Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2015

Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα - Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca

                                        










“Δε ζει μόνο με ψωμί ο άνθρωπος. Αν ήμουν πεινασμένος και αβοήθητος στο δρόμο, δε θα ζητούσα ένα ψωμί. Θα ζητούσα μισό ψωμί και ένα βιβλίο.”

Δεν υπήρξε δίκη. Ήταν πολύ νέος. Ο θάνατός του ήταν βάναυσος. Το σώμα του δε βρέθηκε ποτέ. Συν το ότι ο Λόρκα υποσχόταν πολλά στη διαμόρφωση και εξέλιξη του ισπανικού πολιτισμού κάνει ακόμα πιο δυσβάσταχτο τον απολογισμό του θανάτου του στους θαυμαστές του. Το παράπονο του ίδιου του Λόρκα; «Έπειτα κατάλαβα ότι είχα δολοφονηθεί. Με έψαξαν σε καφετέριες, νεκροταφεία και εκκλησίες…αλλά δε με βρήκαν. Δε με βρήκαν ποτέ; Όχι. Ποτέ δε με βρήκαν.»
 (από τον Ποιητή στη Νέα Υόρκη) 
Προφητικό; Ίσως.


Το βράδυ της 18ης Αυγούστου 1936 κι ενώ διάβαζε ένα βιβλίο στο κρεβάτι του, ο Λόρκα άκουσε την πόρτα να χτυπά. Ήταν ο Ραμόν Ρουίζ Αλόνσο που διοικούσε τότε την Εσκουάντρα Νέγκρα. Ο Λόρκα ανέβηκε στην ταράτσα για να πηδήξει στις στέγες των διπλανών σπιτιών. Η απόσταση όμως ήταν μεγάλη για ένα ανθρώπινο άλμα. Ο Λόρκα οδηγήθηκε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα και ο διοικητής Βαλντές πήρε την αμετάκλητη απόφαση. Θάνατος, χωρίς δίκη. Άλλωστε δεν υπήρχε κατηγορητήριο. Οι φίλοι του ποιητή κινητοποιήθηκαν αμέσως με διαβήματα, ενώ ο μουσικός ντε Φάλλια πήγε ο ίδιος στο τμήμα, αλλά τον πέταξαν έξω με χαστούκια. Πρωί πρωί το απόσπασμα, από αστυνομικούς, κρατούμενος και εθελοντές, πήρε τον ποιητή και άλλους καταδικασμένους. Ο  αρχηγός της ομάδας ζήτησε να σκοτώσει εκείνος τον Λόρκα, «επειδή ήταν διεφθαρμένος». Αφού πυροβόλησαν τους υπόλοιπους, ο εκτελεστής έσυρε τον Λόρκα μέχρι το λάκκο. Ο ήχος της τουφεκιάς σκεπάστηκε από την αναμμένη μηχανή του αυτοκινήτου. Στην αρχή του καλοκαιριού ο ποιητής είχε ματαιώσει ένα ταξίδι στην Αμερική και σκεφτόταν αν έπρεπε να πάει στη Μαδρίτη για περισσότερη ασφάλεια ή να μείνει στη Γρανάδα. Αποφάσισε το δεύτερο. Εγκαταστάθηκε σε συγγενικό σπίτι στη Φίνκα ντε Σαν Βιθέντε, αλλά μια ημέρα χτύπησαν την πόρτα δύο άνδρες της εθνικιστικής Φάλαγγας που αναζητούσαν τον αδελφό του κηπουρού. Όταν ο ποιητής πήγε να δώσει την ταυτότητά του ο ένοπλος τον κτύπησε με το κοντάκι και του είπε ότι γνωρίζουν πως είναι ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Κατάλαβε αμέσως ότι είχε στοχοποιηθεί και προσπάθησε να φύγει. Βρήκε καταφύγιο στο σπίτι του ποιητή Λουί Ροζάλες, τα αδέλφια του οποίου όμως ήταν Φαλαγγίτες και το σπίτι, έγινε γρήγορα στόχος. Ο Λόρκα ήταν ανάμεσα στους 10.000 ανθρώπους που βρήκαν τον θάνατο στη Γρανάδα, στη γη που μεγάλωσε, στην καρδιά της Ανδαλουσίας, στα ελαιόδενδρα που έπαιζε παιδί. Ακόμη το ακριβές σημείο της εκτέλεσης παραμένει άγνωστο.




 Με τη δική του ματιά μάθαμε να «κοιτάζουμε» την Ισπανία. Μοναχικός καβαλάρης της ποίησης, του θεάτρου και της μουσικής, ταξίδευε, ολοένα ταξίδευε, για την Κόρδοβα. Πισωκάπουλα στο μαύρο άλογό του, γυμνόστηθη Τσιγγάνα με το όπλο στο χέρι, η δημοκρατική Ισπανία, του «Νο Πασαράν».

Τα χέρια μου αν μπορούσαν να μαδήσουν


Τ’ όνομά σου προφέρω
μες στις σκοτεινές νύχτες,
σαν έρχονται τ’ αστέρια
να πιούνε στο φεγγάρι
και τα κλαδιά κοιμούνται
των κούφιων φυλλωμάτων.
Νιώθω, μ’ έχει κοιλώσει
η μουσική και το πάθος.
Ρολόι τρελό, που ψάλλει
ώρες νεκρές, αρχαίες.

Τ’ όνομά σου προφέρω
τη σκοτεινή τούτη νύχτα
και μου ηχεί τ’ όνομά σου
μακρινό όσο ποτέ.
Μακρινότερο απ’ όλα
τ’ άστρα και θρηνώδες
κι από βροχή γαλήνια.

Θα σε θέλω, όπως τότε,
καμιά φορά; Ποιο λάθος
έχει η καρδιά μου κάνει;
Αν διαλύεται η καταχνιά,
άραγε, ποιο άλλο πάθος
με περιμένει; Θα ‘ναι
ήρεμο κι αγνό, τάχα;
Αχ, αν τα δάχτυλά μου
μπορούσαν να μαδήσουν
ετούτο το φεγγάρι!

Πληγές της αγάπης

Αυτό το φως, τούτη η φωτιά που κατατρώει,
τούτο το σταχτί τοπίο που με τυλίγει,
τούτος ο πόνος για μια και μόνη ιδέα,
τούτη η αγωνία τ’ουρανού,του κόσμου, της ώρας..


Τούτος ο θρήνος του αίματος που στολίζει
λύρα δίχως παλμό πια, φευγαλέο δαυλό
τούτο το βάρος της θάλασσας που με χτυπά
τούτος ο σκορπιός που μου φωλιάζει στο στήθος

Είναι στεφάνι του έρωτα,κλινάρι πληγωμένου
όπου δίχως ύπνο ονειρεύομαι την παρουσία σου
μέσα στο ρημαδιό του στήθους μου βουλιαγμένο

Και μόλο που ψάχνω την καμπύλη της φρόνησης
μου προσφέρει η καρδιά σου κοιλάδα απλωμένη
με φαρμάκι και πάθος γνώσης πικρής...



Νύχτα του άγρυπνου έρωτα


Νύχτα πάνω από τους δυο με πανσέληνο,
εγώ βάλθηκα να κλαίω κι εσύ γελούσες,
Η καταφρόνια σου ήταν ένας θεός, τα δικά μου παράνομα
στιγμές και περιστέρια αλυσοδεμένα..

Νύχτα κάτω από τους δυο.Κρύσταλλο οδύνης,
έκλαιγες εσύ από βάθη απόμακρα
Ο πόνος μου ήταν ένας σωρός από αγωνίες
πάνω στην αδύναμη καρδιά σου από άμμο..

Η αυγή μας έσμιξε πάνω στο κρεβάτι
τα στόματα βαλμένα πάνω στο παγωμένο συντριβάνι
του αίματος τ’αστείρευτου που χύνεται..

Κι ο ήλιος μπήκε απ’το κλειστό μπαλκόνι
και το κοράλλι της ζωής άπλωσε το κλαδί του
πάνω στην καρδιά μου τη σαβανωμένη..





Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα (Federico García Lorca, 5 Ιουνίου 1898 - 18 Αυγούστου 1936) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Ισπανούς ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς, από τους κορυφαίους εκπροσώπους της ισπανικής γενιάς του '27. Πέρα από το λογοτεχνικό του έργο, ασχολήθηκε επίσης με τη ζωγραφική και τη μουσική.

Τα πρώτα χρόνια

Γεννήθηκε στο Φουέντε Βακέρος, το 1898. Ο πατέρας του ήταν αγρότης κι η μητέρα του δασκάλα πιάνου, προσφέροντας τα πρώτα μαθήματα και στον ίδιο τον Λόρκα. Φοίτησε σε σχολείο Ιησουϊτών στη Γρανάδα και μετά από πιέσεις του πατέρα του, γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Γρανάδα, την οποίαν όμως εγκατέλειψε σύντομα, για να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία, τη μουσική και τη ζωγραφική. Το 1919, εγκαταστάθηκε στη Φοιτητική Κατοικία του Πανεπιστημίου της Μαδρίτης, που τότε λειτουργούσε ως ανοιχτό πανεπιστήμιο, πολιτιστικό κέντρο, της ισπανικής πρωτεύουσας. Εκεί συνάντησε τον Σαλβαδόρ Νταλί, τον σκηνοθέτη Λουίς Μπουνιουέλ, τον ποιητή Ραφαέλ Αλμπέρτι και τον Χιμένεθ. Την ίδια περίοδο συνέθεσε τα πρώτα του ποιήματα που κυκλοφόρησαν το 1921, με τίτλοΒιβλίο Ποιημάτων. Λίγο νωρίτερα, το 1918, είχε δημοσιεύσει το έργο Εντυπώσεις & Τοπία περιδιαβαίνοντας την Καστίλη.


Αποτέλεσμα εικόνας για λορκα


------------------------------------------------------------------------------------------------------------

( Πέντε γυναίκες κάτω από το βαρύ πένθος που τους επέβαλλε η σκληρή συντηρητική και τυραννική μητέρα τους, μέσα στην αποπνιχτική ατμόσφαιρα μιας σκληρής και κλειστής κοινωνίας, αγωνιούν, ερωτεύονται, ζηλεύουν, ονειρεύονται και υπάρχουν, μόνο πίσω από ερμητικά κλειστά παράθυρα και τραβηγμένες κουρτίνες. Πίσω από τον ψηλό τοίχο ενός σπιτιού. Καταδικασμένες στην αφάνεια στη σιωπή και στη τραγωδία.
Γυναίκες γεμάτες ζωή που μαραίνονται σαν λουλούδια σε σκοτεινό δωμάτιο. Ζωές υποταγμένες στις κοινωνικές προκαταλήψεις και υπόδουλες σε μια ανδροκρατούμενη πραγματικότητα. Η λογοκρισία και η δικτατορία εντός. Και έξω από το βυθισμένο στο πένθος σπίτι, όλη η ανδαλουσιανή ζωή να ξεχύνεται με ορμή, με ήχους, γέλια, δέντρα, χωράφια, φωτιές, καντάδες, έρωτες και πάθη.

Ο φασισμός,
Η σάρκα που καίγεται,
Που πνίγεται,
ο ζωντανός ενταφιασμός,
η απελπισία,
η αποκτήνωση

Το κεφάλι μου και τα χέρια μου είναι γεμάτα μάτια αν θέλω να δω τόσο άσχημα πράγματα.

Το σπίτι της χήρας Μπερνάρντα Άλμπα ζει μέσα στο απόλυτο πένθος. Ο θάνατος του Πατέρα Αφέντη σηματοδοτεί την εγκαθίδρυση της εξουσίας της πάνω στις πέντε κόρες, ορίζοντας απερίφραστα οκτάχρονο θρήνο: ο αέρας του δρόμου να μην μπει στο σπίτι. Οι Αγκούστιας, Μαγκνταλένα, Αμέλια, Μαρτίριο, Αδέλα βιώνουν η καθεμία χωριστά τον εγκλεισμό και την στέρηση της επαφής με το άλλο φύλο. Μόνη τους διέξοδος οι ανακυκλωτικές συζητήσεις, ανάμεσα σε σκληρές κακεντρέχειες και αναζωογονητικά κουτσομπολιά. Με το ζοφερό κλίμα έχουν συμβιβαστεί η οικονόμος Πόνθια και η μητέρα της Μπερνάντα Μαρία Χοσέφα.

Το τελευταίο έργο που έγραψε ο Λόρκα (1936, παράστ. 1945, τρίτο μέρος της τριλογίας της Ισπανικής Υπαίθρου μαζί με τη Γέρμα και τον Ματωμένο Γάμο) μοιάζει να αντικαθρεφτίζει τις δυο όψεις του φρανκικού καθεστώτος: ο τύρρανος, οι υποταγμένοι, οι ανυπότακτοι. Στους τελευταίους ανήκει μόνο η Αδέλα, που αρνείται να προσφέρει τη νεότητά της σφάγιο στις κοινωνικές συμβάσεις και απειλεί να βγει στο δρόμο με το πράσινο φόρεμά της. Πάνω απ’ όλα όμως επιθυμεί και την σωματική της ελευθερία και την παράδοση στον έρωτα του Πέπε Ρομάνο, κρυφού ποθητού υποκειμένου για τις αδελφές και δόλιου μνηστήρα της κληρονόμου (μεγαλύτερης) κόρης. Ο Ρομάνο, όπως και κάθε άλλος ανδρικός χαρακτήρας υπάρχει μόνο δια της σκηνικής του απουσίας.
  
Οι κόρες ετοιμάζονται να αλληλοσπαραχθούν, η σκληρή Μπερνάρντα ρίχνει στα μάτια της την στάχτη της περηφάνιας και επιβάλλει τον απόλυτο κανόνα: Ό,τι έχει ο καθένας μέσα του ας το κρατά για λογαριασμό του, εγώ θέλω την υπόληψη του κόσμου. Οι κόρες ζούνε για να μαθαίνουν τις ζωές των άλλων, η Μαρτίριο σπαράσσεται από την επιθυμία να καταστρέψει τις ευτυχίες των άλλων, η Αδέλα αφήνεται στο δικό της duente. Υπάρχει δυνατή απόδραση από ετούτη τη Νέκυια, αλλά αυτή είναι ο ίδιος ο θάνατος.

Το σπίτι της Μπερνάρντα ‘Αλμπα )

Αποτέλεσμα εικόνας για λορκα





Πρώτα έργα

Το 1922, συνεργάστηκε με τον συνθέτη Μανουέλ ντε Φάγια στο Φεστιβάλ Λαϊκής Μουσικής, στη Γρανάδα. Στις παραδόσεις της λαϊκής και τσιγγάνικης μουσικής, πίστευε πως βρίσκει τη βάση των ποιητικών και πνευματικών του ενορμήσεων. Δημιούργημα του, εκείνη την εποχή, ήταν το Ποίημα Του Κάντε Χόντο, λαϊκό τραγούδι της Ανδαλουσίας, που τραγουδιέται από τσιγγάνους με συνοδεία κιθάρας και λίγο αργότερα, το 1924, ξεκίνησε να γράφει το Ρομανθέρο Χιτάνο, έργο που ολοκλήρωσε τελικά το 1927, σύνθεση 18 ποιημάτων με σταθερή στιχουργική μορφή, έκφραση μιας από τις αρχαιότερες μορφές ισπανικής ποίησης. Την ίδια περίοδο συνέθεσε και την Ωδή Στον Σαλβαντόρ Νταλί ενώ παράλληλα έγραψε το θεατρικό έργοΜαριάνα Πινέδα, που πρωτοπαρουσιάστηκε στη Βαρκελώνη, την ίδια χρονιά, σε σκηνογραφία Νταλί, σημειώνοντας επιτυχία.

Οι κορυφαίες δημιουργίες του

Τα έτη 1929-1930, αναζήτησε νέες πηγές έμπνευσης και ταξίδεψε στις ΗΠΑ και στην Κούβα. Οι εμπειρίες του στις Ηνωμένες Πολιτείες αξιοποιήθηκαν στο ποίημα Ένας Ποιητής Στη Νέα Υόρκη. Επέστρεψε στην Ισπανία το 1931 και συνέθεσε το Ντιβάνι Της Ταμαρίτ, ενώ παράλληλα δούλεψε και πάνω σε έργα για το κουκλοθέατρο. Εκεί έδειξε ξεκάθαρα πως επέλεγε ως κύρια ενασχόλησή του, τη συγγραφή θεατρικών και τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του ολοκλήρωσε τις κορυφαίες του δημιουργίες: Το Σπίτι Της Μπερνάρντα Άλμπα, Ματωμένος Γάμος, Γέρμα, Θρήνος Για Τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας, τραγωδίες με θέμα τη κοινωνική καταπίεση κι έκδηλο το ανθρώπινο στοιχείο.

Με την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας, οργάνωσε μία θεατρική ομάδα υπό την ονομασία La Barraca, η οποία με τη βοήθεια του Υπουργείου Παιδείας, έδωσε παραστάσεις κλασσικών έργων σε χώρους εργατών κι αγροτικές περιοχές. Το 1936 υποδέχθηκε τον Αλμπέρτι, καθώς επέστρεψε από τη Μόσχα. Συνέταξε μια διακήρυξη συγγραφέων κατά του φασισμού κι ξεκίνησε να γράφει μια σειρά θεατρικών σκηνών με μορφή επιθεώρησης, ωστόσο τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, ξέσπασε ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 ( Το θέατρο του Λόρκα εκπορεύεται από τις κοινωνικές αδικίες και από τους θρήνους του λαού της Ισπανίας καταγράφοντας ήθη και έθιμα, που δεν περιορίζονται στον τόπο και τον χρόνο προέλευσής τους. Ο ποιητής της Γρανάδας κατορθώνει να παγκοσμιοποιήσει το τοπικό χρώμα μέσα από έναν λόγο που συνθέτει τον πηγαίο λυρισμό των συμβόλων και απλώνεται πέρα από την καθημερινότητα για να διατυπώσει ηχηρά διαχρονικές αλήθειες.

Στο «Ματωμένο γάμο» (1933) κυριαρχεί το γυμνό, ακατανίκητο πάθος. Δεν πρόκειται για το δράμα μιας μοιχείας, αλλά την τραγωδία της αθέμιτης αγάπης, όταν αυτή συνθλίβεται ανάμεσα στον άκαμπτο κοινωνικό κανόνα και στη θεομηνία του πόθου. Η μοίρα του έρωτα γίνεται μοίρα θανάτου κι η φλόγα τότε δεν σβήνει με νερό παρά μόνο με αίμα.

Ματωμένος Γάμος ή Ματωμένα Στέφανα, όπως είναι επίσης γνωστό στα ελληνικά είναι ο τίτλος θεατρικού έργου του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. (ισπ.Bodas de Sangre). Ο Λόρκα εμπνεύστηκε από ένα άρθρο εφημερίδας που ανέφερε ένα έγκλημα στην ανδαλουσιανή πόλη Níjar. Ο Ματωμένος Γάμος είναι ένα από τα τρία τραγικά θεατρικά έργα της "ισπανικής υπαίθρου" του συγγραφέα. Τα άλλα δυο είναι η "Γέρμα" και "Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα". Και τα τρία έργα υπογραμμίζουν την πειθήνια υποταγή των γυναικών που αποζητούν ελευθερία στην παραδοσιακή κοινωνία της ισπανικής υπαίθρου, η οποία τους αρνείται την κοινωνική ή ερωτική ισότητα.

Κύριοι χαρακτήρες

La madre: Μητέρα του Γαμπρού, έχασε τον άνδρα της και το μεγαλύτερο γιο της, που δολοφονήθηκαν από τους Φελίξ. Ο γάμος του γιου της συμβολίζει γι' αυτή την απέραντη μοναξιά μέσα στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού της.

El Novio: Ο Γαμπρός, νεαρός κι ευκατάστατος, με την οικονομική άνεση να πετύχει έναν καλό γάμο.

La Novia: Η Νύφη, νέα κοπέλα από καλή οικογένεια, που ζει με τον πατέρα της λίγο παράμερα από το υπόλοιπο χωριό.

Léonardo: Ο Λεονάρντο είναι ο μόνος χαρακτήρας "με όνομα". Είναι παντρεμένος κι έχει ένα μικρό γιο με την ξαδέρφη της Νύφης. Είναι της οικογένειας των Φελίξ και παλιά ήταν αρραβωνιαστικός της Νύφης, αλλά δεν την παντρεύτηκε ελλείψει χρημάτων.

La Luna: To Φεγγάρι

La Muerte: Ο Θάνατος, με τη μορφή μιας ζητιάνας

....."Η δούλα που μεγάλωσε τη νύφη.Συμβολίζει τη χαρά 

Το έργο είχε δημοσιευτεί ήδη το 1945 με τον τίτλο Ματωμένα Στέφανα, σε μετάφραση Γιώργου Σεβαστίκογλου. Παρουσιάστηκε στην Ελλάδα για πρώτη φορά σε παράσταση στις 8 Απριλίου 1948 από το Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν, μετάφραση Νίκου Γκάτσου, σκηνικά τουΓιάννη Τσαρούχη και μουσική και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι. Τη Νύφη ερμήνευσε η Έλλη Λαμπέτη και το Λεονάρντο ο Βασίλης Διαμαντόπουλος

Ματωμένος Γάμος )


-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Το τραγικό τέλος

Στις 18 Αυγούστου του 1936, σε ηλικία 38 ετών, δολοφονήθηκε στην περιοχή της Γρανάδα από ένα εκτελεστικό απόσπασμα 12 ατόμων, αποτελούμενο από αστυνομικούς, εθελοντές αλλά και κρατούμενους, τους οποίους υποχρέωσαν να διαπράξουν τη δολοφονία του Λόρκα υπό την απειλή της εκτέλεσης. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν γνώριζαν καν ποιος είναι αυτός που είχαν διαταχθεί να δολοφονήσουν. Για τη δολοφονία κατηγορήθηκαν ακροδεξιοί πολιτικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι, μέλη επιφανών οικογενειών της Γρανάδας, καθώς και κάποιοι προερχόμενοι από την άκρως συντηρητική οικογένεια του πατέρα του, οι οποίοι ήταν έξαλλοι με τον πατέρα και ως εκδίκηση σκότωσαν τον γιο. Ο τάφος του δε βρέθηκε ποτέ ενώ νέα στοιχεία δίνουν νέο στίγμα για τον εντοπισμό του .

Άλλα έργα του: Τα Μάγια Της Πεταλούδας 1925, Τα Πρώτα Τραγούδια 1926, Τραγούδια 1927, Δόκτωρ Περλιμπλίν & Μπελίσα (Οι Φασουλήδες Του Κατσιπόρα) 1928.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Γέρμα

Το έργο του Λόρκα είναι ένας ποιητικός ύμνος στη γονιμότητα, τη μητρότητα και την κοινωνική καταπίεση της γυναίκας. Σ' ένα αγροτικό χωριό της Ισπανίας, η Γέρμα, μια νέα, παντρεμένη γυναίκα, γίνεται στόχος και αντικείμενο κουτσομπολιού επειδή δεν μπορεί να κάνει παιδιά. Απελπισμένη και μελαγχολική, αφού εξαντλήσει όλες τις φυσικές και μεταφυσικές δυνατότητες (ξόρκια, μάγια κλπ.), φτάνει σε αδιέξοδο και κάνει την επανάσταση της: σκοτώνει τον άντρα της και μαζί του τις αξίες που εκείνος εκπροσωπεί. Αυτό το βίαιο ξέσπασμα της Γέρμας, τυφλό και αυτοκαταστροφικό, εκφράζει τα μηνύματα και τους πόθους της για μια ζωή χωρίς συμβατικές και ψυχοφθόρες σχέσεις. Ο Λόρκα εισβάλλει βαθιά στις δομές ύπαρξης των ηρώων του και ανιχνεύει τις ουσιαστικές ανάγκες τους, καταδεικνύοντας το μαρτύριο της στέρησης και της μη επαφής, που οδηγεί στο θάνατο.


Η Γέρμα είναι τραγικό θεατρικό έργο του Ισπανού συγγραφέα και ποιητή Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Γράφτηκε το 1934 και η πρεμιέρα έγινε στο Ισπανικό Θέατρο (Teatro Español) στη Μαδρίτη στις 29 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Το έργο χωρίζεται σε τρεις πράξεις των δύο σκηνών η κάθε μία. Η Γέρμα είναι ένα από τα τρία τραγικά θεατρικά έργα της "ισπανικής υπαίθρου" του Λόρκα. Τα άλλα δυο είναι ο "Ματωμένος Γάμος" και "Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα". Και τα τρία έργα υπογραμμίζουν την πειθήνια υποταγή των γυναικών που αποζητούν ελευθερία στην παραδοσιακή κοινωνία, η οποία τους αρνείται την κοινωνική ή ερωτική ισότητα.
Στην Ελλάδα παρουσιάστηκε το 1961 από το Εθνικό Θέατρο (σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού, Γέρμα: Άννα Συνοδινού).

Υπόθεση

Το έργο αφηγείται την ιστορία μιας στείρας γυναίκας που ζει σε μια αγροτική περιοχή στην Ανδαλουσία στις αρχές της δεκαετίας του '30. Στα ισπανικά, Yerma σημαίνει "στείρα". Ο διακαής πόθος της για τη μητρότητα της γίνεται εμμονή και την οδηγεί τελικά σε ένα αποτρόπαιο έγκλημα, στο οποίο την ωθούν τα ήθη και τα πιστεύω της κοινωνίας της. Το έργο τελικά ασκεί κριτική στις κοινωνικές αυτές νόρμες.

Η Γέρμα ασχολείται με την απομόνωση, το πάθος και την απόγνωση, αλλά και με το γάμο, τη ζήλια και τη φιλία. Στην πλοκή του έργου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο κι οι κοινωνικές συνθήκες εκείνης της περιόδου.

Κύριοι χαρακτήρες

Γέρμα: Νεαρή γυναίκα παντρεμένη με τον Χουάν, έναν άνθρωπο που ο πατέρας της ήθελε να είναι ο σύζυγός της. Εγκλωβισμένη σε ένα γάμο χωρίς αγάπη, πιστεύει ότι ένα παιδί θα της φέρει τη χαρά που τόσο απεγνωσμένα επιδιώκει. Αισθάνεται άδεια και ανεκπλήρωτη χωρίς ένα παιδί, αλλά δεν είναι σε θέση να επιτύχει την ευτυχία με τον απόμακρο σύζυγό της.

Χουάν: Εύπορος κτηματίας και κτηνοτρόφος, σύζυγος της Γέρμα.

Βίκτωρ: Παλιός φίλος του ζευγαριού.

Μαρία: Νιόπαντρη φίλη της Γέρμα που έχει αποκτήσει μωρό. Προσπαθεί πάντα να φτιάξει το κέφι και να δώσει ελπίδα.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Αποτέλεσμα εικόνας για λορκα



------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Έργα

Ποίηση

Divan del tamarit
Ντουέντε
Poeta en Nueva York (Ποιητής στη Νέα Υόρκη), Μετάφραση Βασίλη Λαλιώτη, Σμίλη 1994
Llanto por Ignacio Sánchez Mejías (Μοιρολόι για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας), Μετάφ. Μάριος Λαέρτης, Εκλεκτά Έργα 1971
Sonetos del amor oscuro (Σονέτα του σκοτεινού έρωτα)
Romancero gitano (Τσιγγάνικο τραγουδιστάρι)
Oda a Salvador Dalí (Ωδή στον Σαλβαντόρ Νταλί)
Ποιητικά άπαντα (Τόμοι Α, Β)

Θεατρικά

El maleficio de la mariposa (Τα Μάγια της Πεταλούδας, 1920) -
 ελλην.μετάφρ.Ιουλία Ιατρίδη ("Δωδώνη")
Los títeres de Cachiporra (Οι Φασουλήδες του Κατσιπόρα, 1922-25) ― 
ελλην.μετάφρ.Ιουλία Ιατρίδη με τον τίτλο Δόν Κριστομπίτα και δόνια Ροζίτα ("Δωδώνη")
Mariana Pineda (Μαριάνα Πινέδα, 1923-25)
La zapatera prodigiosa (Η θαυμαστή μπαλωματού, 1926-1930) ― 
ελλην.μετάφρ.Αλέξης Σολομός ("Δωδώνη")
El publico (Το κοινό, 1929-30)
Así que pasen cinco años (Έτσι πέρασαν πέντε χρόνια, 1930)
Amor de don Perlimplín con Belisa en su jardín (Ο έρωτας του δον Περλιμπλίν με την Μπελίζα στον κήπο του, 1933) ―
 ελλην.μετάφρ.Μάριος Λαέρτης ("Εκλεκτά Έργα")
Bodas de sangre (Ματωμένος Γάμος, 1933) ― 
ελλην.μετάφρ.Νίκος Γκάτσος ("Ίκαρος")
Yerma (Γέρμα, 1934) ― 
ελλην.μετάφρ.Μάριος Λαέρτης ("Εκλεκτά Έργα")
Doña Rosita la soltera (Δόνια Ροζίτα η ανύπαντρη, 1935)
La casa de Bernarda Alba (Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα, 1936) ― 
ελλην.μετάφρ.Μάριος Λαέρτης ("Εκλεκτά Έργα").
Σενάρια
Ταξίδι στη σελήνη (περιέχει το σενάριο Ταξίδι στη σελήνη - Viaje a la luna (1929) του Λόρκα).


Άγαλμα προς τιμή του Λόρκα, στην πλατεία Santa Ana της Μαδρίτης












--------------------------------------------------------------------------------------------------------


No preguntarme nada. He visto que las cosas
cuando buscan su curso encuentran su vacío.

«Μη με ρωτάτε τίποτα. Είδα τα πράγματα
όταν ζητάνε πλησμονή να βρίσκουν το κενό τους».

Πίνακας: Jiro Yoshihara

Federico Garcia Lorca, Ποιητής στη Νέα Υόρκη, Ποιήματα της μοναξιάς στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια, 1910, Ιντερμέδιο μτφρ.: Bασίλης Λαλιώτης, Εκδόσεις Σμίλη, 1993

----------------------------------------------------------------------------------------------------



Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, ξεκίνησε τη συγγραφή αυτών των σονέτων το 1935, ένα χρόνο σχεδόν πριν την δολοφονία του. Αποτελούσαν μέρος ενός φιλόδοξου σχεδίου του για τη συγγραφή ενός ποιητικού βιβλίου με εκατό σονέτα, σχέδιο που έμεινε φυσικά ανολοκλήρωτο. Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος και ο απροσδόκητος θάνατός του, δεν επέτρεψαν ποτέ την ολοκλήρωσή του. Οι κληρονόμοι του ποιητή, κράτησαν αυτά τα ποιήματα- από τα πιο ερωτικά και λυρικά του ποιητή- κρυμμένα στο συρτάρια τους για μισό αιώνα έως το 1984, χρονιά κατά την οποία η ισπανική εφημερίδα ABC αιφνιδιαστικά προχώρησε στη δημοσιοποίησή τους. Από τότε αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των Απάντων του ποιητή.
Η μεταφραστική εργασία του Σωτήρη Τριβιζά, στόχευσε στην διατήρηση της έμμετρης μορφής των πρωτότυπων ποιημάτων κατά την απόδοσή τους στα ελληνικά, παραμένοντας πιστή στην λυρική τους ατμόσφαιρα και στην ποιητική τους δύναμη.
Τα έντεκα σονέτα του Σκοτεινού Έρωτα, συμπληρωμένα στην έκδοση της Μικρής ‘Αρκτου από έντεκα νεανικά Τραγούδια του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, αποτελούν ένα θαυμάσιο δείγμα της λυρικής όσο και ώριμης φωνής του ισπανού ποιητή.
Αναπόσπαστο μέρος της έκδοσης είναι το CD που συνοδεύει το βιβλίο με τίτλο Του Σκοτεινού Έρωτα, στο οποίο περιλαμβάνονται πέντε ποιήματα του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα σε απόδοση στα ελληνικά από το Σωτήρη Τριβιζά, θαυμάσια μελοποιημένα από το συνθέτη Δημήτρη Μαραμή. Τα τραγούδια ερμηνεύει εξαιρετικά ο Μίνως Θεοχάρης, ενώ πιάνο παίζει ο ίδιος ο συνθέτης.
Και οι τρεις συντελεστές της έκδοσης ανήκουν στο καλλιτεχνικό δυναμικό που πρόσφατα η Μικρή ‘Αρκτος πρότεινε, μέσω των Ακροάσεων Νέων Καλλιτεχνών (δημιουργών και ερμηνευτών).
Τον σχεδιασμό της καλαίσθητης έκδοσης υπογράφει ο Ανδρέας Γεωργιάδης, ενώ τις σελίδες του βιβλίου κοσμούν σχέδια του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα.

Τραγούδι

Η νύχτα δίψασε για ίσκιους
για χείλη δίψασε η πηγή
στενάζει ο άνεμος στα φύλλα
κι είναι η σελήνη μοναχή
Μα εγώ διψώ για ένα τραγούδι
να φτάνει ως τους ουρανούς
δίχως φεγγάρια δίχως κρίνους
και δίχως έρωτες νεκρούς.
Ένα τραγούδι όλο γαλήνη
ένα τραγούδι φωτεινό
παρθένο από την αγωνία
κι από τη θλίψη ορφανό
Η νύχτα δίψασε για ίσκιους
για χείλη δίψασε η πηγή
μα εγώ διψώ για ένα τραγούδι
να φτάνει μέσα στη ψυχή
Πήγε στη θάλασσα η μικρή μου
Πήγε στη θάλασσα η μικρή μου
κύματα να μετρήσει και κοχύλια
μα συναντήθηκε στο δρόμο ξαφνικά
με το ποτάμι τη Σεβίλια
Ανάμεσα σε δάφνες και καμπάνες
λικνίζονταν πέντε καράβια μαύρα
βύθιζαν τα κουπιά τους στα νερά
και τα πανιά τους φούσκωνε η αύρα
Ποιόν βλέπει τάχα μες του πύργου
τις φωτισμένες τις στοές
Πέντε φωνές τις απαντάνε
σαν δαχτυλίδια στρογγυλές
Καβάλα πάει στο ποτάμι
ο ουρανός όλο στολίδια
ενώ στον άνεμο τρέμουν ακόμα
πέντε φωνές σαν δαχτυλίδια

------------------------------------------------------------------------------------------------------------


---------------------------------------------------------------------------------------------------------


ΠΗΓΕΣ


.

el.wikipedia.org/wiki/Φεδερίκο_Γκαρθία_Λόρκα     

el.wikipedia.org/wiki/Ματωμένος_Γάμος

tvxs.gr/.../matomenos-gamos-toy-fenteriko-gkarthia-lorka-sto-theatro-ap...

pandoxeio.com/2009/05/26/lorca/

el.wikipedia.org/wiki/Το_Σπίτι_της_Μπερνάρντα_Άλμπα

www.ntng.gr/default.aspx?lang=el-GR&page=2&production...

el.wikipedia.org/wiki/Γέρμα_(θεατρικό_έργο)

kokkinoprwi.blogspot.com/2014/04/federico-garcia-lorca-3.html

ifigeneiasiafaka.com/category/ποίηση-ξένη/φεδερίκο-γκαρθία-λόρκα/   




----------------------------------------------------------------------------------------------------------

XΡΗΣΤΟΣ ΛΕΟΝΤΗΣ «ΑΧ...ΕΡΩΤΑ»(όλο το έργο)

XΡΗΣΤΟΣ ΛΕΟΝΤΗΣ

«ΑΧ...ΕΡΩΤΑ» 1974

Στίχοι: Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
Μετάφραση: Λευτέρη Παπαδόπουλου
Τραγουδούν: Μανώλης Μητσιάς --Τάνια Τσανακλίδου

1.Παραμύθι (Μ. Μητσιάς)0:00
2.Μέρα γεμάτη θλίψη (Μ. Μητσιάς-Τ. Τσανακλίδου)2:23
3.Αβάσταχτο να σ' αγαπώ (Μ. Μητσιάς)6:38
4.O παράδεισός μου (Μ. Μητσιάς-χορωδία)9:34
5.Στου βελονιού την άκρη (Μ. Μητσιάς)12:49
6.Το τραγούδι των Κοντραμπατζήδων (Μ. Μητσιάς)15:35
7.Λούζεται η αγάπη μου (Μ. Μητσιάς-χορωδία)18:38
8.Ο Χάρος στην ταβέρνα (Μ. Μητσιάς)21:42
9.Το φεγγάρι (Μ. Μητσιάς-Τ. Τσανακλίδου)25:10
10.Νανούρισμα (Τ. Τσανακλίδου- χορωδία)28:22
11.Τέσσερις λεβέντες (Μ. Μητσιάς)32:13
12.Αχ έρωτα (Μ. Μητσιάς-Τ. Τσανακλίδου)34:42

Δ/νση ορχήστρας : XΡΗΣΤΟΣ ΛΕΟΝΤΗΣ



---------------------------------------------------------------------------------------------------

Federico Garcia Lorca – Γέρμα

*Παίζουν Λυδία Κονιόρδου, Κωστής Καπελώνης, Μελίνα Μποτέλλη, Κώστας Αποστολίδης, Μαρία Αλκαίου, Μαρία Κατσιαδάκη, Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Ισαβέλλα Βλασιάδου, Μελίνα Βαμβακά, Ντίνα Αβαγιανού, Μαρίνα Υψηλάντη, Βάσω Σακελλάρη, Νανά Κακαβά, Πίτσα Καπιτσινέα* *Μετάφραση Αλέξης Σολομός* *Μουσική Νότης Μαυρουδής* *Τραγουδά η Αρλέτα* *Σκηνοθεσία Βασίλης Νικολαΐδης*



------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΜΠΕΡΝΑΡΝΤΑ ΑΛΜΠΑ ΑΛΕΚΑ ΚΑΤΣΕΛΗ


Σπάνιο ντοκουμέντο με τη μεγάλη ηθοποιό, Αλέκα Κατσέλη, στον ομώνυμο ρόλο
Συμπρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Ελένη Χαλκούση (Μαρία Χοσέφα), Όλγα Τουρνάκη (Πόνθια), Μαρία Σκούντζου (Μαρτίριο), Δώρα Σιζάνη (Αντέλα), Αγγέλικα Καπελάρη (Αγκούστιας), Πόπη Παπαδάκη (Αμέλια), Αμαλία Γκίζα (Μαγκνταλένα), Ειρήνη Κουμαριανού (Προυντένθια), Δήμητρα Ζέζα (Υπηρέτρια), Τζένη Στεφανάκου (Ζητιάνα), Μαργαρίτα Ανθίδου, Ρέα Χαλκιαδάκη, Ελένη Σοφού (Γυναίκες).

Μετάφραση: Νίκος Γκάτσος
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μούλιος
Μουσική: Μάνος Λοϊζος

Το έργο ανέβηκε το 1986 στο Εθνικό Θέατρο, με την ίδια πρωταγωνίστρια και σε σκηνοθεσία Διαγόρα Χρονόπουλου



----------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΜΑΤΩΜΕΝΟΣ ΓΑΜΟΣ / Federico García Lorca

ΑΝΝΑ ΣΥΝΟΔΙΝΟΥ (ΜΑΝΑ)
ΝΙΚΟΣ ΤΖΟΓΙΑΣ (ΦΕΓΓΑΡΙ)
ΣΤΡΑΤΗΣ ΤΣΟΠΑΝΕΛΗΣ (ΓΑΜΠΡΟΣ)
ΚΩΣΤΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (ΛΕΟΝΑΡΔΟ)
ΤΑΣΣΩ ΚΑΒΒΑΔΙΑ (ΔΟΥΛΑ)
ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΓΥΡΗΣ (ΠΑΤΕΡΑΣ)
ΕΛΕΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ (ΝΥΦΗ)
ΟΛΓΑ ΤΟΥΡΝΑΚΗ (ΖΗΤΙΑΝΑ)
Τραγουδάει η ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ


Μετάφραση: ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ
Μουσική: ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ


Από το Θέατρο της Δευτέρας της ΕΡΤ


Δημοσίευση σχολίου