Δευτέρα, 4 Μαΐου 2015

ΕΛΛΗΝΟΠΥΡΓΟΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ - ΘΕΣΣΑΛΙΑ






Εισαγωγικό σημείωμα


Είναι κάτι στιγμές που νιώθεις μάτια να ανοίγουν μέσα σου, μάτια του νου, μάτια της ψυχής. . .

Οι αισθήσεις σου γίνονται πλεούμενο σε πρωτόγνωρα νερά, γέφυρες για να διαβείς δρόμους αχαρτογράφητους. . .

Αγκαλιάζεις με το βλέμμα σου τη μαγεία που σε περιβάλλει και χαμογελάς σαν μικρό παιδί, αλήθεια τόση ομορφιά πώς να την αντέξεις ; Είναι μικρό το βλέμμα σου κι η ομορφιά μεγάλη, η Ιστορία ουρανός πελώριος, τα πάντα συντριβάνι που αναβλύζει Ελλάδα !

 Τρίκαλα, Καρδίτσα, Παλαμάς, Μουζάκι, δήμος Ιθώμης, Άγραφα, δήμος Πλαστήρα, Καλύβια, Λίμνη – Φράγμα Πλαστήρα, Μούχα, Καστανιά, Κερασιά, Μοσχάτο, Ελληνόπυργος και τόσα άλλα υπέροχα μέρη, πώς να χωρέσεις τόση ομορφιά σε πέντε λέξεις ;

Με μια λέξη Θεσσαλία !

Με μια λέξη Ελλάδα !

Ευχαριστούμε από καρδιάς τον κύριο Γιώργο και τη σύζυγό του κα Έφη για τη μοναδική φιλοξενία στον ξενώνα «ΑΡΧΟΝΤΙΚΟΝ – ΙΑΣ (Ζ) » στον Ελληνόπυργο.

Η ζωή σε υψόμετρο 600 μ. σίγουρα φαντάζει διαφορετική ! 

Τους ευχαριστούμε πολύ και ευχόμαστε από καρδιάς να είναι πάντοτε καλά !


Τρύφωνας Παπαλεωνίδας


   --------------------------------------------------------------------------------




Ελληνόπυργος

Μοιάζει κυριολεκτικά να φυτρώνει το Χωριό στους πρόποδες των Αγράφων, μέσα στο καταπράσινο τοπίο

Ο Ελληνόπυργος (Γράλιστα) Καρδίτσας είναι ένας παραδοσιακός οικισμός στη βορειοδυτική πλευρά των Αγράφων. Πήρε το όνομά του από τα ερείπια του αρχαίου Πύργου, που βρίσκεται στη Βόρεια πλευρά του οικισμού. Είναι χτισμένος στους πρόποδες των Αγράφων μέσα στη φύση και σε υψόμετρο 600 μέτρων. Από άποψη αρχιτεκτονική και πολεοδομική είναι ένας από τους ΠΙΟ ενδιαφέροντες οικισμούς της περιοχής. Ο οικισμός είναι αμφιθεατρικά κτισμένος με κέντρο αναφοράς την πλατεία, η οποία έχει δομή καθαρά παραδοσιακή. Χαρακτηρίστηκε ως παραδοσιακός οικισμός με το αριθμ. 594/13/11/78 (ΦΕΚ). Ο Ελληνόπυργος ξεπερνά σήμερα τους 15 αιώνες ζωής, είναι ένα από τα αρχαιότερα χωριά της Δυτικής Θεσσαλίας. Από το 1881, οπότε έγινε η απελευθέρωση της Θεσσαλίας από τους Τούρκους, ως το 1914, αποτελούσε μαζί με άλλα χωριά της περιοχής του Δήμου Ιθώμης με έδρα το Φανάρι, όπως άλλωστε είναι και από το 1998 με το πρόγραμμα "Καπποδίστριας". Το   Χωριό  δε  γνωρίζουμε  πότε  ακριβώς πρωτοκατοικήθηκε.

Από τον Ελληνόπυργο πέρασε και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός κατά την περίοδο 1775 με 1779. Μία μεγάλη επίσης μορφή της Ελληνικής Ιστορίας, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης ανδρώθηκε στον Ελληνόπυργο. Σύμφωνα με μαρτυρίες, όταν ήρθε στο Χωριό (από το Μαυρομμάτι), ήταν 8 ετών και έμεινε μέχρι την ηλικία των 18 ετών. Στην αρχή και μέχρι να γνωριστεί με τα παιδιά του Χωριού, εγκαταστάθηκε στη "σπηλιά του Λώλου" την οποία χρησιμοποίησε ως ορμητήριο. Η σπηλιά σώζεται μέχρι σήμερα και πολλές ιστορίες έχουν γραφτεί γι αυτή. Η αποδοχή του από τα παιδιά του Ελληνοπύργου δεν ήταν εύκολη. Με τον καιρό όμως όχι μόνο ενσωματώθηκε με αυτά, αλλά κατάφερε να διακριθεί και να γίνει και αρχηγός μιας μικρής ομάδας παιδιών.

Στο χωριό σώζεται επίσης και το σπίτι του Τσιούτσιου (σήμερα Αντωνίου Μηνίτσιου) όπου το Πάσχα του 1817 ο Γεώργιος Καραϊσκάκης εγκλωβίστηκε από τους Τούρκους και κατάφερε με τέχνασμα να διαφύγει. Ένα από τα λίγα δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Δυτικής Θεσσαλίας, το αρχοντικό Σύρμου (Ζήγρα), βρίσκεται σήμερα υπό ανακαίνιση και μετατροπή του σε ξενώνα τεσσάρων αστέρων, από το ομώνυμο ίδρυμα που συστήθηκε για το σκοπό αυτό. Το κάστρο του Ελληνοπύργου είναι κτισμένο με ογκόλιθους που έχουν διάφορες διαστάσεις και υψώνεται στην ψηλότερη κωνική και βραχώδη περιοχή μιας σειράς από βουνοκορφές, οι οποίες ξεκινούν από τη δεξιά όχθη του Πάμισσου ποταμού (απέναντι από το Μουζάκι) και εκτείνονται προς τα Νότια και Νοτιοανατολικά.

Στην περιοχή του Ελληνοπύργου υπάρχουν τα ερείπια του πρώτου στην Ελλάδα εργοστασίου ζαχάρεως, το οποίο ανήκει σε Ελληνοπυργιώτες. Ένα κτίσμα 3.890 τ.μ. περίπου, που μπορεί να αναστηλωθεί και να μετατραπεί σε αγροτικό μουσείο και κέντρο πολιτισμού με την πραγματοποίηση διάφορων εκδηλώσεων, που μπορούν να δώσουν ζωή στην περιοχή.



Ο Ελληνόπυργος

Ο Ελληνόπυργος (πρώην «Γράλιστα») είναι χωριό των Αγράφων στην βόρεια πλευρά της προεξοχής της Πίνδου Καψούρα (υψ. 957μ.) και είναι κτισμένο σε υψόμετρο 590μ. Το χωρίζει σε δυο συνοικίες ο Γραλιστιώτης που έχει τις πηγές του στο χωριό. Έχει μακρά ιστορία. Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν είχε τουρκική φρουρά και μετέσχε στις Επαναστάσεις του 1854 και 1878 κατά των Τούρκων. Στο χωριό μεγάλωσε και έδωσε την πρώτη μάχη του κατά των Τούρκων (1819) ο Ήρωας της Επαναστάσεως του 1821 Γεώργιος Καραϊσκάκης. Οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό επανειλημμένα. Το 1854 το κατέστρεψαν σχεδόν πλήρως και 1878 μερικώς.

Τα όμορφα πέτρινα σπίτια, τα περισσότερα των οποίων (ανάμεσα σε αυτά και το Αρχοντικόν) κτίσθηκαν μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας (1881) και ανέδειξαν τον Ελληνόπυργο στον μόνο παραδοσιακό οικισμό της Καρδίτσας. Το χωρίο απέχει 30χλμ. από την Καρδίτσα (μόλις 6χμλ. από τον δρόμο Καρδίτσας – Μουζακίου στη διασταύρωση με το χωριό Καππά). Επίσης, το χωριό απέχει 10χλμ. από τη λίμνη Πλαστήρα.





Ελληνόπυργος Καρδίτσας


Κεντρική πλατεία Ελληνόπυργου

Ελληνόπυργος











Ξενώνας «ΑΡΧΟΝΤΙΚΟΝ – ΙΑΣ (Ζ) » - Ελληνόπυργος






























Πλατεία Ελληνόπυργου - Ανδριάντας Γεώργιου Καραϊσκάκη









Πλατεία Ελληνόπυργου - Ανδριάντας Γεώργιου Καραϊσκάκη















Λαογραφικό Μουσείο Ελληνόπυργου







Πλατεία Ελληνόπυργου 



Κάστρο Ελληνόπυργου


Λίμνη Πλαστήρα


Ο Ελληνόπυργος (πρώην «Γράλιστα») είναι χωριό των Αγράφων στην βόρεια πλευρά της προεξοχής της Πίνδου Καψούρα (υψ. 957μ.) και είναι κτισμένο σε υψόμετρο 590μ. Το χωρίζει σε δυο συνοικίες ο Γραλιστιώτης που έχει τις πηγές του στο χωριό. Έχει μακρά ιστορία. Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν είχε τουρκική φρουρά και μετέσχε στις Επαναστάσεις του 1854 και 1878 κατά των Τούρκων. Στο χωριό μεγάλωσε και έδωσε την πρώτη μάχη του κατά των Τούρκων (1819) ο Ήρωας της Επαναστάσεως του 1821 Γεώργιος Καραϊσκάκης. Οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό επανειλημμένα. Το 1854 το κατέστρεψαν σχεδόν πλήρως και 1878 μερικώς.

Τα όμορφα πέτρινα σπίτια, τα περισσότερα των οποίων (ανάμεσα σε αυτά και το Αρχοντικόν) κτίσθηκαν μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας (1881) και ανέδειξαν τον Ελληνόπυργο στον μόνο παραδοσιακό οικισμό της Καρδίτσας. Το χωρίο απέχει 30χλμ. από την Καρδίτσα (μόλις 6χμλ. από τον δρόμο Καρδίτσας – Μουζακίου στη διασταύρωση με το χωριό Καππά). Επίσης, το χωριό απέχει 10χλμ. από τη λίμνη Πλαστήρα.




Η λίμνη Πλαστήρα βρίσκεται 10χλμ. περίπου από τον Ελληνόπυργο, σε υψόμετρο 800 μ. Απέχει 325 χλμ. από την Αθήνα και 250 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη χαρακτηρίζοντας τη έναν απο τους πλέον εύκολα προσβάσιμους προορισμούς στην Ελλάδα. Το τοπίο είναι συναρπαστικό καθώς η πανέμορφη λίμνη αγκαλιάζεται από ψηλά κατάφυτα βουνά, ενώ η περιοχή θεωρείται "παράδεισος" για κάθε φυσιολάτρη καθώς παρέχει τη δυνατότητα για ορειβασία, ψάρεμα, για εξάσκηση σε όλων των ειδών τα αθλήματα βουνού και περιπάτους στο δάσος. Το κύριο κίνητρο να ταξιδέψει κανείς είναι να βρεθεί σε άλλο μέρος και να ξεφύγει, έστω και προσωρινά, από τη ρουτίνα, τους περιορισμούς και το άγχος της καθημερινής ζωής.



















Φράγμα Πλαστήρα



Λίμνη Πλαστήρα







Καθ΄ οδόν από φράγμα Πλαστήρα προς Μοσχάτο Καρδίτσας, το «ΤΣΑΡΔΑΚΙ » του κυρ-Βασίλη με τα φημισμένα παϊδάκια, τη ρεβυθάδα με τη καπνιστή μελιτζάνα στον ξυλόφουρνο, τη σαλάτα με τα λαχανικά, τις φράουλες και τα ρόδια και το σεκλέτι για επιδόρπιο.









            -----------------------------------------------------------------------------------------------

Τα Μετέωρα ένα χαρακτηρισμένο από τον ΟΗΕ Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς απέχουν μόλις 55χλμ. από τον Ελληνόπυργο. Αποτελούν ένα σημαντικό μνημείο της Ορθοδοξίας και έχουν χαρακτηριστεί «δεύτερο Άγιο Όρος» εξαιτίας της σημαντικής επιρροής που άσκησαν. Τα πρώτα μοναστήρια άρχισαν να κτίζονται τον 14ο αιώνα και στο πέρασμα του χρόνου υπέστησαν πολλές ανακατασκευές προκειμένου να πάρουν τη σημερινή τους μορφή. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει θησαυρούς, τοιχογραφίες, θρησκευτικά κειμήλια και αντικείμενα από την καθημερινότητα των μοναχών.


Το χιονοδρομικό κέντρο στο Περτούλι Τρικάλων βρίσκεται στη θέση Λιβάδια σε υψόμετρο 1.200μ – 1.340μ. Διαθέτει τρεις πίστες, μια κόκκινη, μια μπλε και μια πράσινη και ισάριθμοι αναβατήρες επιτρέπουν την μεταφορά των σκιέρ σε αυτές. Ένας από τους τρείς αναβατήρες είναι εναέριος διθέσιος και προσφέρει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να απολαύσουν το τοπίο χωρίς να διαθέτουν απαραίτητα εξοπλισμό σκι. Θεωρείται ένα μεσαίου μεγέθους καλά εξοπλισμένο χιονοδρομικό κέντρο και για αυτό αποτελεί πόλο έλξης πολλών επισκεπτών τους χιονισμένους χειμερινούς μήνες.


    -----------------------------------------------------------------------------


ΘΕΣΣΑΛΙΑ- γη των μύθων


"Θερισμός" - Πίνακας του Δημήτρη Γιολδάση


H συνολική της έκταση είναι 14.036 χλμ2, που αντιπροσωπεύει περίπου το 11% της συνολικής έκτασης της ελληνικής επικράτειας. Συνορεύει βόρεια με τις περιφέρειες της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, νότια με την περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος, δυτικά με την περιφέρεια Ηπείρου, ενώ Ανατολικά βρέχεται από το Αιγαίο Πέλαγος.

Το έδαφος ως προς τη διαμόρφωσή του είναι 50% ορεινό-ημιορεινό και 50% πεδινό και στα όριά του περιλαμβάνεται η πεδιάδα της Θεσσαλίας, η μεγαλύτερη πεδιάδα και σιτοβολώνας της ελληνικής επικράτειας.

   Η Θεσσαλική γη, αυτή η ευλογημένη καθώς ήταν από τις θεότητες της φύσης, φιλοξένησε θεούς, ημιθέους, ήρωες και απλούς θνητούς. Ενέπνευσε δε τους ωραιότερους μύθους και έγραψε τις δυνατότερες ιστορίες. 


Τόπος ειδυλλιακός και ιερός, με ανεξάντλητες φυσικές ομορφιές, παραδοσιακοί οικισμοί, κάστρα μεσαιωνικά και μοναστήρια-μάρτυρες του ενδόξου ιστορικού παρελθόντος συνθέτουν το σκηνικό του Θεσσαλικού τοπίου. 

       Κορμός της Ελλάδας η Θεσσαλία, με τα εύφορα εδάφη, τα ποτάμια, τα δασωμένα βουνά και τις άφθονες πηγές, κατοικείται από τα πανάρχαια χρόνια. Αρχαία θέατρα και ναοί, αγάλματα και κάστρα, εκκλησιές και μοναστήρια. Σε αυτόν τον τόπο μπορείς να ψάξεις την Ελληνική ιστορία σε όλη την έκταση της. Η Θεσσαλία είναι γεμάτη τόσες μνήμες. Όσοι την κατοίκησαν από το μακρινό παρελθόν μέχρι τους νεώτερους χρόνους, έχουν αφήσει πάνω της λαμπρά δείγματα μόχθου και ευαισθησίας. Κανένα στοιχείο δεν λείπει, ίσα ίσα που θα βρεις, ακόμη ζωντανά, στοιχεία του παρελθόντος που τα νόμιζες χαμένα. 






Η Θεσσαλική γη, ευλογημένη από τους θεούς και με την εύνοια της φύσης, κρύβει στα βουνά και τις θάλασσες της ανεκτίμητους θησαυρούς. Οι αντιθέσεις του τοπίου συνθέτουν μοναδικές εικόνες απαράμιλλης ομορφιάς. Οι μαγευτικές παραλίες και οι γραφικοί κόλποι του Πηλίου και του Πλαταμώνα, εναλλάσσονται με τα ορεινά χωριά και τις καταπράσινες πλαγιές και δίνουν την αίσθηση πως ο τόπος τούτος δεν έχει όμοιο του.

     Ο απέραντος και μονότονος Λαρισαϊκός κάμπος δεν έχει διατηρήσει την παραμικρότερη ανάμνηση, από τα τόσα και τόσα γεγονότα που είναι γεμάτη η Θεσσαλική ιστορία. Και όμως και τι δεν είδε!! Είδε τις σιδερένιες Μακεδονικές φάλαγγες, τ' αστραφτερά κράνη των Ρωμαϊκών λεγεώνων, τους άγριους Ούννους, τους ξανθούς Νορμανδούς πάνω σε δυνατά άλογα, ορδές Βουλγάρων και Σλάβων, ατσαλόφραχτους Σταυροφόρους, τρομερούς Καταλανούς που άρπαζαν και έκαιγαν τα πάντα. Όλοι αυτοί ορέχτηκαν την εύφορη γη του. 

 Η Θεσσαλία σαν περιοχή παρουσιάζει σημαντικό ιστορικό ενδιαφέρον και αιώνια ομορφιά. Έχει να επιδείξει μια ολόκληρη σειρά από φυλές και πολιτισμούς που δημιουργήθηκαν και έζησαν σ’ αυτή. Θεωρείται λίκνο των Ελληνικών φύλλων και κατοικία των πρώτων Ελλήνων. Κατά τους κλασικούς χρόνους η Θεσσαλία περιελάμβανε τέσσερις κύριες φυλετικές περιοχές (τετραρχίες) την Πελασγιώτιδα, την Θεσσαλιώτιδα, την Φθιώτιδα και την Εστιαιώτιδα. Στους πρώιμους δε ιστορικούς χρόνους κάτοικοι της ήταν οι Θεσσαλοί, ελληνικό φύλλο αρχικά εγκατεστημένο στην οροσειρά της Πίνδου. Πριν ακόμη από την εγκατάσταση αυτών προγενέστερα ελληνικά φύλλα Μινύες, Μαγνήτες, Αχαιοί και Μαλλιείς κατοικούσαν την περιοχή. Πιο πριν ακόμη από την εγκατάσταση αυτών των ελληνικών φύλων, την περιοχή κατοικούσαν άλλα προγενέστερα φύλλα όπως, οι Δόλοπες, οι Αθαμάνες, οι Μυρμιδόνες και οι Φθίοι και κατά τον Θεσσαλικό μυθολογικό κύκλο, προ αυτών κατά τους προϊστορικούς χρόνους οι πανάρχαιοι Προέλληνες Πελασγοί. 



Στη Θεσσαλία βρίσκεται ο Όλυμπος ο τόπος που έγινε η Τιτανομαχία, η οποία κατέληξε στην επικράτηση του Δωδεκαθέου, ήταν δε οι κορυφές του κατοικία του Δία και των αρχαίων θεών, που διαφέντευαν τις μοίρες των αρχαίων Ελλήνων. Τον απεκάλεσαν Παρθενώνα των βουνών, τραγουδήθηκε και αγαπήθηκε όσο κανένα βουνό του τόπου μας. Στην αρχαία Ελληνική μυθολογία ο Όλυμπος ήταν συμβολικά κατοικία των δώδεκα θεών, των ημιθέων, των γόνων των θεών και των υπηρετών τους. Στις χαράδρες δε του βουνού ζούσαν ακόμα και οι εννέα Μούσες. Από τις κορφές του κύλησαν σε όλη την Ελλάδα οι ωραιότεροι θρύλοι. Σήμερα ακόμα, που οι θεοί τον έχουν εγκαταλείψει και δεν απομένουν στις απρόσιτες κορφές του παρά μόνο τα αιώνια χιόνια, στέκεται περήφανα. 




Πολύ πριν αρχίσουν να καταγράφονται οι ιστορικές μνήμες και οι μύθοι στην Ελλάδα, ένα ισχυρό ρήγμα έκοψε στα δύο τον ορεινό όγκο που χωρίζει την Μακεδονία από την Θεσσαλία και σχηματίσθηκε η κοιλάδα των Τεμπών. Το τοπίο στο φαράγγι των Τεμπών έχει σπάνια ομορφιά. Βρίσκεται στο στενό πέρασμα του Πηνειού ανάμεσα στην Όσσα και τον Όλυμπο, μέσα σε μια οργιώδη βλάστηση, όπου τα νερά του ποταμού, οι πηγές, τα πλατάνια, οι ιτιές, οι αειθαλείς θάμνοι και το ατέλειωτο παιχνίδι του φωτός και της σκιάς μαγεύουν τον επισκέπτη. 





Ο Πηνειός, ποτάμιος θεός κατά τον θεσσαλικό μύθο, γιος του Ωκεανού και της Τηθύος, έδωσε το όνομα του στον ομώνυμο ποταμό, με την δε νύμφη Κρέουσα γέννησε τον Ιψέα, βασιλιά των Λαπιθών. Ο Πηνειός ποταμός – η ψυχή του Θεσσαλικού κάμπου - έχοντας μαζέψει τα νερά της Θεσσαλίας, κυλά μέσα στο φαράγγι, ανοίγεται στον κάμπο και προχωρά αργά και μεγαλόπρεπα με πολλούς ελιγμούς, στο στενό άνοιγμα που αφήνουν ο Όλυμπος και ο Κίσαβος, προκειμένου να βρει το δρόμο του για να καταλήξει στην θάλασσα. Ο ποταμός αυτός, αν και σφίγγεται από τα τοιχώματα, δεν χάνει ποτέ την μεγαλοπρέπεια του. Κυλάει σε μια ηρεμία πρόσχαρη και γεμάτη δύναμη το θολό του ρέμα που ασημίζει στον ήλιο παντού, όταν δεν τον σκεπάζουν οι κλώνοι των δέντρων.

     Σιωπηλός εκεί που η κοίτη του δεν είναι περιορισμένη, περνάει στα στενότερα σημεία μ' ένα βαθύ ρόχθο, όμοιο με το μακρινό ανασασμό της θάλασσας. Κι από τις δύο όχθες τεράστια πλατάνια και ιτιές με κλώνους , σκύβουν προς το ρέμα σαν για να καθρεφτιστούν στην επιφάνεια του. Σε μερικά δε σημεία οι φιδίσιοι κορμοί των δέντρων αγγίζουν τα νερά, κι αλλού ολόκληροι κλώνοι βυθίζονται σ' αυτά. Πουθενά οι όχθες του δεν είναι γυμνές. Τα θεόρατα πλατάνια και οι λυγερές λεύκες κάνουν δυο πυκνά παραπετάσματα σ’ όλο το μήκος των στενών που σχηματίζονται, με την γυμνότητα των πανύψηλων βράχων, των ξεσχισμένων κι εμποτισμένων στο φως, μια αντίθεση που δίνει στα Τέμπη την ιδιαίτερη γοητεία του. Όλες αυτές οι ποικιλίες μιας οργιαστικής βλάστησης ανακατεύονται με τα αιωνόβια δέντρα, που συμπληρώνουν τα φυλλώματα τους, δίνουν ένα πράσινο θόλο πάνω από τον Πηνειό. 


Σε αυτήν την περιοχή κυριαρχούσε ο θεός Απόλλωνας, θεός της μουσικής, του φωτός και του κάλλους. Εδώ ο Απόλλωνας, αφού σκότωσε το φίδι Πύθωνα στο άντρο των Δελφών ήρθε να πλύνει το σώμα του από το μαύρο αίμα του τέρατος. Εδώ ακόμα ο Απόλλωνας ερωτεύθηκε την Δάφνη, κόρη του Πηνειού. Η αγνή παρθένα Δάφνη, δεν ήθελε να παντρευτεί τον Απόλλωνα, επειδή θα ήταν μεγάλες οι υποχρεώσεις της προς αυτόν κι έπειτα από ένα ολονύχτιο κυνηγητό, καθώς ο Απόλλωνας θα πρόφταινε την Δάφνη, ο Πηνειός άκουσε τις φωνές της και την μεταμόρφωσε σε φυτό, την δάφνη, σύμβολο της νίκης που κάνουμε τα στεφάνια.

    Κατά μια εκδοχή μετά από αυτά, ο Απόλλωνας έφυγε από την περιοχή και πήγε στους Δελφούς και επισκεπτόταν την κοιλάδα των Τεμπών κάθε εννέα χρόνια εν πομπή, έκανε τελετή, έκοβε τις δάφνες και επέστρεφε πίσω. Περίφημη στην αρχαιότητα ήταν η δάφνη των Τεμπών Από τα κλαδιά της έγινε σύμφωνα με την παράδοση, ο πρώτος ναός του Απόλλωνα στους Δελφούς. Από τα κλαδιά αυτής έφτιαχναν τα στεφάνια για την Πυθία και φύλλα της μασούσε αυτή καθώς έλεγε τους περίφημους διφορούμενους χρησμούς της. 






 Στη Θεσσαλία επίσης βρίσκεται και το Πήλιο. Στο Πήλιο εύκολα αρπάζεσαι από τη μαγεία του βουνού. Λίγο ακόμα και θα πιστέψεις πως το γέλιο που σπαρταράει στα λαγκάδια δεν είναι το παιχνίδι της ηχούς και της αντήχησης, νομίζεις ακόμη πως οι αιώνιοι Κένταυροι και ο κεφάτος Χείρωνας βρίσκονται κάπου εκεί με μια θορυβώδη πολυμελή συντροφιά και πίσω από την πυκνή βλάστηση του, θαρρείς πως παίζουν κρυφτό οι Κένταυροι και οι Νύμφες. Ο Κένταυρος Χείρωνας είναι ο πιο γνωστός από τους Κενταύρους. Γιος του Κρόνου και της Ωκεανίδος Φιλύρας και δάσκαλος πολλών γνωστών μυθολογικών ηρώων, είναι ο πρώτος που χρησιμοποίησε τα βότανα για την θεραπεία ασθενειών και τραυμάτων. Σύμφωνα με την μυθολογία ο Χείρωνας ανήκε στην ξεχωριστή εκείνη φυλή των Κενταύρων, οι οποίοι είχαν θεϊκή καταγωγή και σε αντίθεση με τους υπολοίπους Κενταύρους, ήταν σοφός, δίκαιος, καλόκαρδος, φίλος και συμπαραστάτης των ανθρώπων. Δίδασκε την ιατρική, την μουσική, την πολεμική και κυνηγετική τέχνη. Το Πήλιο κατά την μυθολογία ήταν ο τόπος που διάλεξαν οι θεοί του Ολύμπου για τις θερινές διακοπές τους, τα γλέντια τους και τους γάμους τους. Εκεί έγινε ο γάμος του θνητού Πηλέα και της Νηρηίδας Θέτιδος, που τον τραγούδησαν ο Όμηρος και ο Πίνδαρος.

Η χερσόνησος του Πηλίου είναι μια πανέμορφη συλλογή από γραφικά χωριά, το κάθε ένα από αυτά είναι μοναδικό με την δική του ομορφιά Χρυσαφένιες παραλίες είναι διάσπαρτες σε όλο το μήκος των ακτών της χερσονήσου και τα πλακόστρωτα καλντερίμια περιμένουν για ανέμελες βόλτες. Το Πήλιο είναι μια συμφωνία από πράσινο, από καταρρακτώδη νερά, από πυκνότατους ίσκιους, από τραγούδια αηδονιών και από εξαίσια θέα. Το μικρό γραφικό τραινάκι που πάει από τον Βόλο στις Μηλιές του Πηλίου δεν έχει όμοιό του. Ξεκινάει και σταματάει συχνά, πηγαίνει αργά, λες και βγήκε περίπατο για δική του ευχαρίστηση.

Η δε όμορφη πόλη του Βόλου που τη βρέχει ο Παγασητικός και τη σκιάζει το Πήλιο με τα μυριοστόλιστα χωριά του, είναι μια μεγάλη σύγχρονη και δυναμική πόλη, που έχει την τύχη να βρίσκεται σε μια από τις ομορφότερες γωνιές της Ελλάδας. Η πόλη είναι χτισμένη στο κέντρο του Παγασητικού κόλπου και στους πρόποδες του Πηλίου.  Η σπουδαία της γεωγραφική θέση δίνει στον επισκέπτη μια μαγευτική θέα και ένα κλίμα ευχάριστο.  Ο Βόλος έχει περίπου 170.000 κατοίκους σήμερα και είναι το διοικητικό κέντρο του νομού.  Είναι η μυθική Ιωλκός, πρωτεύουσα της Μυκηναϊκής Θεσσαλίας, απ’ όπου ξεκίνησε η Αργοναυτική εκστρατεία με τον Ιάσονα και το πλοίο που ονομάζονταν «Αργώ».

    Στην Θεσσαλία ανήκει επίσης και το νησιώτικο σύμπλεγμα των Σποράδων. Το αποτελούν τα διαμάντια της Θεσσαλίας. Σκιάθος το νησί του Παπαδιαμάντη, Σκόπελος η πατρίδα του Νιρβάνα, Αλόννησος και Σκύρος όπου εκεί είναι θαμμένος κάτω από τις ελιές κι αγνάντια στο ανοιχτό πέλαγος , ο νέος Άγγλος ποιητής Μπρούκ. 



Περίοπτη θέση στην Θεσσαλία κατέχουν και τα Άγραφα, τα οποία με τους ορεινούς όγκους, τα άγριας ομορφιάς τοπία και τον αμέτρητο πλούτο ιστορίας και παράδοσης, είναι βουνά ντυμένα με μύθους και παραδόσεις που χάνονται στα βάθη των αιώνων. Τα Άγραφα είναι μια Ελλαδική περιοχή ορεινή και δύσβατη, μια απέραντη θάλασσα από βουνοκορφές άλλες ψηλές και άλλες χαμηλότερες, εκεί που οι Αγραφιώτες ζουν στο δικό τους απομονωμένο κόσμο. Στο άκουσμα της λέξης Άγραφα, ο Έλληνας συνειρμικά φέρνει στο νου του τους κλέφτες και τους αρματολούς της προεπαναστατικής περιόδου του μεγάλου αγώνα. Η περιοχή των Αγράφων υπήρξε ο καταλληλότερος τόπος για την δράση των κλεφτών και αρματολών, αφού η Τουρκική εξουσία δεν έφτασε ποτέ ως εκεί με την σκληρή και καταπιεστική μορφή της. Στα Άγραφα ο μύθος και η ιστορία ζωντανεύουν, είναι μια από τις περιοχές με πλούσιες αγωνιστικές παρακαταθήκες, κάθε ύψωμα αναταράζεται από μύθους και το χώμα είναι βαμμένο με το αίμα των ηρωικών αγώνων του Ελληνικού λαού.



Ο νομός της Καρδίτσας χαρακτηρίζεται από την αντίθεση της άγριας ομορφιάς, της οροσειράς των Αγράφων και της ηρεμίας του ατέλειωτου Θεσσαλικού κάμπου. Η δε όμορφη πόλη της Καρδίτσας βρίσκεται στην καρδιά της Ελλάδος. Κύριο χαρακτηριστικό αυτής της πόλης του κάμπου, είναι το μεγάλο πάρκο του Παυσίλυπου, οι ευρύχωρες πλατείες και οι πεζόδρομοι που δημιουργούν χρώμα και ατμόσφαιρα οικειότητας. Σαν καταπράσινη θάλασσα απλώνεται ο Θεσσαλικός κάμπος. Η εύφορη γη του και η γεωγραφική του θέση, συνετέλεσαν στο να γίνει πέρασμα και τόπος συνάντησης φυλών και πολιτισμών. 


Τα χωριά της Αργιθέας απλώνονται σε αμφιθεατρικό σχηματισμό στις πλαγιές των Αγράφων. Ξακουστή είναι η φιλοξενία των ντόπιων και η αγάπη με την οποίαν περιβάλουν τον επισκέπτη. Κλεισμένοι ανάμεσα στους ορεινούς όγκους, οι κάτοικοι ανέπτυξαν ιδιαίτερα πολιτιστικά στοιχεία. 



Η λίμνη Πλαστήρα βρίσκεται κρυμμένη μέσα στην αγκαλιά των κατάφυτων βουνών. Το ξεχωριστό αυτό στολίδι των Αγράφων, η τεχνητή λίμνη σχηματίστηκε από τα νερά του ποταμού Μέγδοβα, του αρχαίου Ταυρωπού. Ένας μικρός παράδεισος, για εκδρομές όλο τον χρόνο σ΄ ένα τοπίο συναρπαστικό καθώς η πανέμορφη λίμνη αγκαλιάζεται από ψηλά και κατάφυτα βουνά. Μια λίμνη τριγυρισμένη από πλατάνια και βελανιδιές, με τις πλαγιές των Αγράφων πιο μέσα να πλημμυρίζουν από έλατα και οξιές. Δένδρα και βουνοκορφές που καθρεπτίζονται στα νερά της λίμνης, συνθέτουν ένα μαγικό περιβάλλον. 




Τα Μετέωρα βρίσκονται και αυτά στην Κεντρική Ελλάδα και συγκεκριμένα στο βορειοδυτικό τμήμα της Θεσσαλίας ανάμεσα στα Χάσια και την Πίνδο δυτικά. Εκεί που τελειώνει η Θεσσαλική πεδιάδα, υψώνονται γιγάντιοι βράχοι που δημιουργούν ένα θαύμα μοναδικό ίσως στον κόσμο. Πριν από 25-30 εκατομμύρια χρόνια, μετά από γεωλογικές μεταβολές που συνέβησαν κατά την διάρκεια των αιώνων, ανυψώθηκε το κεντρικό τμήμα της σημερινής Ελλάδας και βυθίστηκε η περιοχή της Θεσσαλίας, η οποία αποτελούσε μια λίμνη. Αργότερα δημιουργήθηκε το άνοιγμα στην κοιλάδα των Τεμπών, με αποτέλεσμα τα νερά να χυθούν στο Αιγαίο και να αποκαλυφθεί η Θεσσαλική πεδιάδα. 




Στους βράχους αυτούς βρήκαν καταφύγιο αρκετοί τολμηροί ερημίτες  και αναχωρητές, οι οποίοι αναζητούσαν ψυχική ηρεμία, γαλήνη και με την προσευχή επεδίωκαν την Χριστιανική τελειότητα. Το πότε κατοικήθηκαν αυτοί οι βράχοι δεν είναι γνωστό.  Ως πρώτος ασκητής αναφέρεται, ο Βαρνάβας περί τα 950 μ.Χ., οποίος ίδρυσε τη σκήτη του Αγίου Πνεύματος .Τα Μετέωρα είναι σήμερα το μεγαλύτερο και σημαντικότερο, μετά το Άγιο Όρος, μοναστικό συγκρότημα στον Ελλαδικό χώρο. Σήμερα συνεχίζουν χωρίς διακοπή την παράδοση της Ορθοδοξίας και οι κυριότερες μονές είναι: η ιερή μονή Μεγάλου Μετεώρου, η ιερή μονή Αγίου Βαρλαάμ, η ιερή μονή Ρουσάνου, η ιερή μονή Αγίου Νικολάου Αναπαυσά, η ιερή μονή Αγίου Στεφάνου και η ιερή μονή Αγίας Τριάδας. Από τα έξι σήμερα λειτουργούντα μοναστήρια της Μεταμορφώσεως του Σωτήρα, της μονής Βαρλαάμ, της Αγίας Τριάδας και Αγίου Νικολάου Αναπαυσά είναι αντρικές ενώ η μονή Ρουσάνου και Αγίου Στεφάνου γυναικείες.


Τα πανέμορφα δε χωριά του Ασπροποτάμου είναι διάσπαρτα σε μια περιοχή απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς απ' όπου διέρχεται ο Ασπροπόταμος. Το παράφορο αυτό ποτάμι με την άσπρη κοίτη, σφάζει την κεντρική Πίνδο, δίνοντας τ' όνομα του σ' ολάκερη την περιοχή, αφού δε περάσει τα σύνορα της Θεσσαλίας και διασχίσει το νομό Αιτωλοακαρνανίας με το όνομα Αχελώος χύνεται στο Ιόνιο πέλαγος, αφού πρώτα έχει δεχθεί τα νερά πολλών άλλων παραποτάμων. Η περιοχή του Ασπροποτάμου αποτελεί ενιαία γεωγραφική ενότητα και ως προς τα ιστορικά, πολιτιστικά και κλιματολογικά χαρακτηριστικά, ταυτίζεται πολύ περισσότερο με την Ήπειρο παρά με την Θεσσαλία, παρ' όλο ότι οι διοικητικές διαιρέσεις έχουν διαμορφώσει μια διαφορετική κατάσταση. 


Τα Τρίκαλα βρίσκονται στο δυτικό άκρο του Θεσσαλικού κάμπου και έτσι μπορούν να συνδυάσουν τόσο την άπλα του κάμπου, όσο και την μαγεία του βουνού. Η πόλη των Τρικάλων είναι κτισμένη στη θέση της προομηρικής νύμφης Τρίκκης, που σύμφωνα με την παράδοση ήταν κόρη του Πηνειού ποταμού. Την πόλη διασχίζει ο παραπόταμος του Πηνειού Ληθαίος, φυσικό ανεκτίμητο στολίδι, που με τα πλούσια νερά του δίνει ξεχωριστή ομορφιά στην πόλη, που απλώνεται γύρω του και ανασαίνει απ' αυτόν. 


Οι αχανείς εκτάσεις του κάμπου της Λάρισας τον κάνουν ατέλειωτο. Η Λάρισα είναι χτισμένη στο κεντρικό ανατολικό τμήμα της Θεσσαλικής εύφορης πεδιάδας, στις δύο όχθες του ποταμού Πηνειού. Η ένδοξη πρωτεύουσα του νομού, απλώνεται νωχελικά στον απέραντο κάμπο. Είναι μια μεγαλούπολη με ζωηρή κίνηση και ενδιαφέροντα μνημεία και κόμβος της Ελλάδας που συνδέει τη Δυτική Ελλάδα, με την Μακεδονία και τα Βαλκάνια. Έχει αυτοδίκαια κατακτήσει τον τίτλο του κυρίαρχου οικονομικού, εμπορικού, πολιτιστικού, αγροτικού, συγκοινωνιακού και βιομηχανικού κέντρου της Θεσσαλικής ενδοχώρας. Κατά τον αρχαίο μύθο η νύμφη Λάρισα παίζοντας με την μπάλα της δίπλα στον Πηνειό, γλίστρησε και πνίγηκε στα νερά του και από τότε πήρε το όνομα της η πόλη. Η Λάρισα, κατά την μυθολογία ήταν σύζυγος του Ποσειδώνα και μητέρα του Αχαιού, του Φθία και του Πελασγού.




Τέλος, πάνω στο σταυροδρόμι των οδικών αρτηριών, που συνδέουν τη Στερεά Ελλάδα και τα παράλια του Παγασητικού με τη Θεσσαλική ενδοχώρα βρίσκεται το Βελεστίνο, που είναι μια όαση μέσα στην μονότονη απλωσιά και ξεραΐλα του Θεσσαλικού κάμπου. Άφθονα νερά, ράχες και πλαγιές, καταπράσινα λιβάδια και εύφορα περιβόλια, χαρίζουν με την χλοερή ομορφιά τους και τις πλουσιότατες εναλλαγές, τη ζωηρή αίσθηση της φυσικής και ψυχικής ευφορίας. 



Σε αυτή εδώ την περιοχή είχε ακμάσει στην αρχαιότητα, μια ονομαστή Θεσσαλική πόλη, γνωστή με τ' όνομα Φεραί. Σε αυτή λοιπόν τη γωνιά του Θεσσαλικού κάμπου γεννήθηκε ο Ρήγας. Εδώ στο Βελεστίνο μεγάλωσε και πρωτογνώρισε, τη σκληρή ζωή των ραγιάδων και τ' όνομα της πατρίδας του κράτησε για επώνυμο του ο μεγάλος βάρδος. Έζησε τα εφηβικά και νεανικά του χρόνια στην Θεσσαλική γη ο αργότερα πρωτομάρτυρας της Ελευθερίας. Αργότερα ο φλογερός και ανήσυχος Θεσσαλός στην Βιέννη συντάσσει τον περίφημο του θούριο «Ως πότε παλικάρια.», το επαναστατικό αυτό μανιφέστο, σάλπισμα ξεσηκωμού και σύνθημα επαναστατικού συναγερμού για την Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα. 





Η Θεσσαλία, χώρα μυθική και ιστορική, έπαιξε και παίζει σπουδαίο ρόλο στη διαμόρφωση των ρυθμών της εθνικής ζωής στο πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, και πνευματικό επίπεδο.

Όπου κι αν ταξιδέψεις η Θεσσαλία σε θαμπώνει, η ομορφιά είναι εκεί και σε περιμένει!!


    ---------------------------------------------------------------------------------------------


Karaϊskakis Greek Fighter.JPG

O Γεώργιος Καραϊσκάκης
πίνακας του Διονύσιου Τσόκου


Καπετάνιος - Στρατηγός της Επανάστασης του 1821

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης ή Καραΐσκος ήταν Έλληνας επαναστάτης, αρχικά υπήρξε σπουδαίος αρματωλός και στη συνέχεια κατέστη στρατηγός της Επανάστασης του 1821.


Η ετυμολογική προέλευση του επωνύμου του

Το επίθετό του είναι χαϊδευτικό υποκοριστικό του Καραΐσκος, που έφερε ο πατέρας του ήρωα, Δημήτριος Καραΐσκος. Στην παιδική του ηλικία έλαβε το προσωνύμιο το Καραϊσκάκι δηλαδή το άτυχο Καραϊσκόπουλο, λόγω της ορφάνιας του και της παραμέλησής του από τον πατέρα και τα αδέλφια του. Ο ίδιος υπέγραφε επίσημα Καραΐσκος όπως φαίνεται και στη σφραγίδα του του 1816. Πρόκειται για μια σύνθετη λέξη από του τουρκικό Kara και το παλαιότερο οικογενειακό όνομα Ίσκος.


 Το στρατόπεδο του Καραϊσκάκη στην Καστέλα, Θεόδωρος Βρυζάκης (1855).


Πρώτα χρόνια


Γεννήθηκε σε μια σπηλιά πλησίον του χωριού Μαυρομμάτι Καρδίτσας ή σύμφωνα με άλλες πηγές σε ένα μοναστήρι στη Σκουληκαριά Άρτας  τo 1782, νόθος γιος της Ζωής Διμισκή ή Ντιμισκή, από τη Σκουληκαριά, πρώτης εξαδέλφης του αρματολού των Ραδοβυζίων Γώγου Μπακόλα. Η μητέρα του, μετά τον θάνατο του Ιωάννη Μαυρομματιώτη, που ήταν ο πρώτος σύζυγός της, έγινε καλόγρια (γι' αυτό και του έμεινε η προσωνυμία «ο γιος της καλογριάς»). Για την ταυτότητα του πατέρα του δεν υπάρχει βεβαιότητα. Θεωρείται πιθανότερο ότι ήταν ο αρματολός του Βάλτου Δημήτριος Καραΐσκος.

Δεν είναι απολύτως εξακριβωμένος ο τόπος γέννησης του Καραϊσκάκη . Οι πρώτοι του βιογράφοι είτε δεν αναγράφουν τον τόπο γέννησης, είτε αναφέρουν διαφορετικές περιοχές: Το Μαυρομμάτι, το γειτονικό χωριό Μουζάκι και την Σκουληκαριά Άρτας. Η επιτροπή που συνέστησε το Υπουργείο εσωτερικών το 1927, προκειμένου να επιλύσει το θέμα της γενέτειράς του, κατέληξε στην επίσημη αναγόρευση του Μαυρομματίου ως γενέτειρας του Καραϊσκάκη. Παρ' όλα αυτά το 1997, στα πλαίσια του σχεδίου Καποδίστριας, αποφασίστηκε να δοθεί το όνομα «Γεώργιος Καραϊσκάκης» στο νεοσύστατοδήμο του νομού Άρτας  στον οποίο υπάγεται έως σήμερα η Σκουληκαριά και το 2005 με Προεδρικό διάταγμα καθιερώθηκε επίσημα στη Σκουληκαριά Άρτας δημόσια εορτή τοπικής σημασίας προς τιμή του Γεωργίου Καραϊσκάκη εντείνοντας περαιτέρω τη διαμάχη ως προς τον τόπο γέννησης του ήρωα.

Τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα λόγω του οικογενειακού του ιστορικού αλλά και επειδή αναγκάστηκε να ζει μόνος χωρίς την υποστήριξη των γονέων του. Μεγάλη ψυχολογική και κοινωνική πίεση δέχθηκε λόγω του προηγούμενου. Ήταν φιλόνικος, βλάσφημος και βωμολόχος, χαρακτηριστικά που απέκτησε από αυτά τα δύσκολα παιδικά του χρόνια. Από την παιδική του ηλικία ήδη, κάνει τα πρώτα βήματά του ως Κλέφτης. Ο Καραϊσκάκης γίνεται περισσότερο γνωστός μετά την ενηλικίωσή του. Νεαρός έπεσε στα χέρια του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, όπου και φυλακίσθηκε για παράνομες πράξεις, εκεί όμως έμαθε και κάποια γράμματα. Έτσι αρχικά υπηρέτησε στην αυλή του Αλή Πασά και τον ακολούθησε στην εκστρατεία του κατά του περίφημου Πασβάνογλου, του φίλου του Ρήγα Φεραίου. Στη εκστρατεία εκείνη ο Καραϊσκάκης αιχμαλωτίσθηκε από τις δυνάμεις του Πασβάνογλου και κρατήθηκε για κάποιο χρόνο. Στη συνέχεια επέστρεψε στην αυλή του Αλή Πασά.
Η πιο σκοτεινή περίοδος της ιστορίας του Καραϊσκάκη θεωρείται η παραμονή του στην αυλή του Αλή Πασά, μέχρι που λιποτάχτησε και πήγε στονΚατσαντώνη, όπως σημειώνει ο Γιάννης Βλαχογιάννης. Λέγεται πως όταν ο Αλή Πασάς ρώτησε κάποτε τον Καραϊσκάκη τι θα ήθελε να του προσφέρει, εκείνος του απάντησε:

"Αν με γνωρίζεις άξιο για αφέντη, κάνε με αφέντη, αν για δούλο, κάνε με δούλο".

Κατά την πρώτη παραμονή του στην αυλή του Πασά παντρεύτηκε τη Εγκολπία Σκυλοδήμου  από γνωστή οικογένεια των αρματωλών και απέκτησε την Πηνελόπη, κατόπιν σύζυγο του Ανδρέα Νοταρά υπουργού του Όθωνα και αργότερα απέκτησε την Ελένη και τον Σπύρο[12], την φύλαξη των οποίων όταν πέθανε άφησε στον ανηψιό του Μήτρο Σκυλοδήμο[13]. Στη δεύτερη διαμονή του ασχολήθηκε με το εμπόριο σφαγίων. Τα καλοκαίρια διέμενε οικογενειακά κοντά στην Καλαμπάκα. Από μικρός όμως υπέφερε από φυματίωση και τακτικά μετέρχονταν με γιατροσόφους αλλά και Έλληνες και ξένους γιατρούς. Κατά την διάρκεια της Επανάστασης πήγε στα Επτάνησα για να συμβουλευθεί γιατρούς. Νοσοκόμα του ήταν η περίφημη Μαριώ, νεοφώτιστη τουρκοκόρη που ακολουθούσε το στρατηγό σε όλες του τις μετακινήσεις και επιχειρήσεις και θεωρήθηκε ερωμένη του, πράγμα που δεν επιβεβαιώνεται από την επιστημονική έρευνα.

Δράση πριν το 1821

Όταν το καλοκαίρι του 1820 πολιορκήθηκε ο Αλή Πασάς από τα Σουλτανικά στρατεύματα, ο Καραϊσκάκης παρέμεινε μαζί του και αγωνίσθηκε υπέρ αυτού. Αργότερα όμως προσχώρησε στους πολιορκητές, αλλά γρήγορα απομακρύνθηκε και απ' αυτούς. Κατάφερε δε τότε να αποσύρει από τα πολιορκούμενα Ιωάννινα την οικογένειά του και να τη στείλει στη νήσο Κάλαμο που τότε θεωρούνταν ασφαλές μέρος για τους Έλληνες αμάχους. Κατά τους πρώτους μήνες του 1821 προσπάθησε να εξεγείρει σε επανάσταση κατά των Τούρκων την περιοχή της Βόνιτσας, στην αρχή ανεπιτυχώς διότι οι προύχοντες της περιοχής θεωρούσαν πως δεν ήταν ακόμη κατάλληλος ο καιρός. Στη συνέχεια πήγε στα Τζουμέρκα όπου εκεί ύψωσε τη σημαία της Επανάστασης, η οποία διαδόθηκε πολύ γρήγορα στις όμορες επαρχίες και από εκεί στο Μακρυνόρος όπου και συμμετείχε ο ίδιος στις γενόμενες εκεί συμπλοκές.

Δράση 1821 - 1823

Άγαλμα του Γεώργιου Καραΐσκάκη (έργο του Φωκίονος Ρώκ -1937) στο Πεδίον του Άρεως.


Μόλις ξέσπασε η Επανάσταση ο Γώγος Μπακόλας και ο Καραϊσκάκης έκαψαν τον οχυρό πύργο του χωριού Καλύβια του Μάλιου (επαρχία Ραδοβυζίου). Τα Άγραφα και το αρματολίκι αυτών στα τελευταία χρόνια πριν την Επανάσταση, τα κατείχαν οι απόγονοι του περίφημου Γιάννη Μπουκουβάλα (που πέθανε το 1872). Ο Καραϊσκάκης από νεαρή ηλικία φιλοδοξούσε να γίνει κάποια μέρα καπετάνιος των Αγράφων και το κατόρθωσε πράγματι το 1821 βοηθούμενος και από τον Γιαννάκη Ράγκο και τους περί αυτόν Βαλτινούς, αναγνωρισμένος ακόμη και από τις Σουλτανικές αρχές της Λάρισας.

Κάτοχος πλέον των Αγράφων, στην αρχή απέφυγε να προσβάλει τους Τούρκους, υποκρινόμενος υποταγή στον Σουλτάνο προκειμένου να αποφύγει επιδρομές Τούρκων στη περιοχή του. Το 1822 ήλθε σε έντονες προστριβές με τον Γιαννάκη Ράγκο που αξίωνε και αυτός την αρχηγία των Αγράφων. Με την εισβολή των Τούρκων στη Στερεά Ελλάδα (Νοέμβριος 1822) ο Καραϊσκάκης ειδοποίησε από τα Άγραφα τον γέροντα Πανουργιά «ότι διαπραγματεύθηκε προσωρινά με τους Τούρκους να αρχηγέψει στα Άγραφα και έτσι αυτοί να μην έλθουν» ενώ «τα "δικαιώματα" θα τα έστελνε ο ίδιος σ' εκείνους». Έτσι ενωμένοι ο Καραϊσκάκης με τους Στορνάρη και Γρηγόρη Λιακατά, προέβησαν σε συμφωνία με τον Βαλή της Ρούμελης Χουρσίτ Πασά, εξαγοράζοντας τον καιρό και περιμένοντας τα αποτελέσματα των εκστρατειών του κατά του Μεσολογγίου, κατά της Ανατολικής Ελλάδας καθώς και της εκστρατείας του Δράμαλη. Και "αν χρειάζονται στρατιωτική βοήθεια να τους πέμψει" έγραφε τότε ο Καραϊσκάκης.

Μετά τη λύση της πρώτης πολιορκίας του Μεσολογγίου (31 Δεκεμβρίου 1822) όταν μέρος του στρατού του Ομέρ Βρυώνη και του Κιουταχή χρειάστηκε από το Αγρίνιο να μετακινηθεί διερχόμενο από τα Άγραφα, στρατού του οποίου ηγούνταν οι Ισμαήλ Πασάς Πλιάσας, Ισμαήλ Χατζή Μπέντου και Άγος, ο Καραϊσκάκης προκατέλαβε με χίλιους περίπου άνδρες την διάβαση και ανάγκασε τους εχθρούς κοντά στον Άγιο Βλάση, να οπισθοχωρήσουν στο Αγρίνιο, μετά από πεισματώδη μάχη. Ο ίδιος στη συνέχεια αναγκάσθηκε να εγκαταλείψει τα Άγραφα και να μεταβεί στην Ιθάκη προκειμένου να συναντήσει έμπειρους γιατρούς για την αντιμετώπιση της φυματίωσης από την οποία έπασχε. Οι γιατροί λίγες ελπίδες ζωής έδωσαν στον ήρωα και του συνέστησαν να μείνει στο νησί.


Ανδριάντας στρατηγού Γ. Καραϊσκάκη (Ακτή Τζελέπη - Πειραιάς)


Επιστροφή - Δίκη


Ο Καραϊσκάκης, νοσταλγώντας τη Ρούμελη και τα Άγραφα, επέστρεψε από την Ιθάκη στο Μεσολόγγι και ζήτησε επίμονα να διορισθεί αρχηγός των ελληνικών πλέον όπλων της επαρχίας των Αγράφων. Αλλά ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος δεν δέχθηκε. Οι Τζαβελαίοι αλλά και άλλοι οπλαρχηγοί ήταν υπέρ του, ενώ εναντίον του ήταν μόνο ο Μαυροκορδάτος, που ηθελημένα παραγνώριζε τον ήρωα προκειμένου να υποστηρίξει τον περί αυτόν Γιαννάκη Ράγκο. Συνέβησαν τότε και κάποιες συμπλοκές μεταξύ οπαδών του Καραϊσκάκη και Μεσολογγιτών όταν εκείνοι κατέλαβαν το Αιτωλικό και αιφνίδια το Βασιλάδι, τα οποία και αργότερα περιήλθαν στην υπό τον Μαυροκορδάτο διοίκηση του Μεσολογγίου.

Τότε ο Μαυροκορδάτος κατηγόρησε τον Καραϊσκάκη μετά από ομολογία του Κωνσταντίνου Βουλπιώτη, που είχε μεταβεί στα Γιάννενα, ότι: "ο γιος της Καλογριάς είχε στείλει επιστολή στον Ομέρ Βρυώνη με την υπόσχεση να του παραδώσει το Μεσολόγγι και το Αιτωλικό". Έτσι διόρισε επιτροπή προκειμένου να εξετάσει την "αποκάλυψη προδοσίας".

Στις 30 Μαρτίου 1824 συστάθηκε η παραπάνω επιτροπή και στις 2 Απριλίου 1824 (σε 3 μέρες) εκδόθηκε προκήρυξη των εγκλημάτων του Καραϊσκάκη με τον τίτλο «Προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδος». Κατά την προκήρυξη που ήταν πράξη διοικητική και όχι δικαστική, η εν λόγω επιτροπή έκρινε τον Καραϊσκάκη ένοχο «εσχάτης προδοσίας» άνευ δίκης. Παρ'όλα αυτά είναι αμφίβολο αν η απόφαση εκείνη της επιτροπής δημοσιεύθηκε ποτέ. Πάντως ο ήρωας στερήθηκε όλων των βαθμών και των αξιωμάτων του και διατάχθηκε να αναχωρήσει από το Αιτωλικό. Οι δε πολίτες διατάχθηκαν να αποφεύγουν κάθε επικοινωνία με τον «εχθρό της πατρίδας», τον Καραϊσκάκη, εφόσον αυτός «δεν μετανοήσει και προσπέσει στο έλεος των Ελλήνων και ζητήσει συγχώρησιν», θεωρώντας ότι το έλεος των Ελλήνων το εκπροσωπούσε ο Μαυροκορδάτος. Ανάλογη απόφαση δεν είχε προηγουμένως εκδοθεί ούτε κατά των Τούρκων. Έτσι στις 3 Μαΐου 1824 (ανήμερα της έκδοσης της προκήρυξης) ο Καραϊσκάκης με πολλούς οπαδούς του αναχώρησε από το Αιτωλικό και επιχειρώντας ανεπιτυχώς να καταλάβει τα Άγραφα μετέβη στο Καρπενήσι. Στις 27 Μαΐου του ίδιου έτους ζήτησε εγγράφως συγνώμη από τον Α. Μαυροκορδάτο, που όμως δεν εισακούσθηκε. Τελικά στις 25 Ιουνίου 1824 κατέφυγε στο Ναύπλιο όπου η Κυβέρνηση του αναγνώρισε όλους τους βαθμούς και τα αξιώματά του.

Αρχιστρατηγία

 Αμέσως μετά την αποκατάστασή του ο Καραϊσκάκης διατάχθηκε από την Κυβέρνηση να εκστρατεύσει στην Ανατολική Στερεά επικεφαλής 300 μισθοφόρων. Επίσης, χωρίσθηκε και η περιοχή των Αγράφων σε δύο τμήματα και το μεν ανατολικό αποδόθηκε στον Καραϊσκάκη, το δε δυτικό στον Γιαννάκη Ράγκο. Έτσι κοντά στα Σάλωνα (Άμφισσα) συγκροτήθηκε το πρώτο ελληνικό στρατόπεδο, ο δε Καραϊσκάκης, που είχε αποκτήσει την γενική εκτίμηση των οπλαρχηγών, εκλέχθηκε από εκείνους "στρατοπεδάρχης απολύτου εξουσίας".

Όμως στα τέλη του 1824 και χωρίς σχετική διαταγή της Κυβέρνησης, ο Καραϊσκάκης έλαβε μέρος μαζί με τον Κίτσο Τζαβέλλα και άλλους Ρουμελιώτες στον 2ο εμφύλιο πόλεμο, κατά των λεγομένων ανταρτών, προχωρώντας ο ίδιος στη λεηλασία των οικιών των Ζαΐμηδων στη Κερπινή των Καλαβρύτων. Αμέσως μετά έσπευσε και συμμετείχε στη μάχη του Κρομμυδίου (περιοχή Μεθώνης). Μετά το τέλος του 2ου εμφυλίου πολέμου ο Κωλέττης ενίσχυσε τον Καραϊσκάκη και μ΄ άλλους πολλούς Στερεοελλαδίτες από το Μωριά και τη Ρούμελη, εφοδιάζοντάς τον με χρήματα, τρόφιμα και πολεμικό υλικό.

Στις αρχές του Μαΐου του 1825 ο Καραϊσκάκης επανέρχεται στη Στερεά και κατά τα μέσα του καλοκαιριού βρίσκεται σε πλήρη δράση διορισμένος ως γενικός αρχηγός όλων των εκτός Μεσολογγίου ελληνικών στρατευμάτων, κατά τον ίδιο χρόνο που αυτό πολιορκείτο από τον Κιουταχή και έπειτα από τον Ιμπραήμ Πασά της Αιγύπτου. Τότε ο Καραϊσκάκης μαζί με τον Τζαβέλλα καταστρώνουν ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο περικύκλωσης από ξηράς όλων των των Τούρκων που πολιορκούσαν το Μεσολόγγι, σε συνεννόηση πάντα με τους πολιορκημένους. Το περίφημο εκείνο σχέδιο άρχισε να εκτελείται τμηματικά από τις 21 μέχρι 25 Ιουλίου 1825 χωρίς όμως να ολοκληρωθεί. Επέφερε όμως διακοπή της πολιορκίας ενώ οι απώλειες των Τούρκων υπήρξαν σοβαρότατες, το δε ηθικό των πολιορκημένων αναπτερώθηκε. Στη συνέχεια ο Καραϊσκάκης με 3.000 άνδρες έσπευσε στα Άγραφα όπου εκεί αποδεκάτισε πολλούς Τούρκους καθώς και τουρκίζοντες χριστιανούς. Από εκεί προχώρησε στη περιοχή Βάλτου και μέσω των τουρκικών οχυρωμάτων, διήλθε την "Λάσπη του Καρβασαρά" όπου έδωσε νικηφόρα μάχη (1 Νοεμβρίου 1825) και τελικά στρατοπέδευσε στο Δραγαμέστο (σημ. Αστακός).

Την νύκτα της 10-11 Απριλίου 1826 όταν το προπύργιο της επανάστασης, η πόλη των "ελεύθερων πολιορκημένων", το Μεσολόγγι έπεσε, ο Καραϊσκάκης βρισκόταν ασθενής στον Πλάτανο της Ναυπακτίας. Πάραυτα έστειλε στη "Γέφυρα της Βαρνάκοβας" παρατηρητές να δουν πόσοι και ποιοι σώθηκαν από την ηρωική εκείνη φρουρά του Μεσολογγίου. Παρότι ο Πλάτανος ήταν έρημος και ο ίδιος ασθενής σε στρώμα, ετοίμασε ψωμί και σφακτά που μοίρασε πλουσιοπάροχα στα "πειναλέα εκείνα λείψανα του Μεσολογγίου".

Στις 17 Ιουνίου ο Καραϊσκάκης μαζί με πολλούς από εκείνους του μαχητές φθάνει στο Ναύπλιο. Η Επανάσταση ήδη στη Δυτική Στερεά είχε σβήσει και στην Ανατολική μόνο η Ακρόπολη των Αθηνών, η Κάζα και τα Δερβενοχώρια κατέχονταν από τους Έλληνες. Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, αν και βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο φυματίωσης, υπό την θεραπεία του Ελβετού γιατρού Baily, πρότεινε στην εδρεύουσα "Διοικητική Επιτροπή" να αναλάβει ο ίδιος τον αγώνα στην Στερεά. Είχε όμως προσκληθεί και από τον Κριεζώτη και από τον Βάσσο, που δρούσαν ήδη στην Αττική και στηνΕλευσίνα. Ο Α. Ζαΐμης, πρόεδρος της νεοπαγούς Διοικητικής Επιτροπής, θεώρησε τον "Γιο της Καλογριάς" ως τον αξιότερο στρατιωτικό για την γενική αρχιστρατηγία και τον αναγνώρισε ως αρχιστράτηγο, παρότι είχε παλαιότερα κατατρεχθεί από εκείνον και είχε υποστεί λεηλασία της οικίας του.

Στις 19 Ιουλίου 1826 ο Καραϊσκάκης επικεφαλής 680 περίπου ανδρών ξεκίνησε από το Ναύπλιο για την Στερεά στην οποία είχε εισβάλει ο Ομέρ Πασάς (της Καρύστου) και ο Κιουταχής (από Θήβα). Πολύ σύντομα ο Κιουταχής, λόγο της στρατιωτικής δεινότητας του Καραϊσκάκη, βρέθηκε από πολιορκών σε θέση πολιορκούμενου. Με υπόδειξη του Καραϊσκάκη συγκροτήθηκε στην Ελευσίνα γενικό ελληνικό στρατόπεδο. Στις 5-7 Αυγούστου του ίδιου έτους επήλθε η πρώτη αψιμαχία στο Χαϊδάρι, την οποία ακολούθησαν κι άλλες, φοβούμενος ο Κιουταχής την κατά μέτωπο επίθεση από τα κυκλωτικά πάντα σχέδια του Καραϊσκάκη. Στις αψιμαχίες εκείνες ο Καραϊσκάκης και ο Φαβιέρος διαφώνησαν περί της τακτικής του πολέμου. Όταν όμως ο Κιουταχής κατέλαβε την κάτω πόλη των Αθηνών, ο Καραϊσκάκης ενίσχυσε την φρουρά της Ακρόπολης με περιορισμένο σώμα υπό τον Κριεζώτη που κατάφερε και εισήλθε στις 10 Οκτωβρίου 1826. Τον ίδιο μήνα και 15 μέρες μετά (25 Οκτωβρίου) ο Καραϊσκάκης εκστράτευσε στη Βοιωτία, στη Φθιώτιδα και στη Φωκίδα, απ' όπου και απέκοψε τις τουρκικές εφοδιοπομπές, ολοκληρώνοντας έτσι τον αποκλεισμό του ανεφοδιασμού των Τούρκων.

Ανδριάντας στρατηγού Γ. Καραϊσκάκη (Αθήνα)


Προχωρώντας στη συνέχεια στην πολιορκία των πύργων της Δόμβραινας, διέταξε να αρχίσει και η προσβολή των Τούρκων που βρίσκονταν στην πεδιάδα του χωριού (12 Νοεμβρίου 1826). Δύο μέρες μετά μεταφέρει το στρατόπεδό του από την Δόμβραινα και την Κεκόση στη Μονή Δομπού του Αγίου Σεραφείμ και από εκεί στη Μονή του Όσιου Λουκά και στις 18 Νοεμβρίου στρατοπεδεύει στο Δίστομο, έχοντας ολοκληρώσει εκκαθαρίσεις σε όλη την περιοχή. Τις κυκλωτικές αυτές κινήσεις αντιλαμβάνεται γρήγορα ο Κιουταχής και ειδοποιεί να σπεύσουν σε βοήθειά του ο Μουσταφάμπεης από την Αταλάντη και ο Καχαγιάμπεης που ήταν νοτιότερα, οι οποίοι και ενώνοντας τις δυνάμεις τους έσπευσαν να καλύψουν τα νώτα των Τούρκων που πολιορκούσαν την Ακρόπολη.

Ο Καραισκάκης καταστρέφει τους Τούρκους στην Αράχωβα. Έγχρωμη λιθογραφία. Peter Von Hess.


Στις 18 Νοεμβρίου 1826 ο επικεφαλής των τουρκαλβανικών σωμάτων Μουσταφάμπεης στρατοπεδεύει στη Δαύλεια δίπλα σην Μονή της Ιερουσαλήμ προκειμένου να διανυκτερεύσει, προτιθέμενος την επομένη να φθάσει στην Άμφισσα μέσω Αράχοβας.

 Ο Καραϊσκάκης πληροφορούμενος τις κινήσεις και τις προθέσεις αυτές, την νύχτα της 18ης προς 19η Νοεμβρίου, σπεύδει με 560 άνδρες και προκαταλαμβάνει την Αράχοβα, την οποία οχυρώνει με την αμέριστη βοήθεια των κατοίκων. Στις έξι ημέρες που ακολούθησαν (19-24) οι μάχες που δόθηκαν εντός και εκτός της Αράχοβας υπήρξαν συντριπτικές για τους Τούρκους, που από 2.000 που ήταν, μόλις που διασώθηκαν περί τους 300. Στις μάχες εκείνες σκοτώθηκαν και τέσσερις Τούρκοι αρχηγοί σωμάτων: ο Μουσταφάμπεης, ο αδελφός του Καριοφίλμπεης, ο Ελζάμπεης καθώς και ο Κεχαγιάμπεης. Δυτικά του Ναού του Αγίου Γεωργίου της Αράχοβας, στο τέλος των μαχών, ο Καραϊσκάκης έστησε πυραμίδα από 1.500 κεφάλια τουρκαλβανών στρατιωτών.

Στη συνέχεια, προβλέποντας πως ο Κιουταχής δεν θα μπορέσει να συνεχίσει την πολιορκία χωρίς ανεφοδιασμό, συνεχίζει τις εκκαθαρίσεις των περιοχών της Στερεάς. Αρχές Δεκεμβρίου εισέρχεται στο Τουρκοχώρι το οποίο και καταλαμβάνει ενώ με τα ίδια του τα χέρια φονεύει τον Μεχμέτ Πασά, τα δε λείψανα του στρατού εκείνου τα καταδιώκει μέχρι τη Βουδουνίτσα. Στις αρχές Φεβρουαρίου 1827 ανάγκασε και τον Ομέρ Πασά της Εύβοιας που είχε σπεύσει εναντίον του να παραιτηθεί του αγώνα και να επιστρέψει νικημένος στην έδρα του.

Στις 23 Φεβρουαρίου 1827 ο Καραϊσκάκης επιστρέφει στην Ελευσίνα αφού είχε ελευθερώσει όλη την Στερεά Ελλάδα, εκτός του Μεσολογγίου, της Βόνιτσας και της Ναυπάκτου.

Το τέλος

Μνημείο για τον Γ. Καραϊσκάκη στο Φάληρο.

Η αποβίβαση του Καραισκάκη στο Φάληρο (λεπτομέρεια). Λάδι. Κ. Βολανάκη.


Όταν ο Αρχιστράτηγος Καραϊσκάκης επέστρεψε μετά την τετράμηνη νικηφόρα περιοδεία του, έχοντας χίλιους περίπου άνδρες, στην Ελευσίνα, μετέφερε το στρατόπεδό του στο Κερατσίνι στα υψώματα του οποίου έχτισε "ταμπούρια" (μικρές οχυρώσεις) όπου επανειλημμένα δέχθηκε επιθέσεις των Τούρκων, ιδιαίτερα στις 4 Μαρτίου1827. Τον ίδιο χρόνο 2.000 Πελοποννήσιοι υπό τον στρατηγό Γενναίο Κολοκοτρώνη, τους ΠετμεζάδεςΣισίνη κ.ά. οπλαρχηγούς φθάνουν σε επικουρία του Αρχιστρατήγου.

Στις αρχές του Απριλίου του 1827 προσήλθαν και οι διορισμένοι από την Συνέλευση της Τροιζήνας(Κυβέρνηση), "στόλαρχος πασών των ναυτικών δυνάμεων",Κόχραν μαζί με τον Τσωρτς, "διευθυντή χερσαίων δυνάμεων" προκειμένου να συνδράμουν τον Αγώνα. Με τους δύο αυτούς ξένους ο Καραϊσκάκης βαθμιαία περιήλθε σε έριδες, τόσο για την τακτική του πολέμου, όσο και κατά την οργάνωση για την κατά μέτωπο επίθεση. Οι διορισμοί των ξένων εκείνων προσώπων υπήρξαν αναμφίβολα το μοιραίο σφάλμα που ανέτρεψε την έκβαση του Αγώνα. Και τούτο διότι προσπαθούσαν να εφαρμόσουν τακτικές οργανωμένου στρατού αγνοώντας τις τακτικές των Ελλήνων, την ψυχολογία τους, αλλά και τις μορφολογικές δυνατότητες της περιοχής, επιζητώντας την έξοδο με κατά μέτωπο επίθεση σε πεδιάδα, επειδή ακριβώς, δεν γνώριζαν το είδος αυτό του πολέμου που επιχειρούσαν μέχρι τότε οι Έλληνες. Έτσι η ανάμιξη αυτών στις πολεμικές ενέργειες με ταυτόχρονες διαταγές του ενός και του άλλου παρέλυσαν τις διαταγές του Καραϊσκάκη.

Αυτό οδήγησε τον Αρχιστράτηγο να επεμβαίνει προσωπικά μέχρι αυτοθυσίας σε όλες τις συμπλοκές, ακόμη και τις μικρότερες, ένα ακόμη μοιραίο σφάλμα των περιστάσεων εκείνων. Αυτό το αντελήφθη ο Κολοκοτρώνης ο οποίος και διαμήνυσε στον Καραϊσκάκη να αποφεύγει τις άσκοπες αψιμαχίες και ακροβολισμούς για να μη φονεύονται και οπλαρχηγοί τους οποίους "κυνηγά το βόλι". Ο Κολοκοτρώνης του τόνιζε μάλιστα ότι είναι ανάγκη "να σώσει τον εαυτόν του για να σωθεί και η πατρίδα". Ο Καραϊσκάκης όμως έχοντας ατίθασο χαρακτήρα, παρά τις συστάσεις και παρά την κατάσταση της υγείας του αποφάσισε να ανακόψει τους ακροβολισμούς των Τούρκων.

Η επιχείρηση ορίσθηκε να πραγματοποιηθεί τη νύχτα της 22ας προς την 23η Απριλίου 1827, έχοντας συμφωνήσει κανείς να μην ξεκινήσει άκαιρα τους πυροβολισμούς πριν δοθεί το σύνθημα για γενική επίθεση. Το απόγευμα της 22ας Απριλίου ακούστηκαν πυροβολισμοί από ένα Κρητικό οχύρωμα. Οι Κρητικοί προκαλούσαν τους Τούρκους και καθώς εκείνοι απαντούσαν οι εχθροπραξίες γενικεύτηκαν. Ο Καραϊσκάκης, παρότι άρρωστος βαριά, έφτασε στον τόπο της συμπλοκής. Εκεί μια σφαίρα τον τραυμάτισε θανάσιμα στουπογάστριο. Οι γιατροί που ανέλαβαν την περίθαλψή του, γρήγορα κατάλαβαν πως θα κατέληγε.

Ο ήρωας μεταφέρθηκε στο στρατόπεδό του στο Κερατσίνι και αφού μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων, υπαγόρευσε τη διαθήκη του που ιδιόχειρα υπέγραψε. Η τελευταία κουβέντα που είπε στους συμπολεμιστές του, κατά τον Στρατηγό Μακρυγιάννη που τον επισκέφθηκε, ήταν "Εγώ πεθαίνω. Όμως εσείς να είστε μονιασμένοι και να βαστήξετε την πατρίδα".
Την επομένη στις 23 Απριλίου 1827 ο Αρχιστράτηγος Γεώργιος Καραϊσκάκης υπέκυψε στο θανατηφόρο τραύμα του μέσα στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στο Κερατσίνι, ανήμερα της γιορτής του. Η σορός του μεταφέρθηκε στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στη Σαλαμίνα όπου ετάφη και θρηνήθηκε από το πανελλήνιο.

Αναφέρεται πως όταν ο Κολοκοτρώνης έμαθε τον θάνατο του Καραϊσκάκη "κάθισε σταυροπόδι" και μοιρολογούσε σαν γυναίκα.

Μετά το θάνατο του Καραϊσκάκη ανέλαβαν ο Κόχραν με τον Τσώρτς την διοίκηση της διεξαγωγής της μάχης στη πεδιάδα του Φαλήρου όπου και ακολούθησε η ολοκληρωτική καταστροφή του Ανάλατου, στη σημερινή περιοχή Φλοίσβου (Φαλήρου) όπου είχαν οι Τούρκοι παρασύρει τους Έλληνες μέχρι που τους περικύκλωσαν. Ακολούθησε η διάλυση του ελληνικού στρατοπέδου της Ακρόπολης και η ανακατάληψή της και η διάλυση και του στρατοπέδου του Κερατσινίου.

Τύμβος Γ. Καραϊσκάκη (Ν. Φάληρο - Πειραιάς)

Φημολογία για το θάνατό του


Οι πηγές που αναφέρονται στον θάνατο του Καραϊσκάκη χαρακτηρίζονται από ασυμφωνία.

Ο Δημήτριος Ανιάν, γραμματέας του Καραϊσκάκη που έγραψε την βιογραφία του το 1833, αναφέρει τον τραυματισμό του αρχιστράτηγου και ότι ο Καραϊσκάκης πριν πεθάνει εμπιστεύτηκε στους Χατζηπέτρο και Γρίβα πως «...Λέγουν ότι εν παρόδω τρόπον τινά ανέφερε εις αυτούς ότι επληγώθη από το μέρος των Ελλήνων, ότι εγνώριζεν τον αίτιον και ότι, αν ήθελε ζήση, ήθελε τον κάμει γνωστόν και εις το στρατόπεδον». Δ. Αινιάν, Ο Καραϊσκάκης, σ.185.

Στο έργο «Γεώργιος Καραϊσκάκης» του Ιωάννη Ζαμπέλιου, ο αρχιστράτηγος φαίνεται να λέει προς τους Χατζηπέτρο και Γρίβα : «Αύριον αν είμαι ζωντανός ακόμη, ελάτε να σας πω έναν μυστικόν», αλλά σε υποσημείωση του βιβλίου του αναφέρει ότι το «μυστικό» αυτό παρεξηγήθηκε και ερμηνεύθηκε εσφαλμένως ως «δολοφονία από κάποιον Έλληνα».

Μόνο ένας συγγραφέας, αυτόπτης απομνημονευματογράφος, υποστήριξε επίμονα την εκδοχή της δολοφονίας. Η συντριπτική πλειονότητα των πρωτογενών πηγών, μεταξύ των οποίων επίσης αυτόπτες, δέχεται ότι ο Καραϊσκάκης πυροβολήθηκε από Τούρκους. 

Από τους νεώτερους συγγραφείς ο Γιάννης Βλαχογιάννης υποστήριξε ότι ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος οργάνωσε την δολοφονία του Καραϊσκάκη. Την γνώμη του υιοθέτησαν οι Δημήτρης Φωτιάδης και Δημήτρης Σταμέλος.

 Ο Γιάννης Κορδάτος διερωτάται αν «Οι Τούρκοι τον πυροβόλησαν ή κάποιος Έλληνας όργανο του Κιουταχή ή του Κόχραν ;» 

 Οι Αναστάσιος Ορλάνδος, Mendelssohn-Bartholdy, Κωνσταντίνος Ράδος, Απόστολος Βακαλόπουλος, Κυριάκος Σιμόπουλος, και Χρήστος Λούκος  πιστεύουν ότι πυροβολήθηκε από Τούρκους.

 Οι Τρικούπης (που εκφώνησε τον επικήδειο), Παπαρρηγόπουλος, Κόκκινος και πλείστοι άλλοι δεν ασχολούνται με το θέμα. Παραθέτουμε τέλος την τραγική προειδοποίηση του Κολοκοτρώνη : «Μανθάνω, ότι εμβαίνεις εις τους ακροβολισμούς…αυτό δεν είναι έργο ιδικόν σου».

Αθυροστομία

Ο Καραϊσκάκης ήταν γνωστός για τις βωμολοχίες που χρησιμοποιούσε αδιακρίτως· ακόμη και για την οικογένειά του και τον ίδιο. Ιδιαίτερα την περίοδο της Επανάστασης οι ύβρεις που εκτόξευε εναντίον των στρατιωτικών του αντιπάλων, των Μουσουλμάνων εκπροσώπων της Οθωμανικής εξουσίας, δήλωναν την ανατροπή της μέχρι τότε τάξης πραγμάτων, της κοινωνικής ιεραρχίας που βασιζόταν στην ανωτερότητα των Μουσουλμάνων επί των Χριστιανών ζιμμήδων, και το αίσθημα ανωτερότητας που η εθνική ιδέα και η συμμετοχή στην Επανάσταση χάριζαν στους πολεμιστές απέναντι στους μέχρι πρότινος κοινωνικά ανώτερους τους αντιπάλους τους.


ΠΗΓΕΣ








-----------------------------------------------------------------------------------------------------------


Δημοσίευση σχολίου