Πέμπτη, 27 Αυγούστου 2015

Φρανσουά Ωγκύστ Ρενέ Ροντέν (François-Auguste-René Rodin )




Auguste Rodin


«Γλυπτική ονομάζεται η τέχνη της καλλιτεχνικής δημιουργίας - έκφρασης, που εκτελείται μέσω της δημιουργίας τρισδιάστατων μορφών σε οποιοδήποτε μέσο. 

Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι διάφορα, σκληρά, όπως η πέτρα, το μάρμαρο, τα μέταλλα ή το ξύλο, ή και πιο μαλακά, όπως ο πηλός ή διάφορα πλαστικά (στη σύγχρονη γλυπτική). Είναι δυνατός ακόμη ο συνδυασμός διαφορετικών υλικών. 

Το πρώτο στάδιο είναι η εύρεση των αντικειμένων που θα παρουσιαστούν από τους γλύπτες. 

Έπειτα, τα επιλεγμένα υλικά υφίστανται επεξεργασία με διάφορες τεχνικές, αφαιρετικές όπως το σκάλισμα, ή προσθετικές όπως η συγκόλληση. 

Υπάρχουν ακόμη τεχνικές που τροποποιούν τη σκληρότητα των χρησιμοποιουμένων υλικών.

 Όταν τελειώσει το γλυπτό ή το ανάγλυφο, η επιφάνειά του μπορεί να διακοσμηθεί επιπλέον με χρήση ζωγραφικής.

 Τέλος, μια συλλογή γλυπτών, τοποθετούνται μερικές φορές σε «κήπους γλυπτών» ».

         -------------------------------------------------------------------------------------


Συνομιλώντας με τα γλυπτά του Ροντέν

Της Νάταλης Σάκκουλα

Στα τέλη του 19ου αιώνα, ένας καινοτόμος Γάλλος καλλιτέχνης τάραξε τα λιμνάζοντα νερά της ευρωπαϊκής ακαδημαϊκής γλυπτικής με τον μη συμβατικό χαρακτήρα των έργων του. Ο Ογκύστ Ροντέν (1840-1917) υπήρξε ο προάγγελος της μοντέρνας γλυπτικής, ο δημιουργός που ανέτρεψε τους ισχύοντες παραδοσιακούς κανόνες της πλαστικής και εισήγαγε μια νέα οπτική της φόρμας, απορρίπτοντας το ιδεαλιστικό πνεύμα και προκρίνοντας μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση της ανθρώπινης μορφής. Η επαναστατική στάση του απέναντι στις παγιωμένες αντιλήψεις της τέχνης είχε ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση της αναγνώρισης και καταξίωσής του, η οποία, αν και αργά, ήρθε τουλάχιστον αρκετά χρόνια πριν από τον θάνατό του - το 1900 πραγματοποίησε την πρώτη ατομική έκθεσή του στο Παρίσι. Έργα του, όπως ο Σκεπτόμενος, ο Μπαλζάκ, η Πύλη της Κολάσεως ή οι Αστοί του Καλαί έχουν επηρεάσει βαθιά τη μοντέρνα τέχνη και πολλούς μεταγενέστερους καλλιτέχνες, ενώ ακόμη και σήμερα εντυπωσιάζουν και διεγείρουν έντονα συναισθήματα.
Η δημιουργική πορεία του Ροντέν ξετυλίγεται στην αναδρομική έκθεση που φιλοξενείται στο Kunsthaus της Ζυρίχης και περιλαμβάνει 160 εκθέματα, τα οποία τοποθετημένα σε έναν σχεδόν ενιαίο χώρο και οργανωμένα σε έξι θεματικές ενότητες-πυρήνες, αποκαλύπτουν τις αναζητήσεις του και την εξέλιξη της δουλειάς του, μέσα από την επιμέρους ανάγνωσή τους, αλλά και τη μεταξύ τους συνομιλία.

Ο Ροντέν εκδήλωσε το ταλέντο του στη ζωγραφική σε πολύ μικρή ηλικία και με τη συγκατάθεση του πατέρα άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα στη Μικρή Σχολή στα 14 του χρόνια. Αν και επιχείρησε τρεις φορές να εισαχθεί στη Σχολή Καλών Τεχνών, ποτέ δεν έγινε δεκτός. Την πρώτη ριζοσπαστική πρότασή του κατέθεσε το 1865, όταν θέλησε να εκθέσει στο Ετήσιο Σαλόν του Παρισιού το γλυπτό Ο Άνθρωπος με τη σπασμένη μύτη -ουσιαστικά το σπάραγμα της μάσκας του- για να λάβει την αρνητική απάντηση της επιτροπής με την αιτιολογία ότι δεν ήταν ένα ολοκληρωμένο έργο. «Το γλυπτό διακρίνεται για τον έντονο ρεαλισμό του, μία προκλητική άποψη για την εποχή εκείνη. Αγνοεί την καθιερωμένη έννοια της ομορφιάς, με ένα προκλητικό κεφάλι, όπου το πρόσωπο είναι ασύμμετρο και με φυσικές παραμορφώσεις», εξηγεί ο Κρίστοφ Μπέκερ, ένας από τους επιμελητές της έκθεσης και προσθέτει: «Και η τύχη έπαιξε ρόλο στη δημιουργία του. Το ατελιέ του τότε ήταν σε ένα στάβλο χωρίς θέρμανση. Με την παγωνιά του χειμώνα, το πρόπλασμα από πηλό έσπασε και μόνο η μάσκα σώθηκε». Ο Ροντέν ωστόσο θεωρούσε ότι ήταν το πρώτο καλό γλυπτό του και αυτό που εν πολλοίς καθόρισε τη μετέπειτα πορεία του. Δουλεμένο ξανά σε μάρμαρο, αλλά και συμπληρωμένο, τελικά εκτέθηκε στο Σαλόν δέκα χρόνια αργότερα.

Ο Άνθρωπος με τη σπασμένη μύτη, μαζί με τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και την Εποχή του Χαλκού, το πρώτο σημαντικό γλυπτό του, συγκροτούν τον κορμό της πρώτης ενότητας της έκθεσης. Οι επιρροές που είχε δεχτεί από τη γλυπτική της αρχαιότητας -ειδικά την ελληνική- και την αναγεννησιακή -ιδιαίτερα του Μιχαήλ Αγγέλου- που γνώρισε στο Μουσείο του Λούβρου, αλλά και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στην Ιταλία το 1875-76, είναι ορατές. Γόνιμα αφομοιωμένες ήδη από τα πρώτα βήματά του, θα φιλτραριστούν μέσα από το δικό του βλέμμα και θα συμβάλουν στη διαμόρφωση του έντονα προσωπικού ύφους του, απαλλαγμένου από κάθε ίχνος στείρας μίμησης. «Το ταξίδι στην Ιταλία θα αποδειχθεί ζωτικής σημασίας για τη δουλειά του και θα τον οδηγήσει στη μεγαλύτερη καινοτομία του: άρχισε να κατακερματίζει το ανθρώπινο σώμα, δηλώνοντας ότι ο κορμός είναι μια αυτόνομη γλυπτική φόρμα», επισημαίνει ο Μπέκερ. «Ένας κορμός καλοφτιαγμένος κλείνει μέσα του όλη τη ζωή», είχε δηλώσει άλλωστε ο Ροντέν και το αποδεικνύει με ένα από τα αριστουργήματά του, τον Κορμό της Αντέλ.

Η πρώτη παραγγελία

Η διαμάχη που ξέσπασε γύρω από την Εποχή του Χαλκού, αν δηλαδή είχε χρησιμοποιήσει καλούπια βγαλμένα από το ζωντανό μοντέλο για τη δημιουργία του, εξαγρίωσε τον Ροντέν. Τόσο φυσικό φαινόταν με τον λεπτομερή πλασμό των μυών και των οστών του ανθρώπινου σώματος, που προεξέχοντας, σχημάτιζαν σκιερές και φωτεινές επιφάνειες, οι οποίες προκαλούσαν την αίσθηση της κίνησης και έδιναν πνοή στο άψυχο υλικό. «Κάθε σημείο του ήταν ένα στόμα που μίλαγε τη δική του γλώσσα», θα γράψει ο ποιητής Ράινερ Μαρία Ρίλκε αναφερόμενος στο γλυπτό. Το θέμα πήρε μεγάλη δημοσιότητα, στάθηκε όμως και η αφορμή για να ανατεθεί στον Ροντέν, το 1880, η πρώτη σημαντική παραγγελία από το γαλλικό κράτος: η δημιουργία μιας θύρας για το Μουσείο Διακοσμητικών Τεχνών, το οποίο θα γινόταν στο Παρίσι (τελικά δεν υλοποιήθηκε ποτέ).

Η Πύλη της Κολάσεως, δεκαετίες τώρα, υποδέχεται τους επισκέπτες του Kunsthaus, τοποθετημένη στον εξωτερικό χώρο του μουσείου. Το έργο, εμπνευσμένο από τη Θεία Κωμωδία του Δάντη, αποδείχθηκε το πιο δύσκολο και φιλόδοξο εγχείρημά του. Αν και εργαζόταν πάνω σε αυτό καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του, ποτέ δεν το ολοκλήρωσε.

Όταν κάποτε ρωτήθηκε πότε σκόπευε να το τελειώσει, απάντησε: «Είναι οι καθεδρικοί ναοί ολοκληρωμένα έργα τέχνης;». Συνολικά, για την Πύλη σχεδίασε 200 περίπου μορφές κολασμένων, αντλώντας έμπνευση και από Τα Άνθη του Κακού του Μποντλέρ. Ανάμεσά τους και ο Σκεπτόμενος, το πιο διάσημο έργο του, για το οποίο ο Ροντέν είχε πει: «Η αναπαράσταση της απόλυτης ακινησίας είναι πολύ σπάνια στα έργα μου. Πάντοτε προσπάθησα να δείξω τη ζωή της ψυχής, μέσα από την κίνηση των μυών». Αποτελεί το κεντρικό έκθεμα των δύο ενοτήτων που είναι αφιερωμένες στο μεγαλειώδες, αλλά ημιτελές έργο του, περιτριγυρισμένος από την Εύα, τη Γυναίκα μάρτυρα, την Κουλουριασμένη γυναίκα, τον Άσωτο υιό, τον Εφήμερο Έρωτα κ.ά.

Πολλές από τις μορφές που προορίζονταν για την Πύλη της Κολάσεως, χρησιμοποιήθηκαν ξανά από τον Ροντέν, «επανερμηνεύτηκαν» για να αποτελέσουν ανεξάρτητα έργα, διαφορετικά συμπλέγματα ή μεμονωμένες μορφές. Το Φιλί, ένα από τα πιο γνωστά και τα πιο αισθησιακά γλυπτά του, προοριζόταν αρχικά για την Πύλη. Αναπαριστάνει τον Πάολο και τη Φραντσέσκα, το παράνομο ζευγάρι για το οποίο μιλάει ο Δάντης, τη στιγμή που ανταλλάσσουν το μοναδικό φιλί τους, πριν δολοφονηθούν. Παρουσιασμένο στη Ζυρίχη στη γύψινη εκδοχή του, το 1888 θα σμιλευθεί και σε μάρμαρο. Στην ίδια ενότητα, Η Γη και η Σελήνη, ένα άλλο γνωστό μαρμάρινο έργο του. Και αυτό έχει γεννηθεί από δύο παλαιότερες μορφές. Η κουλουριασμένη μορφή δε έχει το σώμα της Ανδρομέδας και το κεφάλι της Γυναίκας μάρτυρα. Ο Ροντέν όλο και συχνότερα, συνένωνε ξεχωριστά σπαράγματα από διαφορετικές μορφές για να δημιουργήσει καινούργιες, τις οποίες ονόμαζε Συναρμογές. Ομως και ένα σπάραγμα, μια αποσπασματική μορφή, αποτελούσε γι' αυτόν ένα άρτιο και ολοκληρωμένο έργο, απελευθερώνοντας έτσι τη γλυπτική από τα καθιερωμένα θεματικά και φορμαλιστικά πλαίσιά της. Ο Ροντέν μίλαγε για την «ψυχή της γλυπτικής», της οποίας η «ολότητα βρίσκεται στο σπάραγμα».
Πιστεύοντας, όπως και ο Μιχαήλ Άγγελος, ότι κάθε κομμάτι μαρμάρου κλείνει μέσα του ένα γλυπτό το οποίο αποκαλύπτεται όταν αφαιρεθούν τα επιπλέον κομμάτια της πέτρας, δίνει την εντύπωση ότι οι απαλά σμιλευμένες μορφές του αναδύονται μέσα από το τραχύ ακατέργαστο σχεδόν μαρμάρινο ογκόλιθο και απελευθερώνονται από αυτόν με πολύ αργό ρυθμό. Ο Ροντέν δέχθηκε επικρίσεις για τα μαρμάρινα γλυπτά του, κατηγορούμενος ότι δεν τα δούλευε ο ίδιος και ανέθετε το σμίλευμά τους σε άλλους.

Αρκετές ήταν οι απογοητεύσεις που δέχθηκε στη ζωή του. Τα δύο μεγάλα μνημεία που του ανατέθηκαν, το πρώτο προς τιμήν του Βίκτωρος Ουγκώ το 1889 και το δεύτερο αφιερωμένο στον Μπαλζάκ το 1891, ποτέ δεν έλαβαν την τελική έγκριση για κατασκευή. Οι προτάσεις του δεν άρεσαν στα μέλη των αντίστοιχων επιτροπών. Ο Ροντέν θεωρούσε ότι το γλυπτό του Μπαλζάκ που είχε φτιάξει περιείχε τα βασικά χαρακτηριστικά της αισθητικής του, ενώ για τον Μπρανκούζι είναι αυτό που θεμελίωσε τον μοντερνισμό στη γλυπτική. Το τελευταίο σημαντικό έργο του, και πυρήνας της τελευταίας ενότητας της έκθεσης, είναι το μνημείο αφιερωμένο στον Αμερικανό ζωγράφο Γουίσλερ, το οποίο έγινε δεκτό από την επιτροπή, αλλά δεν έμελλε ποτέ να τελειώσει. Ο θάνατος δεν τον άφησε να το ολοκληρώσει…
Το μόνο μνημείο του που είδε τοποθετημένο όσο ζούσε ήταν Οι Αστοί του Καλαί.

Oι Αστοί του Καλαί

Το 1884, η πόλη του Καλαί αποφάσισε να τιμήσει τη μνήμη των έξι κατοίκων της, οι οποίοι, το 1346, κατά τη διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου, δέχθηκαν εθελοντικά να θυσιάσουν τη ζωή τους για να σταματήσει η πολιορκία της από τον βασιλιά της Αγγλίας. Ο Εδουάρδος Γ΄ είχε ζητήσει να του παραδοθούν έξι επιφανείς πολίτες έτοιμοι να πεθάνουν, καθώς και το κλειδί της πόλης. Τελικά, η Γαλλίδα σύζυγος του βασιλιά τον έπεισε να τους χαρίσει τη ζωή.

Τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου του Καλαί απευθύνθηκαν στον Ροντέν για τη δημιουργία ενός μεγαλοπρεπούς ιστορικού μνημείου, αντάξιου της ανδρείας τους. «Αυτό που πήραν ήταν ένα γλυπτό, χωρίς βάθρο, που αναπαριστούσε τους πολίτες στην αξιοθρήνητη πορεία τους προς τον βέβαιο θάνατο. Φόβος, σκεπτικισμός, απόγνωση, υποταγή στη μοίρα και αποφασιστικότητα: Αυτά είναι τα συναισθήματα που αποτυπώνονται στα πρόσωπά τους. Ο πόνος και η παραίτηση δεν είναι συναισθήματα ηρώων! Επίσης, ο Ροντέν επιθυμούσε το γλυπτό να τοποθετηθεί απευθείας στο πλακόστρωτο στην αγορά του Καλαί, ώστε το πλήθος να μπορεί να ανακατεύεται με τις μορφές», τονίζει ο Μπέκερ.

Τελικά, το μνημείο εγκρίθηκε, χυτεύθηκε σε ορείχαλκο και το 1895 τοποθετήθηκε πάνω σε μαρμάρινο βάθρο και σε άλλο σημείο της πόλης. Το 1945, οι Αστοί του Καλαί μεταφέρθηκαν μπροστά στο δημαρχείο της πόλης και τοποθετήθηκαν σχεδόν στο επίπεδο του εδάφους, όπως είχε προτείνει ο Ροντέν.


      --------------------------------------------------------------------------------------------------


Ο Σκεπτόμενος 1902


Το Φιλί του Ροντέν στην Ελλάδα

Το φιλί 1889


Οι πύλες της κολάσεως 1917


 Οι πολίτες του Καλαί 1889


Ο Φρανσουά Ωγκύστ Ρενέ Ροντέν (François-Auguste-René Rodin, 12 Νοεμβρίου1840 - 17 Νοεμβρίου 1917) ήταν Γάλλος γλύπτης, που επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τη γλυπτική του 20ού αιώνα με τα έργα του. Αρνήθηκε να αγνοήσει τις ανθρώπινες αδυναμίες και τις περιέγραψε όσο καλύτερα μπόρεσε στην τέχνη του, με ρεαλισμό και δύναμη. Περιέγραψε επίσης και την ερωτική αδυναμία, με πάθος κι ομορφιά.

Γεννήθηκε στις 12 Νοεμβρίου του 1840 στο Παρίσι, δεύτερος γιος του Ζαν Μπατίστ Ροντέν (Jean-Baptiste Rodin) και της Μαρί Σεφέρ (Marie Cheffer). Από νεαρή ηλικία επέδειξε ενδιαφέρον για τη ζωγραφική και δέκα ετών παρακολούθησε τα πρώτα του μαθήματα. Στα 14 χρόνια του εισήχθη στη σχολή École Impériale de Dessin, γνωστή και ως Petite École (Μικρή Σχολή) σε αντιδιαστολή με την μεγαλύτερου κύρους Σχολή Καλών Τεχνών (École des Beaux-Arts), όπου επιχείρησε να σπουδάσει αλλά απορρίφθηκε συνολικά τρεις φορές. Την περίοδο αυτή μελετά εντατικά και επισκέπτεται μουσεία παρατηρώντας με ενδιαφέρον γλυπτά της αρχαιότητας ανακαλύπτοντας παράλληλα και την προσωπική του κλίση στη γλυπτική.

Σε ηλικία 18 ετών αρχίζει να εργάζεται στο Παρίσι προκειμένου να συντηρήσει την οικογένειά του. Η πόλη του Παρισιού του προσφέρει αυτή τη δυνατότητα, καθώς την εποχή αυτή πολλά αγάλματα και διακοσμητικά γλυπτά κατασκευάζονται προκειμένου να χρησιμοποιηθούν σε δημόσιους χώρους. Παράλληλα, ο Ροντέν παράγει και προσωπικά έργα. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο θάνατος της αδελφής του, Μαρί, τον τραυματίζει πολύ και τίθεται υπό θεραπευτική παρακολούθηση. Ο πατέρας του αναγνωρίζει το ταλέντο του και τον ενθαρρύνει να συνεχίσει.

Το 1864 συναντά την Ροζ Μπερέ (Rose Beuret), την κάνει σύντροφό του και ποζάρει σε πολλά έργα του. Την ίδια χρονιά απορρίπτεται δύο φoρές στο Σαλόν του Παρισιού το έργο του Άντρας με Σπασμένη Μύτη, που ο ίδιος ο Ροντέν θεωρεί ως το πρώτο του σημαντικό γλυπτό, αλλά αργότερα, το 1875, γίνεται δεκτό με τον διαφορετικό τίτλο Πορτρέτο Ρωμαίου και αποτελεί παράλληλα το πρώτο έργο του Ροντέν που εκτίθεται στο Σαλόν.

Το 1875 ταξιδεύει στην Ιταλία και επηρεάζεται βαθιά από το έργο του Μικελάντζελο Μπουοναρότι. Την ίδια περίοδο επεξεργάζεται ένα άγαλμα μεγάλων διαστάσεων, προκειμένου να το εκθέσει στο Σαλόν του Παρισιού. Για το έργο αυτό, που αργότερα θα ονομαστεί Εποχή του Μπρούντζου, χρησιμοποιεί ένα ανδρικό μοντέλο και ακολουθεί τα πρότυπα των αρχαιοελληνικών και ρωμαϊκών γλυπτών. Το 1877 εκτίθεται στο Σαλόν αλλά, αν και αναγνωρίζεται η υψηλή αισθητική του, οι κριτικοί αδυνατούν να πιστέψουν πως το έργο αποτελεί δημιουργία του και τον κατηγορούν πως χρησιμοποίησε ένα "καλούπι" ώστε να επιτύχει μια τόσο ρεαλιστική απόδοση.

Το 1880 του ανατίθεται να διακοσμήσει την πύλη του Μουσείου Καλών Τεχνών. Για το συγκεκριμένο έργο, που αργότερα ονομάστηκε Οι Πύλες της Κολάσεως, ο Ροντέν βασίστηκε στη Θεία Κωμωδία του Δάντη και προσπάθησε να αποδώσει το ταξίδι του Δάντη στον Κάτω Κόσμο. Στα τέλη του 1880 η κατασκευή του μουσείου εγκαταλείφθηκε, ωστόσο ο Ροντέν συνέχισε να επεξεργάζεται περιοδικά το έργο του μέχρι και το τέλος της ζωής του. Αναπαραστάσεις και στοιχεία από τις Πύλες της Κολάσεως αποτέλεσαν τη βάση για μερικά από τα δημοφιλέστερα έργα του Ροντέν, όπως ο Σκεπτόμενος ή το Φιλί.

Κατά τη διάρκεια της εργασίας του για τις Πύλες, ο Ροντέν αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως σημαντικός δημιουργός αναλαμβάνοντας περισσότερες παραγγελίες. Την ίδια περίοδο, αναπληρώνοντας έναν δάσκαλο γλυπτικής, γνωρίζεται με την δεκαοκτάχρονη σπουδάστρια Καμίλ Κλοντέλ, η οποία σύντομα θα αποτελέσει μαθήτρια, μοντέλο, συνεργάτιδα και ερωτική σύντροφο του Ροντέν, ο οποίος ωστόσο ουδέποτε εγκατέλειψε την Ροζέ Μπερέ. Η Κλοντέλ θα αποτελέσει σημαντική πηγή έμπνευσης για τον Ροντέν μέχρι το 1898, οπότε διακόπτεται και η σχέση τους.
Σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1880 ο Ροντέν ανέλαβε μερικές σημαντικές παραγγελίες. Μεταξύ αυτών και δύο έργα προς τιμή του ζωγράφου Κλωντ Λοραίν και του λογοτέχνη Βικτόρ Ουγκό. Το 1891 ανέλαβε και την δημιουργία ενός μνημείου για τον Μπαλζάκ. Για το έργο αυτό, που αποτέλεσε τελικά μια προτομή του, ο Ροντέν εργάστηκε συνολικά επτά χρόνια. Παρουσιάστηκε δημόσια το 1898 αλλά η υποδοχή που επιφύλαξε το κοινό ήταν αρνητική, γεγονός που οδήγησε τον Ροντέν στην αφαίρεση της προτομής, την οποία τοποθέτησε στο εργαστήριο του απαγορεύοντας την περαιτέρω δημόσια έκθεσή της.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Ροντέν είναι αναγνωρισμένος ως ένας από τους σημαντικότερους γλύπτες και στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού ένα τμήμα αφιερώνεται αποκλειστικά σε έργα του. Παράλληλα ο ίδιος συνεχίζει να εργάζεται και είτε επεξεργάζεται παλαιότερες
 δημιουργίες του είτε ολοκληρώνει άλλα μακρόχρονα σχέδια. Εικάζεται πως την περίοδο αυτή ο Ροντέν διαθέτει μερικές δεκάδες βοηθών προκειμένου να αντεπεξέλθει στην πληθώρα των παραγγελιών που αναλαμβάνει.

Το 1908 ο Ροντέν μετακομίζει στο ξενοδοχείο Biron, έξω από το Παρίσι, κατοικία και άλλων γνωστών καλλιτεχνών, όπως του ζωγράφου Ανρί Ματίς. Το 1912, το γαλλικό κράτος σχεδιάζει την κατεδάφιση του ξενοδοχείου αλλά ο Ροντέν πείθει τις αρχές να διατηρηθεί το κτήριο με αντάλλαγμα την παραχώρηση εκ μέρους του όλων των έργων του στη γαλλική κυβέρνηση. Αργότερα, το κτήριο μετατράπηκε στο Μουσείο Ροντέν.

Τον τελευταίο χρόνο της ζωής του παντρεύτηκε τη σύντροφό του, Ροζ Μπερέ. Πέθανε στις 17 Νοεμβρίου του 1917, σε ηλικία 77 ετών και τάφηκε στο Μεντόν (Meudon).


el.wikipedia.org/wiki/Ωγκύστ_Ροντέν

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------

ΓΛΥΠΤΙΚΗ

Το Φιλί του Ροντέν στην Ελλάδα


Το νέο απόκτημα του Ιδρύματος Ωνάση στην Εθνική Πινακοθήκη


Το Φιλί του Ροντέν στην Ελλάδα


Το Φιλί (1886), ένα σύμπλεγμα από ορείχαλκο στο τελικό μνημειακό μέγεθος,είναι το τρίτο από τα τέσσερα νόμιμα αντίγραφα με λατινικούς αριθμούς (ΙΙΙ/ΙV) που είχε δικαίωμα να χυτεύσει το Μουσείο Ροντέν στο Παρίσι από το πρωτότυπο εκμαγείο

Το Φιλί, ένα από τα ωραιότερα και πιο δημοφιλή γλυπτά του μεγάλου Γάλλου γλύπτη Ωγκύστ Ροντέν, εκτίθεται εδώ και λίγες ημέρες στην Εθνική Πινακοθήκη. Είναι το τελευταίο απόκτημα του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης, που ήρθε να προστεθεί στην πρόσφατη αγορά της Στέψης της Θεοτόκου του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Και τα δύο έργα θα παραμείνουν στην Εθνική Πινακοθήκη ως δάνεια διαρκείας ώσπου να αποπερατωθεί η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος για την οποία και προορίζονται. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι δύο ακόμη γλυπτικές συνθέσεις του μαθητή του Ροντέν, Αντουάν Μπουρντέλ, ο Θνήσκων Κένταυρος και η Σαπφώ, που είχαν αγοραστεί από τον αείμνηστο Στέλιο Παπαδημητρίου για λογαριασμό του Ιδρύματος το 2004, με την ευκαιρία της έκθεσης «Εξι κορυφαίοι γλύπτες συνομιλούν με τον Άνθρωπο», κοσμούν την πρόσοψη του Μουσείου, περιμένοντας την ώρα που θα μεταφερθούν στον τελικό προορισμό τους. Ο επισκέπτης της Εθνικής Πινακοθήκης μπορεί να σχηματίσει αρκετά ευκρινή εικόνα για τη δημιουργία των δύο κορυφαίων δημιουργών αφού, εκτός από τα έργα που προαναφέραμε, μπορεί να δει και δύο ακόμη γλυπτά του Ροντέν, τον Άσωτο Υιό, που αγοράστηκε παλαιότερα με δωρεά του Σταύρου Νιάρχου, και τον Άνθρωπο που βαδίζει πάνω σε κολόνα, το οποίο αποκτήθηκε με χορηγία της Εθνικής Τράπεζας το 2004.

Στην Εθνική Γλυπτοθήκη, εξάλλου, εκτίθεται ο Απόλλων μαχητής, το πυκνότερο και πιο εκφραστικό κεφάλι που έπλασε ο Μπουρντέλ, εμπνεόμενος από τον Απόλλωνα της Ολυμπίας. Είναι ένα πολύτιμο πρόσφατο απόκτημα του Μουσείου. Στη δωρεά των Γάλλων καλλιτεχνών για την Εθνική Αντίσταση συμπεριλαμβάνεται επίσης ένα ακόμη αριστούργημα του Μπουρντέλ: η προτομή της Αθηνάς.

Είναι περιττό να υπογραμμίσουμε πόσο σημαντικό είναι να βρίσκονται στη χώρα μας κορυφαία έργα της νεότερης γλυπτικής που εμπνέονται δημιουργικά από την ελληνική αρχαιότητα. Άλλωστε μεγάλοι Έλληνες γλύπτες υπήρξαν ακόλουθοι ή μαθητές αυτών των καλλιτεχνών, όπως ο Κώστας Δημητριάδης του Ροντέν και οι Θανάσης Απάρτης, Μπέλλα Ραφτοπούλου, Γεώργιος Καστριώτης του Μπουρντέλ.

Οι αγορές σημαντικών έργων από το Ίδρυμα Ωνάση προοιωνίζονται τον ρόλο που φιλοδοξεί να διαδραματίσει η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, όταν λειτουργήσει. Αξίζουν συγχαρητήρια στον φιλότεχνο πρόεδρο του Ιδρύματος κ. Αντώνη Παπαδημητρίου και στο Διοικητικό Συμβούλιο για αυτές τις τολμηρές και αξιέπαινες πρωτοβουλίες.

Άρρητη ευδαιμονία 

Το Φιλί (1886), ένα σύμπλεγμα από ορείχαλκο στο τελικό μνημειακό μέγεθος, είναι το τρίτο από τα τέσσερα νόμιμα αντίγραφα με λατινικούς αριθμούς (ΙΙΙ/ΙV) που είχε δικαίωμα* να χυτεύσει το Μουσείο Ροντέν στο Παρίσι από το πρωτότυπο εκμαγείο· και είναι μεγάλη τύχη που το Ίδρυμα Ωνάση μπόρεσε να το εξασφαλίσει. Οπως πολλές από τις ανεξάρτητες συνθέσεις του Ροντέν το Φιλί πηγάζει από ένα ανάγλυφο σύμπλεγμα που κοσμούσε το μέσον του αριστερού πλαισίου της Πύλης της Κολάσεως (γύρω στο 1880-1881) και απεικόνιζε τον Πάολο και τη Φραντζέσκα ένα ξακουστό ζευγάρι εραστών που έζησαν στον Μεσαίωνα (τέλος 13ου αιώνα) και δολοφονήθηκαν από τον απατημένο σύζυγο Gianciotto Μalatesta, άρχοντα του Ρίμινι, την ώρα που αντάλλασσαν το πρώτο τους φιλί. Το επεισόδιο αναφέρεται από τον Δάντη στη Θεία Κωμωδία, στο V άσμα της Κολάσεως. Ο Ροντέν αποφάσισε να αποσύρει τελικά τη σύνθεση από την Πύλη της Κολάσεως , θεωρώντας ότι το Φιλί απεικόνιζε μια στιγμή άρρητης ευδαιμονίας που δεν ταίριαζε με το πνεύμα του συνόλου. Έτσι άρχισε να δουλεύει τη σύνθεση ανεξάρτητα από το 1882. Το 1887 το σύμπλεγμα είχε ήδη ολοκληρωθεί και παρουσιάστηκε στο Βέλγιο. Το 1888 η Διεύθυνση Καλών Τεχνών του γαλλικού κράτους παρήγγειλε στον γλύπτη ένα αντίτυπο σε μάρμαρο. Το 1898 το Φιλί εκτίθεται στο Salon de la  Société Νationale πλάι στον Μπαλζάκ, την πιο ριζοσπαστικά μοντέρνα μορφή που έπλασε ο Ροντέν. Το Φιλί αποσπά εγκωμιαστικές κριτικές, ενώ ο Μπαλζάκ «πυροβολείται» από όλους, καθώς η τολμηρή εξπρεσιονιστική σύνθεση υπερέβαινε τον ορίζοντα προσδοκίας και το γούστο του κοινού. Έκτοτε το Φιλί, που βρίσκεται στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, εξακολουθεί να λατρεύεται από το κοινό και δίκαια νομίζω. 

Αρμονικοί άξονες 

Ένας νέος άνδρας και μια νεαρή γυναίκα στο άνθος της ηλικίας τους, γυμνοί, καθισμένοι πάνω σε έναν βράχο, αγκαλιάζονται, ενώνουν τα σώματά τους και ανταλλάσσουν έναν τρυφερό ασπασμό που μοιάζει να τους συντήκει σε μιαν αδιαίρετη ενότητα. Καθώς διασταυρώνονται χιαστί τα κορμιά των εραστών μοιάζουν να στροβιλίζονται γύρω από έναν νοητό άξονα, χαρίζοντας στη σύνθεση συναρπαστικές γωνίες θέασης από κάθε σημείο. Οι αρμονικοί, όλο καμπύλες άξονες, οι δυναμικές κατατομές που χαρακτηρίζουν το ύφος του Ροντέν, η πλούσια και ριγηλή πλαστικότητα των σωμάτων με τον τονισμό της εσωτερικής δομής της ανατομίας, καλούν τον θεατή να περιτρέξει το σύμπλεγμα και να το απολαύσει περίοπτα. Το φως ντύνει τα σώματα με σκοτεινούς ίσκιους, ημίφωτα και σπινθηρίσματα που ακροκαθίζουν πάνω στις ακμές της φόρμας, αναδεικνύοντας όλο τον πλούτο και τη ζωτικότητα της οργανικής μορφής. Το μοντελάρισμα, το πλάσιμο σε βάθος, ένα από τα κλειδιά του ροντενικού ύφους, βρίσκει την ιδανική του έκφραση στα σώματα των δύο νέων. «Το μυστικό της γλυπτικής» έλεγε ο γλύπτης «βρίσκεται στο πλάσιμο», «το πλάσιμο είναι συνώνυμο της ζωής». Το Φιλί θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα ιδιαίτερα αισθησιακό έργο. Θα ήταν όμως πλάνη. Η ένωση των δύο νέων ανθρώπων έχει μιαν άφατη ιερότητα.

Το Φιλί μεταβάλλεται έτσι σε «ιερογαμία». Δεν έχουμε παρά να παρατηρήσουμε τον τρόπο που το στιβαρό χέρι του άνδρα αγγίζει με άρρητη τρυφερότητα και σεβασμό το κορμί της γυναίκας. Ένα φρικίασμα διατρέχει τα σώματα των νέων εραστών άμεσα μεταδοτικό και στον θεατή του έργου.

«Το σπουδαιότερο» γράφει ο Ροντέν στη διαθήκη που απευθύνει προς τους νέους καλλιτέχνες «είναι να συγκινείσαι, να αγαπάς, να ελπίζεις, να πάλλεσαι, να ζεις». Αυτός ο παλμός της ζωής, αυτός ο θεϊκός έρωτας εμψυχώνει ολόκληρο το έργο του. Γι΄ αυτό δεν έπαψε να λατρεύεται από ένα ευρύτατο κοινό που έχει μεταβάλει το Μουσείο Ροντέν στο Παρίσι σε αληθινό προσκύνημα.

Η κυρία Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα είναι καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης. * Τα νόμιμα αντίτυπα χάλκινων έργων με αραβικούς αριθμούς είναι οκτώ και έχουν εξαντληθεί από καιρό.






   ---------------------------------------------------------------------------------------

Μουσείο Ροντέν

Το μουσείο Ροντέν (Musée Rodin) βρίσκεται στο Παρίσι και αποτελεί μουσείο αφιερωμένο στο έργο του Γάλλου γλύπτη Ογκίστ Ροντέν.

Το κτίριο που στεγάζει σήμερα το μουσείο στέγαζε προηγουμένως το ξενοδοχείο Biron στο οποίο διέμενε ο Ροντέν από το 1908 μέχρι τον θάνατό του. Το 1912, το γαλλικό κράτος σχεδίαζε την κατεδάφιση του ξενοδοχείου αλλά ο Ροντέν έπεισε τις αρχές να διατηρηθεί το κτήριο και να μετατραπεί αργότερα σε μουσείο όπου θα εκτίθενται τα έργα του, με αντάλλαγμα την παραχώρηση εκ μέρους του όλων των έργων του στη γαλλική κυβέρνηση.

Λειτούργησε για πρώτη φορά το 1919. Στα εκθέματά του συμπεριλαμβάνονται και έργα άλλων καλλιτεχνών, όπως του Βίνσεντ βαν Γκογκ, που είχαν παραχωρηθεί στον Ροντέν. Επιπλέον, μία αίθουσα είναι αφιερωμένη σε έργα της γλύπτριας Καμίλ  Κλοντέλ, συνεργάτιδας και συντρόφου του Ροντέν.

Αντίστοιχο μουσείο αφιερωμένο στον Ροντέν βρίσκεται στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, στο οποίο εκτίθεται η μεγαλύτερη συλλογή έργων του εκτός Παρισιού. Αποτελεί δωρεά του Jules Mastbaum (1872–1926), ο οποίος ξεκίνησε από το 1923 να συλλέγει έργα του Ροντέν με στόχο την ίδρυση ενός μουσείου ως προσφορά στην αμερικανική πόλη. Για την κατασκευή του εργάστηκαν οι Γάλλοι αρχιτέκτονες Πολ Κρε (Paul Cret) και Ζακ Γκρεμπέρ (Jacques Gréber), ενώ εγκαινιάστηκε στις 29 Νοεμβρίου 1929.





--------------------------------------------------------------------------------------------------





----------------------------------------------------------------------------------------------------





Όταν η πραγματικότητα ανατρέπεται και νοηματοδοτείται με διαφορετική πυξίδα..

Όταν ανυψωνόμαστε από το επίπεδο των χαμηλών ενστίκτων στο επίπεδο  του πνεύματος..

Όταν το καράβι της ύπαρξης μας δεν προσκρούει στα βράχια της ευτέλειας και της χαμέρπειας γιατί υπάρχει ένας  «φάρος » ανθρωπισμού, εξευγενισμού, καλλιέργειας και αισθητικής..

Όταν μέσω της Τέχνης μάς προσφέρεται το « κρασί της γνώσης » και το εισιτήριο σε ένα κόσμο γεμάτο φως ..

Τότε έχουμε Τέχνη. . .

 Όσο οι ανθρωπιστικές σπουδές βρίσκονται σε ύφεση, οι άνθρωποι θα παραμένουν μορφωμένα κι εξειδικευμένα όντα πλην όμως τεχνολογικά ντουβάρια κι απολίτιστες υπάρξεις.

Δώσε marketing και management, web application, πληροφορική και buisiness administration αλλά πιες κι ένα ποτήρι κρασί με τον Σολωμό, τον Καβάφη, τον Καζαντζάκη, τον Ελύτη, τον Παρθένη,τον Γκίκα, τον Εγγονόπουλο, αφουγκράσου και στοχάσου, γέμισε τη φαρέτρα σου με λογοτεχνία, ποίηση, εικαστικά, νιώσε ξανά τη μυρωδιά από αληθινό χαρτί και μελάνι και στάξε λίγο Αιγαίο και Ιόνιο στη ψυχή σου .

ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ

                             -----------------------------------------------------

Η τέχνη δεν είναι, όπως λένε οι μεταφυσικοί, η εκδήλωση κάποιας μυστηριώδους ιδέας της ομορφιάς ή ο Θεός. Δεν είναι, όπως λένε οι φυσιολόγοι αισθητική, ένα παιχνίδι στο οποίο ο άνθρωπος αφήνει την υπερβάλλουσα αποθηκευμένη ενέργειά του.  Δεν είναι η έκφραση των συναισθημάτων του ανθρώπου από εξωτερικά ερεθίσματα - σήματα. Δεν είναι η παραγωγή ευχάριστων αντικειμένων  και, πάνω απ 'όλα, δεν είναι ευχαρίστηση. Αλλά είναι ένα μέσο της ένωσης μεταξύ των ανθρώπων, που τους ενώνει μαζί στα ίδια συναισθήματα και είναι απαραίτητη για τη ζωή και την πρόοδο προς την ευημερία των ατόμων και της ανθρωπότητας.

       Όσκαρ Ουάιλντ 
           
                     ----------------------------------------------

ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ

Με αγάπη για τη Τέχνη !

Με την ειδική στήλη με τίτλο « KEEP CALM AND LOVE ART ! » η οποία εμπλουτίζεται συνεχώς και αναδημοσιεύεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, οι φίλες και οι φίλοι της σελίδας μπορούν να απολαύσουν εξαιρετικά προσεγμένες, καλαίσθητες και πλούσιες ως προς το περιεχόμενο αναρτήσεις σχετικά με τη ζωγραφική, τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική, τα εικαστικά !

Αφιερώματα σε :

-  El Greco   ( Δομήνικος Θεοτοκόπουλος )

 - Giotto,   ( Giotto di Bondone )

- Fra Angelico - Beato Angelico ( Guido di Pietro -  Fra Giovanni Angelico da Fiesole )

- Caravaggio ( Michelangelo Merisi (or Amerighi) da Caravaggio )

- Vermeer  ( Johannes, Jan or Johan Vermeer )

- Velázquez ( Diego Rodríguez de Silva y Velázquez )

- Botticelli ( Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi )

- Watteau ( Jean-Antoine Watteau )

- Da Vinci ( Leonardo di ser Piero da Vinci )

- Michelangelo  ( Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni )

- Picasso Pablo  ( Ruiz y Picasso )

- Λύτρας Νικηφόρος

- Ιακωβίδης Γεώργιος κ .α .

Τα σχόλια των φίλων της σελίδας για τυχόν λάθη ή παραλείψεις πέρα από ευπρόσδεκτα είναι και απαραίτητα.

Ο ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ στηρίζει τον Πολιτισμό !

ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ




Δημοσίευση σχολίου