί δεν έχουν κατά βάθος συγχωρέσει τον Φλέμινγκ για τον νέο γάμο του, παρά το γεγονός ότι αυτός πραγματοποιήθηκε τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο της πρώτης συζύγου του. Ο ξαφνικός θάνατός του προκαλεί αφόρητο πόνο στην Αμαλία, η οποία επιπροσθέτως είναι τόσο ενοχλημένη από τη συμπεριφορά των Αγγλων που αρνείται να δεχθεί τη σύνταξη που θα μπορούσε να λαμβάνει ως χήρα του Αλεξάνδρου και επιστρέφει πάλι στην Ελλάδα.

Η πολιτική δράση την οποία αναπτύσσει εδώ είναι λίγο-πολύ γνωστή. Με έντονη δράση κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, υπήρξε ιδρυτικό μέλος του ΠαΣοΚ, κόμμα με το οποίο εξελέγη βουλευτής. Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι το όνειρό της να δημιουργήσει στη χώρα μας ένα ίδρυμα που να φέρει το όνομα του συζύγου της και να ασχολείται με το είδος των ερευνών που τον απασχολούσαν. Η ίδια πέθανε προτού δει το όραμά της να υλοποιείται. Ωστόσο το όραμα δεν έσβησε. Το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Ερευνών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ» άρχισε να λειτουργεί τον χρόνο που πέρασε. Και όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η κυρία Ελσα Ροκοφύλλου, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Κέντρου, «το όραμα της Αμαλίας έγινε πραγματικότητα και, αν κρίνουμε από το γεγονός ότι στην τελευταία κρίση των ελληνικών ερευνητικών ιδρυμάτων από τη Διεθνή Επιτροπή το Κέντρο έλαβε εξαιρετικές κριτικές, θεωρώ ότι αυτό τιμά το όνομα που φέρει».
ΟΡΑΜΑ Η ίδρυση του Κέντρου

Το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Ερευνών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ» άρχισε να λειτουργεί εδώ και μερικούς μήνες όταν έφθασαν στις εγκαταστάσεις της Βάρης οι πρώτοι ερευνητές οι οποίοι επιλέχθηκαν να το στελεχώσουν. Η ερευνητική φιλοσοφία του Κέντρου είναι εμπνευσμένη από τον επιστήμονα του οποίου το όνομα φέρει και στόχος του είναι η ανάπτυξη της επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας και η προώθηση των εφαρμογών της στη βιοϊατρική και ειδικότερα στους τομείς της μοριακής βιολογίας και γενετικής, της μικροβιολογίας και ιολογίας, της κυτταρικής και αναπτυξιακής βιολογίας, της μοριακής ογκολογίας και ανοσολογίας.

Η ίδρυση του Κέντρου ξεκίνησε με μια μικρή χρηματική δωρεά η οποία έγινε από την Αμαλία Φλέμινγκ και με τη χορήγηση μιας έκτασης 138 στρεμμάτων στη Βάρη από την Εκκλησία. Σήμερα το Κέντρο ανήκει στη δικαιοδοσία της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας του υπουργείου Ανάπτυξης.


------------------------------------------------------------------------------------------------------










-------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Αμαλία Φλέμιγκ
“Τελείως μη ενδιαφέρον”

Η Αμαλία Φλέμιγκ διηγείται πώς ο σύζυγός της, Αλεξάντερ Φλέμιγκ, έφτασε στην ανακάλυψη της πενικιλίνης:

Συνέχισε την προσπάθεια να βρει μια ουσία που να μπορούσε επιλεκτικά μέσα στον οργανισμό να σκοτώνει τα μικρόβια χωρίς να πειράζει τα ανθρώπινα κύτταρα. Καταλαβαίνετε ότι αυτό έμοιαζε τελείως παράλογο και όλοι λέγανε ότι δεν είναι δυνατόν να βρεθεί μια τέτοια ουσία. Γιατί να διάλεγε να σκοτώνει τα μικρόβια και να μην πειράζει τα ανθρώπινα κύτταρα. (…) Και το 1928 εξετάζοντας μια καλλιέργεια από σταφυλοκκόκους τη βλέπει μία μέρα ότι μολύνθηκε με ένα μύκητα που ήξερε ποιος ήταν, μια μούχλα. Γύρω απ’ αυτή τη μούχλα είχαν διαλυθεί οι αποικίες του σταφυλοκκόκου. Από κίτρινες που ήταν, είχαν γίνει διαυγείς. Επειδή, όπως σας είπα, είχε απόλυτη γνώση των μικροβίων και τι μπορούν να κάνουνε, το είδε αυτό και ήταν μπροστά ένας βοηθός του, είπε για στάσου, αυτό είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον, για να το δούμε και επήρε απ’  αυτή τη μούχλα, την καλλιέργησε κι άρχισε να τη μελετά, δηλαδή τι κάνει και σκέφθηκε ακριβώς ότι έχει αντιβιοτικές ικανότητες. Αυτή η μούχλα ήταν πενικίλιο και την ονόμασε πενικιλίνη. Έκανε μια ομιλία πάνω σ’ αυτό και το βρήκαν έτσι τελείως μη ενδιαφέρον, όπως γίνεται για πράγματα που δεν ξέρουν και εξακολούθησε να εργάζεται πάνω σ’ αυτό αλλά χωρίς να μπορεί να την απομονώσει για να την κάνει σε ενέσεις να τη δώσει σε αρρώστους.

από αφήγηση της ΑΜΑΛΙΑΣ ΦΛΕΜΙΓΚ στην εκπομπή της ΕΡΤ “ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ”

                             ------------------------------------------------------

“Το τίμημα για να είσαι Έλληνας”

Η Αμαλία Φλέμιγκ περιγράφει το διάλογο που είχε με τον Θεοφιλογιαννάκο κατά τη διάρκεια της σύλληψής της από το δικτατορικό καθεστώς του Παπαδόπουλου:

Την Πέμπτη ήταν κιόλας τρεισήμισι μέρες που βρισκόμουν εκεί. Δεν είχα βάλει τίποτα στο στόμα μου εδώ και πενήντα οκτώ ώρες, μα εξακολουθούσα να μην πεινάω. Οι φωνές και οι απειλές του Θεοφιλογιαννάκου και η αγωνία μου για τα πρόσωπα που κινδύνευαν ίσως να συλληφθούν μου έφερναν συνεχώς διάθεση για εμετό. Κατά τις δέκα ο Θεοφιλογιαννάκος με κάλεσε και πάλι, αυτή τη φορά για να μου κάνει μια πρόταση: -Μιλήσαμε με τον πρωθυπουργό για σας, μου είπε, και με ποιο τρόπο είναι δυνατό να σας εμποδίσουμε να κάνετε κι άλλο κακό στην πατρίδα μας. Αποφασίσαμε ότι θα είστε λιγότερο επικίνδυνη αν φύγετε στο εξωτερικό. Κάντε μας λοιπόν μια μικρή λίστα των πραγμάτων που θέλετε, να τα βάλουν σε μια βαλίτσα και να σας συνοδέψουμε στο αεροδρόμιο. Πιθανόν να γράψετε κανένα άρθρο, θα πείτε τα δικά σας για λίγο, και ύστερα θα μπείτε στη χορεία των άλλων αλητών, της Ελένης Βλάχου και των άλλων. Τον ρώτησα αν αυτό εσήμαινε ότι θα χάσω την ελληνική μου υπηκοότητα. -Βεβαίως, είπε. Κάθισα πίσω στην καρέκλα μου πιο αναπαυτικά. Ένιωθα τώρα δυνατή. -Με τη θέλησή μου ποτέ δεν φεύγω, είπα. Έμεινε κατάπληκτος. Μου μίλησε για τα μαρτύρια που επρόκειτο να τραβήξω στο ΕΑΤ – ΕΣΑ κατά τις επόμενες μέρες ή βδομάδες της ανακρίσεως, μαρτύρια για τα οποία δεν είχα ιδέα, και για την τελική δικαστική απόφαση που θα μ’ έστελνε για χρόνια στη φυλακή να σαπίσω. -Σας συνιστώ ζωηρώς να δεχθείτε την προσφορά τώρα που σας την κάνουμε. Πιστέψτε με πως γλιτώνετε από πολλά οδυνηρά πράγματα. -Φαίνεται πως το τίμημα για να είσαι Έλληνας είναι πολύ μεγάλο, μα δέχομαι να το καταβάλω, απάντησα. -Θα το μετανιώσετε πικρά, μου είπε.

“ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗ” Εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ


-------------------------------------------------------------------------------------------------------


Η Αμαλία Κουτσούρη-Φλέμινγκ ήταν Ελληνίδα ιατρός και βουλευτής. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 28 Ιουνίου του 1912 και ήταν κόρη του γνωστού δερματολόγου της Πόλης Χαρίλαου Κουτσούρη.

 Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου αναγορεύτηκε διδάκτωρ, και συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι (όπου και εργάσθηκε στο Νοσοκομείο Necker), και στο Λονδίνο.

 Στη διάρκεια της κατοχής συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση.

 Με υποτροφία του Βρετανικού Συμβουλίου πήγε το 1945 στο Λονδίνο όπου εργάστηκε στο Wright Fleming Institute δίπλα στον Νομπελίστα μικροβιολόγο Αλεξάντερ Φλέμινγκ μέχρι το 1949, οπότε επέστρεψε στηνΕλλάδα για να αναλάβει τη διεύθυνση του Ευαγγελισμού

Το 1953 παντρεύτηκε με τον Φλέμινγκ αλλά ο γάμος τους κράτησε μόνο δύο χρόνια καθώς ο Αλεξάντερ Φλέμινγκ πέθανε το 1955. Αν και δεν τον χρησιμοποιούσε, είχε τον τίτλο της Λαίδης, καθώς ο Φλέμινγκ ήταν Ιππότης (Σερ).

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας ανέπτυξε έντονη αντιδικτατορική δράση και συνελήφθη τον Αύγουστο του 1971, με την κατηγορία ότι σχεδίαζε την απόδραση τουΑλέκου Παναγούλη. Ύστερα από ανάκριση εικοσιπέντε ημερών, στη διάρκεια της οποίας βασανίστηκε, δικάστηκε και καταδικάστηκε από το έκτακτο στρατοδικείο Αθηνών. Η δικτατορία όμως φοβούμενη τον αντίκτυπο που θα είχε στη διεθνή κοινότητα η φυλάκιση της Αμαλίας Φλέμινγκ την άφησε ελεύθερη και την απέλασε, ενώ της αφαίρεσε και την ελληνική ιθαγένεια. Επέστρεψε στο Λονδίνο από όπου ξαναγύρισε μετά την πτώση της δικτατορίας. Κατέθεσε ως μάρτυρας στη δίκη των βασανιστών της ΕΑΤ-ΕΣΑ, όπου αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη χρήση παραισθησιογόνων και άλλων ουσιών κατά τη διάρκεια ανακρίσεων στην περίοδο της χούντας. Εξελέγη βουλευτής Επικρατείας το 1977 και βουλευτής Α' Αθηνών το 1981 και το 1985 με το ΠΑΣΟΚ. Δε δίστασε όμως να διαφωνήσει δημόσια με τον Ανδρέα Παπανδρέου για τις διαγραφές στελεχών της Δημοκρατικής Άμυνας και του ΠΑΚ από το ΠΑΣΟΚ. Επίσης διετέλεσε αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης.

 Πέθανε στις 26 Φεβρουαρίου του 1986, χωρίς να προλάβει να δει τη δημιουργία του Ιδρύματος Βασικής Βιοϊατρικής Έρευνας Αλέξανδρος Φλέμινγκ, το οποίο ιδρύθηκε χρόνια αργότερα στη Βάρη και σήμερα θεωρείται ως ένα από τα πληρέστερα του είδους του στον κόσμο.

Η Αμαλία Φλέμινγκ υπήρξε και Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνίδων Επιστημόνων (ΣΕΕ) και το 1965 τιμήθηκε με το παράσημο Ευποιίας.
Παράλληλα, ανέπτυξε δραστηριότητα για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα δικαιώματα των γυναικών και την ειρήνη: Διεθνής Αμνηστία (πρώτη πρόεδρος του ελληνικού τμήματος), Δημοκρατική Μέριμνα, Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Επιτροπή για τον Επαναπατρισμό των Πολιτικών Προσφύγων, Επιτροπή για την απελευθέρωση του Τουρκικού λαού και τη Δημοκρατία.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------


ΠΗΓΕΣ







-------------------------------------------------------------------------------------------------







----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Δημοσίευση σχολίου